I SA/Po 979/14

PostanowienieWSA w Poznaniu2015-01-16

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną, majątkową i rodzinną?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Pomimo wezwań, nie przedstawił pełnych i wystarczających informacji dotyczących swojej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej, w tym dotyczących jego syna oraz nie wyjaśnił sposobu nabycia nieruchomości przez syna. Brak współpracy strony w dostarczeniu wymaganych dokumentów i wyjaśnień uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy jego zdolności do ponoszenia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Równocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podał trudną sytuację materialną. Organ wezwał go do uzupełnienia wniosku, żądając szeregu dodatkowych informacji i dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, rodzinnej oraz sytuacji jego syna i żony. Skarżący częściowo odpowiedział na wezwanie, jednak nie przedstawił wszystkich wymaganych danych, w tym dotyczących jego syna, powołując się na odmowę udzielenia informacji przez syna.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku IK o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi IK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2008 r. postanawia: oddalić wniosek. Skarżący IK, reprezentowany przez radcę prawnego, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2008 r. Równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada jakiegokolwiek majątku, rozstał się z żoną i podjął pracę za minimalne wynagrodzenie, które z ledwością starcza na bardzo skromną egzystencję. Skarżący wskazał, że mieszka "kątem" u swojej siostry, która nieodpłatnie użyczyła mu jednego pokoju. Każdego dnia dojeżdża do pracy i nie ma własnych pieniędzy, które pozwoliłyby mu na samodzielne wynajęcie mieszkania. Całość otrzymywanych poborów przeznacza na dojazd do pracy, wyżywienie i ubiór. Bez pomocy siostry nie byłby zdolny do samodzielnej egzystencji. Skarżący oświadczył, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości [...], t.j. [...] netto. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada jakichkolwiek kont, lokat i rachunków bankowych. Wnioskodawca wyjaśnił, że obecnie mieszka na zasadzie użyczenia w domu należącym do jego syna JK. Z uwagi na trudną sytuację materialną, jak i zdrowotną, nie ponosi jakichkolwiek kosztów utrzymania domu, które ponosi jego żona GK. Skarżący podał, że wprawdzie mieszka pod jednym dachem z żoną, gdyż małżonka zgodziła się, aby na powrót zamieszkał w nieruchomości syna, to jednak małżonkowie pozostają w faktycznej separacji i nic ich już nie wiąże. Od lat nie wiążą ich także sprawy majątkowe z uwagi na podpisaną umowę majątkową małżeńską. Obecnie całość otrzymywanych dochodów ([...]) skarżący przeznacza na wyżywienie ([...] na tydzień, t.j. [...] w miesiącu) oraz wydatki osobiste w łącznej wysokości [...] (t.j. środki czystości, lekarstwa związane z chorobami sezonowymi, ubrania). Skarżący oświadczył, że nie posiada udziałów w spółkach, jest natomiast zatrudniony na stanowisku prezesa zarządu w spółce należącej do jego rodziny pod nazwą A sp. z o.o. Skarżący wyjaśnił, że nie uzyskuje jakichkolwiek innych dochodów poza dochodami z umowy o pracę. Wnioskodawca podał, że nie posiada i nie użytkuje jakichkolwiek pojazdów podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżący wskazał, że nie prowadzi działalności gospodarczej od dnia [...]. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podał jaka jest sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna jego siostry, gdyż - jak oświadczył - nie mieszka już z siostrą. Mieszka obecnie w domu należącym do syna. Skarżący wyjaśnił, że pozostaje w związku małżeńskim, nie orzeczono formalnej separacji, małżonkowie pozostają jednak w separacji faktycznej. Strony podpisały umowę majątkową małżeńską. Każdy z małżonków prowadzi swoje odrębne rozliczenia. Skarżący nie ma dostępu do środków finansowych żony. Małżonka uzyskuje miesięczne dochody z tytułu wykonywanej pracy oraz pobierania części emerytury. Małżonka zgodziła się przedłożyć zaświadczenie o wynagrodzeniu za pracę, zeznania roczne podatkowe, zaznaczyła jednak – jak wynika z oświadczenia wnioskodawcy - że nie będzie w jakikolwiek sposób finansowo partycypowała w sprawach sądowych małżonka. Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika, że małżonka nie posiada nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji, posiada natomiast [...] udział w A Sp. z o.o. o wartości [...]. Małżonka nie pełni funkcji członka zarządu lub prokurenta w spółkach i nie uzyskuje dodatkowych dochodów. Żona wnioskodawcy ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...], przy czym [...]. Skarżący podał, że rachunki wystawiane są na niego, przy czym zaznaczył, że były i są opłacane ze środków żony. Wnioskodawca po raz kolejny powtórzył, że pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej małżeńskiej, jednakże nie zdążyli jeszcze przeprowadzić przepisania liczników. Skarżący wskazał, że nie posiada obecnie rachunków bankowych, które podlegałyby zajęciu, podał, że w postępowaniu egzekucyjnym nie wyegzekwowano od niego jakiejkolwiek kwoty z uwagi na brak majątku. Do pisma załączył kserokopie: zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że w [...] przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...], dochód [...], w [...] przychód skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej wyniósł [...], koszty uzyskania przychodów [...], dochód [...], zaświadczenia z B z dnia [...], z którego wynika, że z dniem [...] rachunek bieżący dla klienta C IK ul. Z [...], Ł został zamknięty, aktu notarialnego z dnia [...], z którego wynika, że małżonkowie GK i IK ustanowili w małżeństwie rozdzielność majątkową, wypisu z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, z którego wynika, że w dniu [...] skarżący zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej, zaświadczenia z dnia [...], z którego wynika, że skarżący jest zatrudniony w spółce A Sp. z o.o. ul. Z [...], Ł od [...] na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku prezesa zarządu, z wynagrodzeniem miesięcznym brutto [...], w ostatnich [...] miesiącach wynagrodzenie brutto wynosiło [...] miesięcznie, umowy o pracę z dnia [...], zaświadczenia z dnia [...], z którego wynika, ze żona skarżącego jest zatrudniona w D w Ł od [...] do [...], w okresie [...] uzyskała wynagrodzenie miesięczne w wysokości [...] brutto, t.j. [...] netto, decyzji ZUS z dnia [...], z której wynika, że wysokość świadczenia emerytalnego do wypłaty wynosi miesięcznie [...], zeznań rocznych podatkowych żony za [...], z których wynika, że w [...] uzyskała dochód w wysokości [...], w [...] w wysokości [...], wyciągu z rachunku bankowego żony za okres [...], z którego wynika, że na ten rachunek nie wpływają środki z tytułu emerytury i wynagrodzenia za pracę, zaświadczenia z B z dnia [...], z którego wynika, że małżonka w w.w banku nie ma innych rachunków i lokat terminowych, wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika, że w dniu [...] została zawarta umowa spółki A sp. z o.o., udziały w spółce objęli K G oraz JK, prezesem zarządu spółki jest IK, przedmiotem działalności spółki jest sprzedaż hurtowa wyrobów metalowych oraz sprzętu i dodatkowego wyposażenia hydraulicznego i grzejnego, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem z dnia [...] skierowanego do B. Kolejnym pismem z dnia [...] wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: 1. złożenie odpisu umowy lub orzeczenia o podziale majątku wspólnego między skarżącym i jego żoną, 2. wyjaśnienie w jaki sposób syn skarżącego nabył dom, w którym obecnie mieszka wnioskodawca, w szczególności czy otrzymał go na podstawie umowy darowizny, jeżeli tak to kiedy, czy dom ten był własnością skarżącego, należy przedłożyć odpis aktu notarialnego, 3. wyjaśnienie czy skarżący był właścicielem nieruchomości, pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji, wartościowych przedmiotów, oszczędności, czy posiadany majątek darował innym osobom np. żonie, synowi, rodzeństwu, jeżeli tak to kiedy i jakie składniki majątku darował, 4. podanie czy syn skarżącego uzyskuje dochody, jeżeli tak to w jakiej wysokości i z jakiego tytułu, 5. podanie czy syn skarżącego pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami np. z żoną, dziećmi, jeżeli syn skarżącego pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami należy podać w jakiej wysokości i z jakiego tytułu osoby te uzyskują miesięczne dochody, 6. złożenie odpisów zeznań rocznych podatkowych za [...] złożonych przez syna skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, złożenie odpisów z kont, rachunków bankowych, lokat bankowych, w tym rachunków kart kredytowych za ostatnie [...] miesięcy należących do syna skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, 7. podanie kosztów miesięcznego utrzymania syna skarżącego i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym z rozbiciem na poszczególne wydatki (np. ogrzewanie, woda, gaz, energia elektryczna, koszty leczenia i zakupu lekarstw, wyżywienie, telefon stacjonarny i telefon komórkowy, abonament RTV, raty kredytów – z podaniem na co kredyty zostały zaciągnięte, kiedy, jaki jest harmonogram spłat rat itp.), 8. podanie czy syn skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają udziały w spółkach, pełnią funkcję członka zarządu lub prokurenta, członka rady nadzorczej w spółkach, jeżeli tak należy wymienić w jakich spółkach, 9. podanie czy syn skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają lub użytkują pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji, jeżeli tak należy wymienić markę, typ, rok produkcji i wartość rynkową tych pojazdów, 10. podanie czy żona skarżącego użytkuje pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji, jeżeli tak należy wymienić markę, typ, rok produkcji i wartość rynkową tych pojazdów, 11. podanie czy syn skarżącego i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają nieruchomości, jeżeli tak to jakie, jaka jest ich powierzchnia, oszczędności, papiery wartościowe, przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżąc w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada z żoną majątku wspólnego i z tego względu strony nie dokonywały jakiegokolwiek podziału, z tego również względu niemożliwym jest przedłożenie odpisu umowy lub orzeczenia. Wnioskodawca podał, że syn odmówił mu udzielenia informacji dotyczącej jego sytuacji majątkowej, z uwagi na okoliczność, że nie jest stroną postępowania w przedmiotowej sprawie i wobec tego skarżący nie udzielił odpowiedzi na punkt [...] wezwania. Skarżący w odpowiedzi na punkt [...] wezwania wskazał, że w okresie postępowania podatkowego nie był właścicielem nieruchomości, pojazdów, przedmiotów wartościowych, oszczędności, itp., w związku z tym nie dokonywał jakichkolwiek darowizn. Skarżący podał, że małżonka nie użytkuje pojazdów mechanicznych podlegających rejestracji. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 P.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów postępowania. Zauważyć jednak należy, że to strona musi wykazać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia poniesienie jakichkolwiek (pkt 1) lub też pełnych (pkt 2) kosztów postępowania, o czym świadczy użycie w przepisie art. 246 § 1 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Taka konstrukcja znajduje uzasadnienie w tym, że najszerszą wiedzę o okolicznościach mogących mieć znaczenie z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy posiada sam wnioskodawca. Wobec tego, pochodzące od niego informacje powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była kompleksowa ocena jego rzeczywistej kondycji finansowej i sytuacji majątkowej. Zatem to w interesie strony skarżącej pozostaje przedstawienie jak najpełniejszej informacji, pozwalającej na dokonanie oceny jej aktualnych możliwości płatniczych. Zauważyć należy, że referendarz sądowy nie ma możliwości poszukiwania z urzędu faktów mających przemawiać na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, może jedynie oceniać te fakty, które wskazała strona. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie art. 255 w.w ustawy. Zgodnie z art. 255 P.p.s.a. jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Jak wynika jednak z tego przepisu, i w tym wypadku odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam skarżący. Rola referendarza sądowego ogranicza się tu jedynie do poinstruowania wnioskodawcy, jakimi środkami dowodowymi może on wykazać zaistnienie okoliczności, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 cyt. ustawy (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. akt II FZ 797/06). Konstrukcja art. 255 P.p.s.a. ma bowiem umacniać wyjątkowość stosowania instytucji prawa pomocy. Ma ona zapewnić możliwość zastosowania postępowania uzupełniającego, tak by referendarz sądowy mógł wydać orzeczenie w oparciu o zasadę prawdy materialnej. Zatem skoro ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek, oznacza to, że taka osoba powinna poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy. Przytoczone we wniosku i w pismach uzupełniających ten wniosek okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien więc wykazać w sposób niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Jednocześnie podkreślić należy, że to przepis art. 255 P.p.s.a. nadaje kompetencję do wezwania strony o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie oświadczeń wiedzy oraz o przedłożenie dokumentów źródłowych, co z mocy tego przepisu powoduje powstanie obowiązku po stronie wnioskodawcy o przedłożenie tychże wyjaśnień i dokumentów ("strona jest obowiązana złożyć na wezwanie"). Oznacza to, że obowiązek przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów powstaje po stronie wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego ten wniosek, skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy. Z oświadczeń skarżącego złożonych do niniejszej sprawy wynika, że pozostaje w związku małżeńskim, małżonkowie pozostają od dnia [...] w rozdzielności majątkowej małżeńskiej i w separacji faktycznej. Skarżący mieszka na zasadzie użyczenia w domu należącym do jego syna JK. Wnioskodawca - mimo wezwania - nie wyjaśnił w jaki sposób syn nabył tę nieruchomość, w szczególności czy otrzymał tę nieruchomość na podstawie umowy darowizny, jeżeli tak to kiedy, i co najważniejsze dla niniejszej sprawy, czy dom ten był własnością skarżącego. Skarżący nie wyjaśnił również, czy wcześniej posiadał jakieś nieruchomości, pojazdy mechaniczne, wartościowe przedmioty i oszczędności i czy np. zbył je w drodze darowizny. Skarżący podał jedynie, że w okresie prowadzenia postępowania podatkowego nie był właścicielem majątku. Zatem z przedłożonych przez skarżącego oświadczeń nie wynika, czy w przeszłości posiadał jakiś majątek, jeżeli tak to jakie były składniki tego majątku i w jaki sposób zbył ten majątek, np. czy darował go komuś z członków rodziny. Zauważyć należy, że z przedłożonych przez stronę kserokopii dokumentów wynika, że rachunki za gaz były wystawiane na skarżącego, również z kserokopii poleceń przelewu/wpłaty gotówkowej można wywnioskować, że rachunki za energię elektryczną były wystawiane na skarżącego. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że rachunki były i są w całości opłacane przez jego żonę, gdyż nie zostały jeszcze przepisane liczniki. Z kserokopii dokumentów przedłożonych przez skarżącego wynika, że wnioskodawca prowadził od dnia [...] do dnia [...] działalność gospodarczą, firma przedsiębiorcy: C IK, ul. Z [...], Ł w zakresie sprzedaży hurtowej wyrobów metalowych oraz sprzętu i dodatkowego wyposażenia hydraulicznego i grzejnego. Z załączonych przez wnioskodawcę kserokopii zeznań rocznych podatkowych wynika, że w [...], jak i w [...] uzyskał przychody z tej działalności, uzyskał również dochody. Obecnie wnioskodawca pełni funkcję prezesa zarządu w spółce A z siedzibą w Ł, adres siedziby ul. Z [...], Ł, wspólnikami spółki są małżonka i syn skarżącego, przedmiotem działalności spółki jest sprzedaż hurtowa wyrobów metalowych oraz sprzętu i dodatkowego wyposażenia hydraulicznego i grzejnego. Wnioskodawca podał, że z tytułu wynagrodzenia za pracę w w.w spółce na stanowisku prezesa spółki uzyskuje dochód w wysokości [...]. Z oświadczeń skarżącego wynika, że małżonka uzyskuje miesięczne wynagrodzenie netto w wysokości [...] i z tytułu emerytury w wysokości [...] netto. Skarżący podał, że z uzyskiwanych środków ponosi koszty wyżywienia, zakupu środków czystości, lekarstw i ubrania, żona skarżącego ponosi opłaty za media oraz koszty wyżywienia, zakupu lekarstw w wysokości [...], zatem małżonce pozostaje kwota ok. [...]. Zauważyć również należy, że do kosztów koniecznego utrzymania nie zalicza się kosztów telefonu komórkowego, czy kosztów telewizji kablowej lub satelitarnej. Skarżący wyjaśnił, że małżonka zgodziła się na przedstawienie swojej sytuacji majątkowej i finansowej, jednakże zaznaczyła mu, że nie będzie partycypowała w kosztach sądowych skarżącego. W tym miejscu zauważyć jednak należy, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 ze zm., dalej jako "K.r.o.") małżonkowie są obowiązani m.in. do wzajemnej pomocy. Skoro małżonkowie są obowiązani do wzajemnej pomocy, przez którą należy rozumieć nie tylko świadczenia osobiste, ale i pieniężne, małżonka ma obowiązek udzielenia pomocy małżonkowi w zakresie prowadzenia przez niego procesów sądowych. Natomiast fakt, że pomiędzy małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, że małżonkowie pozostają w separacji faktycznej i że nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, nie stanowi okoliczności, w której to żona nie może pomóc swojemu mężowi w uiszczeniu kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 196/11, postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt I FZ 395/11, postanowienie NSA z dnia 18 kwietnia 2014 r. sygn. akt II FZ 519/14, postanowienie NSA z dnia 08 października 2014 r. sygn. akt I FZ 388/14, postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2012 r. sygn. akt I FZ 42/12, postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2014 r. sygn. akt I GZ 486/14, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Obowiązek wzajemnej pomocy małżonków wygasa bowiem dopiero w momencie rozwiązania związku małżeńskiego przez rozwód (poza wyjątkiem przewidzianym w art. 60 K.r.o.) i sądowego orzeczenia separacji (art. 61 ze znaczkiem 4 § 1 K.r.o.), a zatem bez względu na fakt pozostawania w ustroju rozdzielności majątkowej czy nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego, okoliczność pozostawania w związku małżeńskim, stosownie do art. 27 K.r.o. skutkuje, tym, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych w sprawach jednego z małżonków (por. postanowienie NSA z dnia 2 grudnia 2011 r. sygn. akt II OZ 1266/11, publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto zauważyć należy, że skarżący - mimo wezwania - nie podał jaka jest sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna jego syna JK, a zatem nie podał w jakiej wysokości miesięcznie i z jakiego tytułu uzyskuje on miesięczne dochody, czy syn pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami np. żoną, dziećmi, czy osoby te uzyskują miesięczne dochody, nie złożył odpisów zeznań rocznych podatkowych złożonych przez syna, wyciągów z rachunków bankowych, lokat należących do syna, nie podał w jakiej wysokości syn ponosi koszty miesięcznego utrzymania, nie podał czy syn posiada udziały w spółkach z o.o. (wiadomym jest jedynie, że posiada udziały w spółce A sp. z o.o.), czy pełni funkcję członka zarządu lub prokurenta, członka rady nadzorczej w spółkach, czy posiada lub użytkuje pojazdy mechaniczne podlegające obowiązkowi rejestracji, czy posiada nieruchomości, jeżeli tak to jakie, jaka jest ich powierzchnia, oszczędności, papiery wartościowe, przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro. Ponadto skarżący nie wyjaśnił, czy dom, który jest własnością jego syna i w którym wnioskodawca zamieszkuje, był w przeszłości własnością skarżącego. Powtórzyć również należy, jak już wcześniej wskazano, że skarżący nie wyjaśnił również czy w przeszłości posiadał jakieś inne nieruchomości, oszczędności, pojazdy mechaniczne, wartościowe przedmioty. W świetle powyższego, uznać należy, że oświadczenia skarżącego nie zawierają pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów sądowych czy to w całości, czy to w części. Należy w tym miejscu podkreślić, że brak współpracy strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy skutkować musi odmową przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie w całości lub w części wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06, postanowienie NSA z dnia 27 października 2011 r., sygn. akt I GZ 170/11, postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ/499/14, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło