I SA/Po 989/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sylwia Zapalska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. – O. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. S. – O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. z tytułu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej postanawia: oddalić wniosek /-/S. Zapalska Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w P. określającą M.S. – O. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. z tytułu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia 28 maja 2007r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych oraz ustanowił doradcę podatkowego. Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r. skarga została oddalona, natomiast w dniu 3 stycznia 2008r. skarżąca ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Wniosek o doręczenie wyroku z uzasadnieniem złożony został przez pełnomocnika skarżącej 24 grudnia 2007r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono mu 10 marca 2008r. W dniu 29 września 2008r. pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 grudnia 2007r. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż skarżąca samodzielnie złożyła (3 stycznia 2008r.) wniosek o przyznanie prawa pomocy, ponieważ okoliczności, na podstawie których przyznano prawo pomocy przestały istnieć w tym samym kształcie. Jednocześnie jej sytuacja ekonomiczna i rodzinna uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Dlatego też strona nie podejmowała żadnych czynności i nie udzielała dalszych pełnomocnictw. Pełnomocnik wskazał, iż skarżąca, składając wniosek o przyznanie prawa pomocy, zachowała się zgodnie z pouczeniem sądu a ponieważ sąd nie ustosunkował się do wcześniej złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy strona mogła przypuszczać, że jej wniosek będzie rozpatrzony przez sąd i o rozstrzygnięciu zostanie powiadomiona. Ze względu na brak wiedzy o rozstrzygnięciu wniosku, strona zwróciła się do doradcy podatkowego, ustanowionego w ramach prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. o zapytanie sądu co do sposobu załatwienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Po uzyskaniu informacji, iż wniosek pozostawiono bez rozpatrzenia z uwagi na okoliczność, iż prawo pomocy zostało już skarżącej przyznane, doradca podatkowy skontaktował się ze stroną. O pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia doradca podatkowy dowiedział się 15 września 2008r. Pełnomocnictwo zostało mu udzielone przez skarżącą w dniu 25 września 2008r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz skargę kasacyjną wniesiono 29 września 2008r. Wobec tego wniosek jest zasadny, brak dokonania czynności nastąpił bowiem bez winy strony. Ponadto zachowany został 7 - dniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87). Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest przede wszystkim brak winy w uchybieniu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego określonej czynności stanowi bowiem konieczną a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Zaznaczyć przy tym należy, iż w przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu, należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, którego obowiązkiem było zachowanie należytej staranności. Stąd też to strona ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika procesowego (post. NSA z 10 maja 2004r. FZ 7/04). Przyznanie prawa pomocy w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje całe dalsze postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie wydanego wyroku, chyba że wcześniej zostanie cofnięte lub wygaśnie (art. 243 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia 28 maja 2007r. 3 (k. 59), zostało przyznane skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego), które nie wygasło ani nie zostało cofnięte. Nie stoi również w sprzeczności z wyrażonym poglądem treść dokumentu pełnomocnictwa. Skarżąca udzieliła bowiem doradcy podatkowemu pełnomocnictwa ogólnego do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi (art. 36 pkt 1 p.p.s.a.). Pełnomocnik skarżącej powinien posiadać wiedzę co do faktu, iż ustanowienie dla skarżącej doradcy podatkowego dotyczyło również wniesienia skargi kasacyjnej. Zakres udzielonego prawa pomocy wynika bowiem z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro więc pełnomocnik był umocowany do podjęcia czynności procesowych po wydaniu wyroku, to nie można uznać, iż dopiero w dniu 25 września 2008r. (ponowne udzielenie pełnomocnictwa przez skarżącą) mógł sporządzić skargę kasacyjną. Wobec tego pełnomocnik nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto zauważyć należy, iż bez znaczenia dla okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu pozostaje okoliczność, iż strona o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku dowiedziała się w dniu 18 września 2008r. Przede wszystkim nie znajduje potwierdzenia w aktach sądowych twierdzenie pełnomocnika skarżącej, iż, stosując się do pouczenia, złożyła ona wniosek o przyznanie prawa pomocy. Doręczenie pełnomocnikowi wyroku z uzasadnieniem zawierającym pouczenie o prawie pomocy nastąpiło bowiem 10 marca 2008r., natomiast skarżąca złożyła wiosek o przyznanie prawa pomocy w dniu 3 stycznia 2008r. Wynika z tego, iż skarżąca nie mogła zastosować się do przedmiotowego pouczenia. O ile sama skarżąca mogła nie wiedzieć, iż przyznane prawo pomocy obejmuje również wniesienie skargi kasacyjnej, o tyle zawodowy pełnomocnik w osobie doradcy podatkowego taką wiedzę powinien już posiadać. Pełnomocnik, po otrzymaniu odpisu wyroku z uzasadnieniem, powinien skontaktować się ze skarżącą, celem podęcia dalszych czynności procesowych, skoro, jak już wskazano, był umocowany do sporządzenia oraz wniesienia skargi kasacyjnej. 4 Z tych powodów, na podstawie art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji. /-/S. Zapalska 5