I SA/Po 99/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 maja 2021 r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] lipca 2020 r. na podstawie m.in. art. 1, 2, 3, 4, 6 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 888 ze zm. – dalej: "u.p.l."), art. 2, 3, 4, 5, 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm. – dalej: "u.p.o.l") ustalił K. G. łączne zobowiązanie pieniężne za 2020 r. w wysokości [...] zł. Z decyzji wynika, że podatek został wymierzony od nieruchomości od budynków pozostałych o powierzchni [...] m2 oraz podatek leśny od lasu o powierzchni fizycznej [...] ha, powierzchni przeliczeniowej [...] ha. W odwołaniu od powyższej decyzji podatniczka podniosła, że nabywając przedmiotową nieruchomość miała świadomość nabycia gospodarstwa leśnego. Według odwołującej w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzją z [...] października 2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że [...] maja 2020 r. strona nabyła własność zabudowanej działki gruntu nr [...] - lasy obszarze [...] ha. Działka zabudowana jest budynkiem po byłej wartowni o powierzchni użytkowej ok. [...] m2. Działka nr [...] w ewidencji gruntów i budynków klasyfikowana jest jako las. Podatniczka [...] czerwca 2020 r. złożyła informację o lasach, deklarując do opodatkowania las o pow. [...] ha. Złożyła także informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, zgłaszając do opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynki pozostałe o pow. [...] m2. Organ podkreślił, że wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego dokonany został zgodne z danymi wskazanymi przez stronę w informacjach podatkowych. Do opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjęto, zgodnie z deklaracją podatniczki: budynki pozostałe o pow. [...] m2 oraz las o pow. [...] ha. Tym samym wymiar podatku jest zgodny z art. 21 § 5 O.p. Podatek wymierzono za okres 7 miesięcy, tj. od czerwca do grudnia 2020 r. Zdaniem organu w sprawie nie ma zastosowania zwolnienie z podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części: a) służące działalności leśnej lub rybackiej, b) położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej, c) zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej. W ocenie organu aby budynek po byłej wartowni znajdujący się na działce nr [...] mógł być zwolniony z opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie powyższego przepisu, musiałby być: wykorzystywany do prowadzenia działalności leśnej i być budynkiem gospodarczym. Organ wyjaśnił, że działalnością leśną zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l. jest działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym. Z definicji tej wynika, że pojęcie działalności leśnej dla celów podatku od nieruchomości ustawodawca wiąże z czynnościami faktycznymi właścicieli, posiadaczy i zarządców lasów oraz że chodzi o czynności związane z wykonaniem planu urządzenia lasów, ich ochrony i zagospodarowania, takich jak zalesianie, odnowa, pielęgnacja czy też pozyskiwanie płodów leśnych. Zwolnienie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. ma charakter przedmiotowy, co oznacza, że obejmuje wszystkie budynki gospodarcze służące działalności leśnej. Budynek gospodarczy służy działalności leśnej, jeżeli jest on faktycznie stale zajęty na prowadzenie tej działalności i dotyczy jej technicznego charakteru na co wskazują wskazane powyżej przepisy prawa budowlanego. Także okazjonalne wykorzystywanie budynku do działalności leśnej, w ocenie organu, nie skutkuje tym, że budynek można uznać za zwolniony od podatku. Zdaniem organu sama świadomość strony "nabycia gospodarstwa leśnego" nie jest wystarczająca do zastosowania przedmiotowego zwolnienia w podatku od nieruchomości. W skardze na powyższą decyzję skarżąca podniosła, że w sprawie winien znaleźć zastosowanie przepis art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. Skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu, że sama świadomość "nabycia gospodarstwa leśnego" nie jest wystarczającym dowodem na kontynuowanie prowadzenia działalności leśnej i tym samym definitywnie, nie jest przesłanką, do zastosowania zwolnienia podatkowego. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła argumentację zarzutów. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). O terminie posiedzenia organ i strona zostały powiadomione. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Ewentualne zarzuty odnoszące się do kwestii materialnoprawnych, czy też oceny dowodów mogą być badane dopiero po prawidłowym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego i wydaniu w jego wyniku decyzji. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organ podatkowy drugiej instancji naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim Sąd zauważa, że organ odwoławczy naruszył w sposób istotny przepisy art. 123 § 1 w związku z art. 200 § 1 O.p., zgodnie z którymi organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Konkretyzację tego prawa stanowi wymieniony art. 200 § 1 O.p., obligujący organ podatkowy do wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Organ winien wyznaczyć stronie ten termin przed wydaniem każdej decyzji w sprawie, nawet wówczas, gdy nie prowadził w sprawie żadnego postępowania dowodowego. Skoro przepis ten mówi o materiale dowodowym zebranym w sprawie, to znaczy, że chodzi o materiał zebrany przez organ pierwszej i drugiej instancji. Naruszenie przez organ odwoławczy normy wynikającej z art. 200 § 1 O.p. stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. uchwała 7 sędziów NSA z 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04, ONSAiWSA 2005/4/66, Lex 150133). Analiza akt badanej sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca pozbawiona została możliwości pełnego udziału w postępowaniu w instancji odwoławczej. Na gruncie badanej sprawy bezsporne jest, że [...] maja 2020 r. skarżąca nabyła własność zabudowanej działki gruntu nr [...] - lasy obszarze [...] ha. Jak wynika z aktu notarialnego przedmiotowa nieruchomość zabudowana jest budynkiem po byłej wartowni, o powierzchni użytkowej [...] m2. Działka nr [...] w ewidencji gruntów i budynków klasyfikowana jest jako las. Na etapie odwołana skarżąca podniosła zarzut, że organ winien zastosować art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. Ponadto podatniczka wskazała, że zakupując nieruchomość miała świadomość nabycia gospodarstwa leśnego. Tymczasem w postępowaniu odwoławczym Kolegium, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w odniesieniu do wskazanego zarzutu. Kolegium arbitralnie stwierdziło, że z akt sprawy nie wynika, aby podatniczka prowadziła działalność leśną na działce nr [...] i że budynek wartowni znajdujący się na tej działce wykorzystywany jest w związku z prowadzoną działalnością leśną. Kolegium wywiodło lakoniczną tezę, że z aktu notarialnego z [...] maja 2020 r. wynika, że przedmiotowy budynek był zamieszkały i była w nim zameldowana matka sprzedającego. Tym samym, jak zaznaczył organ, budynek nie miał gospodarczego wykorzystania. Zdaniem Sądu, dokonana przez organ analiza sprawy i zebrany w sprawie materiał dowodowy nie są wystarczające, aby uznać, że ustalono prawidłowo stan faktyczny, tym bardziej, że skarżąca w skardze podtrzymuje, że przedmiotowy budynek po byłej wartowni został nabyty świadomie jako integralna część gospodarstwa leśnego i służy nadal celom stałej działalności leśnej, którą jest między innymi, ochrona przed kradzieżą i niszczeniem mienia leśnego. Funkcja wartowni w sensie ochrony lasu jest nadal kontynuowana, a znajdujące się w budynku urządzenia i narzędzia służące tej ochronie nie pozbywają budynku charakteru obiektu gospodarczego. W powyższym aspekcie Sąd zauważa, że w celu ustalenia nie budzącego wątpliwości stanu faktycznego, organ winien skorzystać z uprawnień i możliwości, jakie w zakresie zbierania materiału dowodowego, przewidują przepisy procedury podatkowej. Organ winien kierować się zawartą w art. 180 § 1 O.p. zasadą, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Pomocnym i niezbędnym dowodem dla organów mogą być przede wszystkim wyjaśnienia strony, oświadczenia, a także szczegółowe i dokładne oględziny nieruchomości, zeznania świadków, dokumenty, czy fotografie. To z jakich instrumentów dowodowych organ skorzysta, leży w gestii organu. Fakt, że przed nabyciem przez skarżącą nieruchomości budynek był zamieszkały, nie może dowodzić, że nie pełni on funkcji, na jaką wskazuje strona. Nieustalenie w sposób jednoznaczny stanu faktycznego sprawy, pozostaje w sprzeczności z wymogami, jakie odnosi do decyzji przepis art. 210 § 1 i § 4 O.p. Jak wynika z art. 210 § 4 O.p. uzasadnienie faktyczne zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności w uzasadnieniu decyzji, na których organ oparł wydane rozstrzygnięcie stanowi o naruszeniu art. 210 § 4 O.p. Sąd podkreśla ponadto, że uzasadnienie faktyczne i prawne jest ważnym elementem decyzji, ponieważ przedstawia tok rozumowania organu, który doprowadził do wydanego rozstrzygnięcia. Reasumując, zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało rozstrzygnięcie bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czym naruszyło dyspozycję art. 122, art. 187 § 1, art. 191 O.p. Zaniechanie tego obowiązku skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji, ponieważ bez dokonania ustaleń faktycznych organ odwoławczy nie był uprawniony do decydowania w sposób władczy o tym, czy skarżącej przysługuje prawo do ewentualnego zwolnienia, czy też prawa takiego należy jej odmówić. Ponownie rozpoznając sprawę, organ winien, w trybie art. 200 O.p. zapewnić stronie czynny udział w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji umożliwić jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych ewentualnych żądań i wniosków. Uwieńczeniem powyższego winna być prawidłowo sporządzona decyzja, która winna być wydana po zebraniu kompleksowego materiału dowodowego i jego ocenie. Wobec powyższego skoro naruszenie wskazanych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono jak w punkcie II na podstawie art. 200 w/w ustawy.