I SA/Po 960/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2019-04-10
Skład orzekający: Monika Świerczak, Katarzyna Wolna - Kubicka, Izabela Kucznerowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie dotyczącej przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, gdy rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od wyniku postępowania kasacyjnego w innej, powiązanej sprawie, w której uchylono poprzedzające postanowienia o przedłużeniu terminu?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zawiesić postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, co ma miejsce, gdy prawomocne uchylenie postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu podatku w innej sprawie wpłynie na ocenę prawidłowości zaskarżonego postanowienia w niniejszej sprawie. Zawieszenie postępowania jest uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT-7 z wykazaną kwotą zwrotu podatku. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął kontrolę celno-skarbową i postanowieniami przedłużał termin zwrotu podatku. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienia organu I instancji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o VAT poprzez przedłużenie terminu zwrotu po jego upływie. W innej, powiązanej sprawie, WSA uchylił poprzedzające postanowienia o przedłużeniu terminu, jednak wyrok ten nie jest prawomocny z uwagi na wniesienie skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Sąd zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne z urzędu do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Po 691/18.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna - Kubicka (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu na rachunek bankowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za sierpień 2017 r. postanawia na podstawie art. 125 § 1 pkt 1: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżonym do tut. Sądu postanowieniem z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...] w sprawie przedłużenia terminu dokonania zwrotu na rachunek bankowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] wynikającej z deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za [...].
[...] spółka złożyła w Urzędzie Skarbowym deklarację podatkową VAT-7 za [...], w której wykazała kwotę zwrotu podatku VAT w wysokości [...] w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia. Termin zwrotu określono na dzień [...]. Naczelnik Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w dniu [...] wszczął wobec spółki kontrolę celno-skarbową w zakresie prawidłowości rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za okres od dnia [...] do dnia [...]. Prowadzona kontrola celno-skarbowa ma na celu szczegółową i pełną weryfikację wykazanych w deklaracjach VAT-7 za poszczególne okresy rozliczeniowe kwot podatku należnego i naliczonego oraz zweryfikowanie rzetelności transakcji dostaw wewnątrzwspólnotowych wykazanych przez podatnika. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył do dnia [...] termin przekazania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za miesiąc [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] nr [...] przedłużył termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do dnia [...]. Postanowienie to zostało doręczone [...]. Na to postanowienie spółka wniosła zażalenie. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Na powyższe postanowienie spółka wniosła skargę do Sądu.
Kolejnym postanowieniem z dnia [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył termin przekazania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za [...] do dnia [...]. Strona nie złożyła na to postanowienie zażalenia. Postanowienie to jest ostateczne.
Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał ponownego przedłużenia terminu przekazania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za [...], do dnia [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...], doręczonym w dniu [...]. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji wystarczająco uzasadnił przyczyny podjęcia swojej decyzji, gdyż na dzień wydania postanowienia nadal trwają czynności kontrolne mające na celu zweryfikowanie powstałych wątpliwości co do prawidłowości deklarowanych kwot podatku VAT, trwa gromadzenie materiału dowodowego. Organ wskazał, że wykazani przez spółkę w informacjach podsumowujących VAT-UE jako odbiorcy towarów dostarczanych w ramach WDT [...] kontrahenci w większości zostali już na podstawie czynności analitycznych zidentyfikowani jako podmioty budzące poważne zastrzeżenia co do rzetelności składanych deklaracji w zakresie [...] wymiany towarów.
Spółka wniosła na to postanowienie skargę do Sądu, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. W piśmie procesowym z dnia [...] ( k.[...] akt ) wniosła o uchylenie również postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].
W skardze zarzuciła m.in., że organy podatkowe naruszyły art. 87 ust. 2 i 6 ustawy o VAT poprzez przedłużenie terminu zwrotu pomimo jego upływu przed wydaniem zaskarżonego postanowienia, choć nie można skutecznie przedłużyć terminu, który już upłynął. Spółka w kolejnych pismach procesowych powołała się na wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2018 r. w sprawie I FSK 255/17, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 listopada 2018 r. o sygn.. akt I SA/Po 691/18, wyroki WSA w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Powołana regulacja dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz bezpośrednio wpływać na wynik tego postępowania. Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione względami celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 301-303).
W ocenie Sądu sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu na rachunek bankowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za [...] i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd powołując się na wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2018 r. w sprawie I FSK 255/17 stwierdził, że ustanowione w art. 87 ust. 2 i ust. 6 ustawy o VAT terminy są terminami prawa materialnego, a zatem ich upływ wywołuje skutek materialnoprawny w postaci nabycia prawa przez podatnika do zwrotu różnicy podatku w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w innej wysokości (art. 99 ust. 12 ustawy o VAT). Zatem po upływie terminu zwrotu różnicy podatku organ podatkowy traci uprawnienie do jego przedłużenia, skoro termin ten już uległ zakończeniu, a tym samym nie ma już samego przedmiotu do dokonywania takiej czynności. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo wydanie decyzji (czy postanowienia) nie wystarcza, aby weszła ona do obrotu prawnego. Tak długo, jak nie zostanie ona doręczona stronie, nie wywiera żadnych skutków materialnych i procesowych.
W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy o sygn. I SA/Po 691/18, upływ terminu przedłużenia zwrotu nastąpił w dniu [...], gdyż postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu z dnia [...], weszło do obrotu w dniu [...], tj już w dacie, gdy objęty przedłużeniem termin upłynął, a więc nie mogło odnieść skutku prawnego.
Wobec wniesienia skargi kasacyjnej wyrok ten nie jest prawomocny. Nie jest zatem wiążąca ocena prawna zawarta w tym wyroku. Kwestia zaś ta, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, ma znaczenie dla oceny prawidłowości wydania zaskarżonego postanowienia. Jeżeli bowiem postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu na rachunek bankowy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za [...] i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] zostanie prawomocnie uchylone to oznacza, że nie mogło ono wywołać skutku w postaci kolejnego przedłużenia nawet jeśli pomiędzy postanowieniem uchylonym, a zaskarżonym postanowieniem, organ wydał postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu podatku na które skarżąca spółka nie złożyła zażalenia.
Dlatego Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, po dokonaniu oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości, oraz ekonomiki procesowej, a także mając na względzie konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, doszedł do przekonania, że podjęcie rozstrzygnięcia opartego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jest w pełni uzasadnione.
Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd zawiesił z urzędu niniejsze postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Po 691/18.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło