I SA/Po 973/09
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-03-09
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że zachodzi przypadek udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ jego twierdzenia o niemożności pokrycia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie są wiarygodne. Sąd nie ma możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających za zasadnością wniosku, a wnioskodawca nie przedstawił kompletnych informacji o swojej sytuacji majątkowej i finansowej.Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na ciężką sytuację finansową. Wskazał na ponoszone koszty utrzymania, brak dochodów i majątku, a także otrzymywanie pomocy od rodziny. Referendarz sądowy oddalił wniosek, uznając brak wykazania możliwości pokrycia kosztów. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Małek po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...) w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące listopad 2004r., styczeń - marzec, wrzesień - grudzień 2005r. oraz styczeń - kwiecień 2006r. postanawia: oddalić wniosek. /-/ Stanisław Małek
Skarżący M. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu podał, iż znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej wywołanej nie z jego winy. Nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach na opłacenie wpisu sądowego, wykorzystał także swoje możliwości kredytowe.
Wskazał, iż ponosi następujące koszty: (...) zł mieszkanie, (...) zł wyżywienie, (...) zł zwrot pożyczek oraz wydatki na lekarstwa, środki czystości i ubrania. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką. Nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów. Otrzymuje pomoc od rodziny i przyjaciół w wysokości (...) zł miesięcznie. Skarżący i jego żona nie uzyskują żadnych dochodów.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący podał, że zarówno on jak i jego żona nie posiadają samochodów osobowych, nie uzyskują dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Koszty wspólnego utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą (...) zł, przy czym (...) zł mieszkanie z opłatami, (...) zł wyżywienie, (...) zł środki czystości, lekarstwa. Mieszkanie o pow. (...) m2 zostało skarżącemu użyczone. Wnioskodawca i jego żona nie są zarejestrowani w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotni, pomimo wezwania skarżący nie wyjaśnił dlaczego. Wskazał, że kwotę (...) zł skarżący i małżonka otrzymują od jej rodziców.
W odpowiedzi na kolejne wezwanie M. G. wskazał, że ma (...) lat, posiada wykształcenie wyższe techniczne. Żona posiada wykształcenie średnie. Teściowie skarżącego są emerytami w wieku około (...) lat, nie posiadają nieruchomości, papierów wartościowych, pojazdów, posiadają oszczędności w wysokości około (...) zł. Skarżący nie podał z jakich źródeł i w jakiej wysokości teściowie otrzymują dochody
Postanowieniem z dnia (...) referendarz sądowy oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wykazał bowiem braku możliwości pokrycia kosztów postępowania.
2
Na powyższe orzeczenie M. G. wniósł sprzeciw, domagając się jego uchylenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Przesłanki udzielenia prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane zostały w art. 246 § 1 cytowanej ustawy, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy).
W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, iż zachodzi przypadek udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym. Jego twierdzenia co do niemożliwości pokrycia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie o rodziny nie są bowiem wiarygodne.
Podnieść przede wszystkim należy, iż podstawą ustaleń faktycznych, pozwalających na rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy, są zawsze okoliczności wskazane przez wnioskodawcę. Powinna to być informacja kompletna, umożliwiająca ocenę realnej sytuacji majątkowej strony. Sąd nie ma możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających za zasadnością wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uprawniony jest jedynie, zgodnie z przepisem art. 255 p.p.s.a., do żądania dodatkowego oświadczenia oraz przedłożenia dodatkowych
3
dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego strony, jej dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości.
Skarżący nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności i wartościowych przedmiotów oraz nie uzyskuje żadnego dochodu. Jednakże na miesięczne utrzymanie przeznacza kwotę (...) – (...) zł. Z oświadczenia skarżącego wynika również, iż kwotę (...) zł otrzymuje od teściów. Nie uprawdopodobnił on jednak, iż taką pomoc rzeczywiście otrzymuje. Należy przy tym wskazać, iż nie narzucono skarżącemu konkretnego sposobu wykazania wysokości otrzymanej pomocy. Wnioskodawca nie podał, w jakiej wysokości uzyskują dochody teściowe, ograniczając się do stwierdzenia, iż ich oszczędności wynoszą (...) zł. Nie uwiarygodnił tym samym, że osoby te są w stanie utrzymywać skarżącego oraz jego rodzinę.
Ponadto podkreślenia wymaga, iż skarżący oraz jego małżonka są bezrobotni, nie osiągają żadnych dochodów z pracy dorywczej, sezonowej i nie korzystają z opieki społecznej. Pomimo tego nie podali przyczyn braku rejestracji w urzędzie pracy.
/-/ Stanisław Małek
Mając na uwadze powyższe postanowiono, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło