I SA/Po 961/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2010r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący KK, reprezentowany przez adwokata MR pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II i III kwartał 2010r. W skardze wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku podał, że wnosi o zwolnienie w całości z kosztów sądowych, ponieważ nie jest w stanie ich ponieść. Koszty te są bardzo wysokie, a jego rodzina utrzymuje się z bardzo niskich dochodów. Jedynym stałym dochodem jest pensja jego żony, która wynosi ok. [...] miesięcznie. Z uzyskiwanych dochodów muszą uiścić wszystkie opłaty związane z utrzymaniem mieszkania oraz utrzymać [...] rodzinę, w tym [...] uczące się córki. Skarżący nie prowadzi działalności gospodarczej, szuka pracy, ale na chwilę obecną nie udało mu się jej znaleźć. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córkami M lat [...] i M lat [...]. Wnioskodawca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Żona również nie posiada majątku nieruchomego, oszczędności, ani wartościowych ruchomości. Pracuje jako [...] w [...]. Z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód w wysokości około [...] miesięcznie. Skarżący podał, że mieszka z rodziną w mieszkaniu będącym własnością matki jego żony. Ponoszą opłaty w wysokości ok. [...], przy czym [...] za czynsz, [...] za energię elektryczną, [...] za gaz, [...] za telefon. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że w [...] nie składał zeznań podatkowych. Podał, że nie posiada rachunku bankowego ani lokaty bankowej. Nie posiada także samochodu osobowego. Natomiast żona posiada samochód osobowy marki V, rok produkcji [...], wartość rynkowa ok. [...]. Skarżący oświadczył, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy podał w jakiej wysokości ponoszą stałe opłaty. Nie jest natomiast w stanie rozpisać wydatków na leczenie, żywność, środki czystości, gdyż w każdym miesiącu kształtuje się to inaczej. Podał, że miesięczne wydatki zależne są od tego jaka kwota zostanie im po uiszczeniu opłat i wtedy dostosowują je odpowiednio do potrzeb, przy czym z wielu potrzebnych rzeczy rezygnują. Oświadczył, że on i małżonka nie uzyskują dodatkowych dochodów, nie korzystają też z pomocy opieki społecznej. Skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w dniu [...]. Do pisma załączył zeznania roczne podatkowe żony za [...], zaświadczenie żony o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia za ostatnie trzy miesiące z dnia [...], z którego wynika, że w okresie [...] otrzymała wynagrodzenie miesięczne w wysokości [...] netto, kserokopię decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z małoletnimi córkami, które uczą się. Skarżący nie pracuje, nie prowadzi też działalności gospodarczej, aktualnie szuka pracy. Żona skarżącego pracuje. Z przedłożonego zaświadczenia o zatrudnieniu i wysokości wynagrodzenia wynika, że w okresie [...] otrzymała wynagrodzenie miesięczne w wysokości [...] netto. Skarżący i małżonka, zgodnie z oświadczeniem, nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów, nie korzystają z pomocy opieki społecznej, zatem z otrzymywanego przez nią wynagrodzenia muszą utrzymać [...] rodzinę, ponoszą również stałe miesięczne opłaty. Ponadto wnioskodawca i jego żona nie posiadają nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Mieszkają w mieszkaniu będącym własnością teściowej skarżącego. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.