I SA/Po 978/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku SP o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2008r. o sygn. akt I SA/Po 1145/08 wydanego w sprawie ze skargi SP na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów (dochodów) za 2000r. postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Skarżący SP, reprezentowany przez żonę DP, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] o sygn. akt [...] wydanego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów (dochodów) za 2000r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]. Pełnomocnik skarżącego złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podano, że na skarżącym ciążą zajęcia komornicze. Ponadto w dniu [...] została skarżącemu wypowiedziana umowa o pracę. Z uzasadnienia wynika również, że wnioskodawca nie ma środków na bieżące funkcjonowanie i ma zaległości podatkowe. Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] oraz nieruchomość rolną o pow. [...], przy czym nieruchomości są objęte zajęciem komorniczym. Skarżący poza w.w nieruchomościami nie posiada innych nieruchomości, nie ma również oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawca nie ma dochodów, natomiast jego żona z tytułu umowy uaktywniającej uzyskuje dochód miesięczny w wysokości [...]. Do wniosku załączono kserokopie: zeznania rocznego podatkowego za [...] małżonki, z którego wynika, że jej dochód wyniósł [...], kart informacyjnych leczenia szpitalnego, z których wynika, że skarżący w okresie od [...] oraz od [...] był leczony w szpitalu, pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] o zajęciu wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowego i wezwania do dokonywania potrąceń, pisma Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia [...] o zajęciu wierzytelności, rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem z dnia [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że skarżący SP zaginął, na dowód czego przedłożyła kserokopię potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia o zaginięciu osoby z dnia [...]. Pełnomocnik skarżącego oświadczyła, że ona i jej mąż nie posiadają rachunków bankowych. Skarżący posiada samochód marki P, rok prod. [...], niesprawny, w związku z powyższym jego wartość rynkowa jest znikoma. Żona skarżącego ponosi następujące koszty miesięcznego utrzymania: [...]. Z informacji wynika, że małżonka koszty miesięcznego utrzymania ponosi w przeważającej mierze dzięki pożyczkom i darowiznom udzielanym jej przez członków najbliższej rodziny. Pełnomocnik skarżącego oświadczyła, że poza dochodami wykazanymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie posiada innych dochodów. Do [...] skarżący otrzymywał wpływy w wysokości ok. [...] miesięcznie z tytułu dzierżawy gruntu, które w całości podlegały zajęciu przez Urząd Skarbowy. Żona skarżącego również nie posiada żadnych dodatkowych dochodów i nie korzysta z pomocy opieki społecznej, jednakże z uwagi na trudną sytuację materialną zamierza wystąpić do właściwych instytucji z wnioskiem o taką pomoc. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji pełnomocnika skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych, gdyż ze złożonych oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżący choruje, nie posiada środków pieniężnych, z których mógłby ponieść koszty sądowe w przedmiotowej sprawie. Ponadto nie posiada również majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.