I SA/Po 965/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2009-12-21
Skład orzekający: Małgorzata Bejgerowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie przyznanego prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest uzasadnione, jeśli strona zataiła istotne okoliczności dotyczące jej sytuacji majątkowej, takie jak współwłasność nieruchomości i bycie wspólnikiem spółki z o.o.?Ratio decidendi
Przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać cofnięte, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. W sytuacji, gdy strona zataiła istotne fakty dotyczące swojej sytuacji majątkowej, takie jak współwłasność nieruchomości i bycie wspólnikiem spółki z o.o., sąd uznaje dane przedstawione przez stronę za niepełne i niewiarygodne, co skutkuje brakiem podstaw do przerzucenia ciężaru ponoszenia kosztów postępowania na Skarb Państwa.Stan faktyczny
Skarżący A.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną i obowiązek alimentacyjny. Po uzupełnieniu wniosku, postanowieniem referendarza sądowego przyznano mu prawo pomocy. Następnie organ skarżący przedłożył dokumenty wskazujące na współudział skarżącego we własności nieruchomości oraz jego bycie wspólnikiem spółki z o.o., co nie zostało ujawnione we wniosku. Sąd uznał te fakty za istotne i zatajone przez stronę.Rozstrzygnięcie
Cofnięto przyznane skarżącemu postanowieniem z dnia [...] r. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. Wydział I w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym ponownie w przedmiocie wniosku A.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. p o s t a n a w i a cofnąć przyznane skarżącemu postanowieniem z dnia [...] r. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/ Małgorzata Bejgerowska
W dniu [...] r. A.B. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w P., sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] r., wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w niniejszej sprawie ze względu na trudną sytuację materialną. Skarżący oświadczył, że ciąży na nim obowiązek alimentacyjny w stosunku do córki i nie pozostaje on z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Dochód skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi około [...] zł brutto. Do wniosku strona załączyła kserokopie stosownych dokumentów.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy A.B. sprecyzował, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzupełniająco podał, że nie pozostaje w związku małżeńskim z W.B. Wskazał, że nie posiada żadnych kont, lokat i rachunków bankowych, a koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około [...] zł. Opłaty za media, energię elektryczną i gaz ponosi właścicielka mieszkania W.B. Skarżący oświadczył, że nie posiada telefonu komórkowego, własnego telewizora i radia, samochodu osobowego, nie ma również do spłaty żadnych kredytów. Ze względu na ciężką sytuację materialną nie ponosi żadnych kosztów związanych z leczeniem, pomimo zdiagnozowanych schorzeń stawów i naczyń krwionośnych. Oświadczył również, że nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów. Mieszkanie, w którym mieszka należy do byłej żony W.B.. Skarżący podał, że otrzymuje wynagrodzenie netto w wysokości [...] zł. Do pisma załączył m.in. kserokopie zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że dochód skarżącego w [...] r. z tytułu wynagrodzenia wyniósł [...] zł, zaś w [...] r. [...] zł, kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] r., sygn. akt [...] , w sprawie o rozwód, kserokopie kart informacyjnych leczenia szpitalnego i leczenia w trybie jednodniowym, zaświadczenie o zatrudnieniu i wysokości zarobków z dnia [...] r.
W oparciu o powyższe dane postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] r., sygn. akt [...] , przyznano A.B. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na wniosek skarżącego, wstrzymano wykonanie w całości zaskarżonej decyzji. Odpis tego ostatniego postanowienia doręczono Dyrektorowi Izby Skarbowej w P. W dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. przedłożył Sądowi do akt uwierzytelnione kserokopie dokumentów w postaci:
- pisma Ministerstwa Sprawiedliwości Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych w Warszawie, nr [...],
- odpis zupełny księgi wieczystej o nr [...] , wg stanu na dzień [...] r., wskazujący na współudział A.B. we własności nieruchomości dla której urządzono niniejszą księgę wieczystą,
- wydruki komputerowe z Serwisu Prawno – Gospodarczego Lexis Nexis, z których wynika, iż A.B. jest wspólnikiem spółki z o.o. [...] , ul. [...] , wpis do KRS nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Z przepisu tego wynika, że cofnięcie prawa pomocy może nastąpić w wypadku, gdy strona wprowadziła sąd w błąd (świadomie lub omyłkowo) co do swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej czy zdolności płatniczych, a także gdy sytuacja ta i zdolności płatnicze ulegną poprawie już po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy.
W rozpatrywanej sprawie A.B., zdaniem Sądu, nie ujawnił wszystkich okoliczności dotyczących swojej sytuacji majątkowej, co ma wpływ na zasadność przyznanej pomocy prawnej. Przede wszystkim we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] r., skarżący zataił fakt, że posiada współudział we własności nieruchomości, co wynika jednoznacznie z odpisu zupełnego księgi wieczystej o nr [...] , wg stanu na dzień [...] r. Oczywiście nie sposób wykluczyć, że przed złożeniem wniosku z dnia [...] r. skarżący zbył powyższy udział w nieruchomości, ale wówczas winien ujawnić dochód z tej sprzedaży. Tymczasem z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący nie poczynił żadnych oszczędności na poczet kosztów ewentualnego procesu, gdyż nie przewidywał możliwości wydania zaskarżonej decyzji. Powyższe twierdzenie pozostaje w sprzeczności z faktami, gdyż zaskarżona decyzja została doręczona stronie [...] r. (kiedy skarżący był współwłaścicielem nieruchomości), a skargę wniesiono w dniu [...] r.
Skarżący pominął również fakt, że jest wspólnikiem spółki z o.o. [...] , ul. [...] , wpis do KRS nr [...] Zdaniem Sądu okoliczność ta nie została ujawniona, bo jak wskazuje doświadczenie życiowe, strona może z tego tytułu uzyskiwać dodatkowe dochody. Tymczasem w uzupełnieniu wniosku skarżący oświadczył, że nie uzyskuje żadnych dodatkowych dochodów poza wynagrodzeniem netto w wysokości [...] zł.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał dane przedstawione przez skarżącego za niepełne, a przez to niewiarygodne, stąd nie mogą być one podstawą do udzielania prawa pomocy. Wbrew pierwotnej ocenie dokonanej w postanowieniu z dnia [...] r., sygn. akt [...] , z dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie okazało się, że okoliczności, na podstawie których przyznano prawo pomocy nie istniały, albowiem skarżący zataił przed Sądem istotne fakty. Z uwagi na powyższe brak jest podstaw do przerzucenia ciężaru ponoszenia kosztów niniejszego postępowania na Skarb Państwa, a w efekcie na innych współobywateli.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 249 w związku z art. 263 P.p.s.a.. orzekł jak w sentencji
/-/ Małgorzata Bejgerowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło