I SA/Po 964/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MM o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi MM na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania kontrolnego zakończonego decyzją określającą Pani AJ podatek dochodowy od osób fizycznych za 2006 r. postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący MM pismem z dnia [...] wniósł o ustanowienie adwokata w przedmiotowej sprawie. Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia [...], pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że od [...] odbywa karę pozbawienia wolności. Wnioskodawca podał, że zaraz po zgłoszeniu się do odbywania kary pozbawienia wolności włamano się do domu, w którym mieszkał i okradziono go z wielu przedmiotów. Skarżący oświadczył, że w Zakładzie Karnym nie pracuje i że nie osiąga też żadnych innych dochodów. Na skarżącym ciąży natomiast obowiązek alimentacyjny na rzecz [...] syna. Wnioskodawca oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, nie uzyskuje również żadnych dochodów. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarżący postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...], sygn. akt [...] został zwolniony w przedmiotowej sprawie od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe wniosek skarżącego z dnia [...] zostanie rozpoznany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, t.j. w oparciu o przesłanki wynikające z przepisu art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W tej sytuacji zasadnym jest również ustanowienie dla niego adwokata. Z przedstawionej przez skarżącego argumentacji wynika bowiem, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. Skarżący od [...] odbywa karę pozbawienia wolności i nie uzyskuje żadnych dochodów, które mogłyby stanowić źródło finansowania kosztów postępowania, w tym kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawca nie posiada również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.