I SA/Po 990/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-03-06

Skład orzekający: Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz, Karol Pawlicki, Monika Świerczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie przez przedsiębiorcę zwolnionego z VAT wierzytelności trudnych, po cenie niższej od wartości nominalnej, stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT?
Ratio decidendi
Nabycie przez przedsiębiorcę zwolnionego z VAT wierzytelności trudnych, po cenie niższej od ich wartości nominalnej, nie stanowi odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Różnica między wartością nominalną a ceną sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość wierzytelności w chwili sprzedaży, a nie wynagrodzenie za usługę. W związku z tym, takie nabycie nie podlega opodatkowaniu VAT i nie wpływa na limit zwolnienia z VAT.
Stan faktyczny
Skarżąca, przedsiębiorca zwolniony z VAT, zamierzała nabywać wierzytelności trudne po cenie niższej od wartości nominalnej. Wnioskodawczyni uważała, że takie nabycie nie podlega opodatkowaniu VAT. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał to stanowisko za nieprawidłowe, twierdząc, że nabycie wierzytelności stanowi odpłatną usługę podlegającą VAT. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organowi niewłaściwą ocenę prawną.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Monika Świerczak Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 marca 2019r. sprawy ze skargi KG na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 200,- zł (dwieście złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów sądowych. [...] (dalej: skarżąca, wnioskodawczyni), pismem z dnia [...] czerwca 2018 r., zwróciła się do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. W przedstawionym stanie faktycznym, skarżąca wskazała, że jest przedsiębiorcą zwolnionym z podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1221 z późn. zm., dalej: ustawy o PTU). W najbliższym czasie wnioskodawczyni zamierza poszerzyć prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą i nabywać wierzytelności trudne, po cenie ustalonej przez strony umowy. Wierzytelności te dotyczyć będą roszczeń odszkodowawczych, przede wszystkim majątkowych, transportowych, zdrowotnych. Nabywane wierzytelności będą wymagalne w dacie ich nabycia. Transakcje będą zawierane głównie z osobami fizycznymi, ale skarżąca nie wyklucza sporadycznych transakcji zakupu wierzytelności od przedsiębiorcy. Nabycie wierzytelności będzie następować w drodze umowy sprzedaży, na podstawie której będzie dochodziło do cesji wierzytelności. Cena wierzytelności będzie ustalona poniżej jej wartości nominalnej i uzależniona będzie od ryzyka oraz ewentualnych kosztów odzyskania odszkodowań od ubezpieczycieli. Cesja podpisana przez skarżącą z cedentem będzie miała charakter definitywny, cedent pozbędzie się prawa do dysponowania tą wierzytelnością, nie będzie już mógł dochodzić tego odszkodowania we własnym imieniu i na własną rzecz. Wnioskodawczyni natomiast zakupi wierzytelność na własne ryzyko i we własnym imieniu. Uzyskane przez skarżącą świadczenia będą wpływały wyłącznie na jej rzecz i na jej konto. Cena zakupu wierzytelności nie będzie zawierać żadnego wynagrodzenia, ani jakichkolwiek innych świadczeń na rzecz zbywcy, poza ceną nabycia wierzytelności. Nie będzie możliwe przeniesienie zwrotne nabytych wierzytelności. Skarżąca wyjaśniła również, że świadczone przez nią czynności nie będą nosić cech usług doradczych, a skarżąca nie świadczy i nie zamierza świadczyć usług prawniczych oraz nie wykonuje i nie zamierza wykonywać czynności wymienionych w art. 113 ust. 13 ustawy o PTU. W związku z przedstawionym stanem faktycznym, skarżąca wyraziła pogląd, że nabycie przez nią wierzytelności nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż nie będzie to stanowić czynności opodatkowanej VAT, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o PTU. Brak opodatkowania podatkiem od towarów i usług będzie dotyczył otrzymania przez skarżącą przelewu od cedenta zgodnie z umową cesji, jak i ewentualnego późniejszego odzyskania przez skarżącą odszkodowania od ubezpieczyciela. Nadto, w ocenie skarżącej, nabywane przez nią wierzytelności (zarówno przelew od cedenta, jak i ewentualne późniejsze odzyskanie odszkodowania) nie będą wpływać na zwolnienie z podatku VAT unormowane w art. 113 ust. 1 ustawy o PTU. W interpretacji indywidualnej z dnia [...] września 2018 r., nr [...], Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko skarżącej za nieprawidłowe. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ wskazał, że zakup wierzytelności stanowi usługę polegającą na przeniesieniu wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej między zbywcą wierzytelności (cedentem), a jej nabywcą (cesjonariuszem). Oznacza to, że w takim przypadku nabywca wierzytelności świadczy na rzecz jej zbywcy usługę, której celem jest uwolnienie sprzedawcy od ciężaru egzekwowania wierzytelności. Usługa ta podlega opodatkowaniu wówczas, gdy jest świadczona odpłatnie. Organ wskazał także na wyrok TSUE z dnia 27 października 2011 r., w sprawie C-93/10 wyjaśniając, że wyrok ten odwołuje się do wierzytelności "trudnych", tj. wymagalnych, o wątpliwej perspektywie spłaty. W analizowanej sprawie przedmiotem nabycia będą co prawda wierzytelności wymagalne, ale nie można uznać, że wierzytelności opisane we wniosku stanowią wierzytelności "trudne", o których mowa w ww. orzeczeniu TSUE w sprawie C-93/10. W ocenie organu, w stosunku do wierzytelności będących przedmiotem wniosku nie można z całą pewnością stwierdzić, że nie zostaną spłacone w ogóle, gdyż co prawda stały się wymagalne, ale z wniosku nie wynika, że wierzytelności te charakteryzują się wątpliwą perspektywą spłaty, czy też zwiększonym ryzykiem niewypłacalności dłużników. Z powyższego nie można wnioskować, że nabywane wierzytelności są "trudne". Ponadto fakt, że wnioskodawczyni będzie nabywała wierzytelności za wartość niższą niż ich wartość nominalna, nie świadczy o tym, że będą to wierzytelności "trudne". W przypadku tak określonej ceny, pomiędzy wartością nominalną a ceną nabycia istnieć będzie różnica, jednakże nie odzwierciedla ona rzeczywistej wartości ekonomicznej danej wierzytelności w chwili sprzedaży. Na cenę tę może wpłynąć możliwość długotrwałego dochodzenia wierzytelności od ubezpieczyciela, ewentualna jego niewypłacalność czy potencjalna wartość wierzytelności, jednak czynniki te nie przesądzają o wątpliwych perspektywach na spłatę czy zwiększonym ryzyku wypłacalności dłużników. Należy bowiem zauważyć, że nabycie każdej wierzytelności wiąże się z pewnym ryzykiem w zakresie spłaty. W ocenie organu, czynność nabycia wierzytelności przez skarżącą należy uznać za świadczenie usług w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, podlegające opodatkowaniu tym podatkiem. Mamy tu bowiem do czynienia ze świadczeniem usługi przez nabywcę wymagalnych wierzytelności na rzecz zbywcy wierzytelności, polegającą na uwolnieniu sprzedawcy od wykonywania czynności związanych ze ściąganiem długu i ryzyka jego nieściągnięcia. Zbywcy zostaje zaoszczędzone ryzyko i koszty posiadania takich wierzytelności, zostaje on "wyręczony" w czynnościach podejmowanych w celach dochodzenia długu. Zbywca nie musi podejmować żadnych działań zmierzających do zaspokojenia swoich należności od dłużnika. Ponadto ww. usługa będzie świadczona odpłatnie, gdyż różnica między ostateczną wartością zakupu wierzytelności a wartością nominalną stanowić będzie dla skarżącej wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług. Wobec powyższego należy uznać, że w odniesieniu do opisanych we wniosku wierzytelności, skarżąca nie będzie nabywała wierzytelności "trudnych", o których mowa w ww. wyroku TSUE w sprawie C-93/10 i w związku z tym nabycie przedmiotowych wierzytelności będzie stanowiło odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o PTU, a tym samym będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 tej ustawy. Organ wskazał również, że przedmiotowa usługa nabycia wierzytelności, o której mowa we wniosku, nie została wskazana w włączeniach zawartych w art. 113 ust. 13 ustawy. Skoro skarżąca będzie świadczyć we własnym imieniu i na własny rachunek usługi nabycia wierzytelności, to będzie działała w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, ponieważ czynność nabycia (cesji) wierzytelności stanowi czynność opodatkowaną podatkiem VAT i wpisuje się w zakres działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o PTU. W konsekwencji, uzyskane przez skarżącą kwoty z tytułu wykonywania tych czynności będą wliczane do wartości sprzedaży, o której mowa w art, 113 ust. 1 ustawy o PTU. Skarżąca, pismem z dnia [...] października 2018 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wydaną przez organ interpretację. Skarżąca zarzuciła wydanej interpretacji dopuszczenie się niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego, domagając się uchylenie wydanej interpretacji i zasądzenia kosztów postepowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniesionej skargi skarżąca wyjaśniła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu skarbowego, zgodnie z którym zakup wierzytelności w opisanym zdarzeniu przyszłym stanowi usługę, wypełniając znamiona określone w art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o PTU. W powyższym zakresie, skarżąca powołała się na tezy z orzecznictwa, wskazując w szczególności na wyrok TSUE z dnia 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt: I FPS 5/11. Skarżąca wskazała, że opisane przez nią czynności, tj. zakup wierzytelności oraz uzyskiwanie dodatkowych odszkodowań pozostają poza zakresem ustawy o PTU. Skarżąca zaznaczyła również, że nie zgadza się z opinią organu skarbowego, zdaniem którego nie można wnioskować że nabywane przez skarżącą wierzytelności są trudne. Zdaniem skarżącej, organ skarbowy błędnie uznał, że ze złożonego wniosku nie wynika, że przedmiotowe wierzytelności charakteryzują się wątpliwą perspektywą spłaty. Nadto, skarżąca wskazała, że nie zgadza się również ze zdaniem organu, zgodnie z którym nabycie wierzytelności, zgodnie z przedstawionym przez skarżącą stanem faktycznym będzie mieć wpływ na limit zwolnienia z VAT, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o PTU. Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r., złożonym w odpowiedzi na skargę, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wydana w sprawie interpretacja podlega uchyleniu. W pierwszej kolejności, zwrócić należy uwagę, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przepis art. 57a p.p.s.a., wskazuje natomiast, że skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie, sposób sformułowania zarzutów skargi jest niedoskonały. W petitum skargi skarżąca wskazała jedynie, w sposób bardzo ogólny, na naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Nie sposób jednak przyjąć, że skarga nie zawiera zarzutów. Bez trudu bowiem, z lektury uzasadnienia skargi można wywnioskować jakie zarzuty skarżąca stawia wydanej interpretacji. Sąd nie musi domyślać się z czym faktycznie skarżąca się nie zgadza i jak w jej ocenie powinno brzmieć stanowisko organu. W tym więc kontekście, z uwagi na przysługujące każdemu, na mocy art. 45 ust. 1 Konstytucji, prawo do sądu, sformułowane przez skarżącą, wobec wydanej interpretacji, zarzuty podlegają rozpatrzeniu, mimo że nie zostały sformułowane w sposób profesjonalny. Rozpoznawaną sprawę i sposób zaprezentowania przez skarżącą zarzutów w uzasadnieniu skargi, a nie w petitum, odróżnić należy od sytuacji, w której skarżący nie formułuje w swojej skardze wszystkich elementów zarzutu, powodując, że Sąd analizując trafność zastrzeżeń skarżącego, zmuszony byłby do samodzielnego określenia tego w czym skarżący upatruje naruszenia prawa. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt: I FSK 1778/16, LEX nr 2583576, uznał za nieprawidłową sytuację, w której skarżący w treści uzasadnienia wskazuje jedynie przepis, nie wyjaśniając na czym polegać ma jego naruszenie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazania, czy też zacytowania przepisu w uzasadnieniu skargi nie można uznać za prawidłowe, zgodne z art. 57a p.p.s.a., sformułowanie zarzutu zwłaszcza, że nie jest w żaden sposób wskazana forma naruszenia tej normy prawnej. Nie wiadomo bowiem, czy skarżący dopatruje się błędnej wykładni, czy też raczej niewłaściwego zastosowania. W tym zakresie zaś Sąd pierwszej instancji nie ma obowiązku domyślać się intencji autora tego kwalifikowanego pisma procesowego, czy też uzupełniać jego argumentacji. Podkreślić jednak należy, że w rozpoznawanej sprawie, sposób sformułowania przez skarżącą zarzutu do treści wydanej interpretacji jest pełny i czytelny i dlatego podlega rozpoznaniu. Dokonując więc analizy wydanej interpretacji w ramach zakreślonych przez treść skargi, w pierwszej kolejności, podzielić należy twierdzenia skarżącej, która kwestionuje dokonane przez organ ustalenia, że wierzytelności opisane przez skarżącą nie są wierzytelnościami trudnymi. W tym zakresie, należy zwrócić uwagę na treść art. 14c ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm., dalej: o.p.), zgodnie z którym, interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie (§ 1). W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (§ 2). Bezspornym jest w tym zakresie, że organ, wydając interpretację indywidualną, nie jest uprawniony do tego by czynić własne ustalenia faktyczne. W orzecznictwie wskazuje się, że związanie organu interpretacyjnego treścią wniosku oznacza, że w jednoinstancyjnym postępowaniu interpretacyjnym bazuje on wyłącznie na takim opisie stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, jakie przedstawi zainteresowany. Często może on być wielowątkowy i skomplikowany, nie daje to jednak organowi interpretacyjnemu uprawnienia do modyfikacji tego stanu faktycznego, uzupełniania go czy jakiejkolwiek innej ingerencji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt: II FSK 3480/15, LEX nr 2431142). W rozpoznawanej sprawie, w złożonym wniosku, skarżąca jednoznacznie wskazała, że wierzytelności, których dotyczy jej wniosek, to wierzytelności trudne, zaznaczając m.in., że będą one wymagalne, cena ustalana będzie poniżej wartości nominalnej, nie zawierając żadnego wynagrodzenia, cesja będzie miała charakter definitywny a nabycie wierzytelności nastąpi na ryzyko skarżącej we własnym imieniu, samo uzyskanie natomiast kwoty wierzytelności jest niepewne. Skarżąca odwołała się w tym zakresie, do wyroku TSUE w sprawie C-93/10. Nie było więc wątpliwości, że wniosek złożony przez skarżącą dotyczy wierzytelności, do których odnosił się TSUE w swoim orzeczeniu. Tym samym, dokonywanie przez organ ustaleń co do charakteru wierzytelności uznać należy za nieuprawnione. Organ, wydając interpretację, winien odnieść się do takiego stanu faktycznego, jaki przedstawiła skarżąca, nie czyniąc w tym zakresie własnych ustaleń. Organ byłby uprawniony do oceny stanowiska wnioskodawczyni poprzez ustalenie czy dana wierzytelność jest wierzytelnością trudną w sytuacji gdyby wskazała ona na konkretną zawartą przez siebie umowę, przytaczając szerzej jej okoliczności i treść. W rozpoznawanej jednak sprawie, skarżąca wskazała, że będzie nabywać wierzytelności trudne, a opisując je odwołała się jedynie do cech typowych dla wierzytelności tego rodzaju. Skoro więc sama skarżąca wskazała, że rezultat jej działań może być różny, to organ nie był uprawniony do samodzielnego ustalania, że jednak nie zaistniały wątpliwe perspektywy na spłatę, co powoduje, że nie jest to wierzytelność trudna. Ocena taka jest bowiem wprost sprzeczna z treścią wiążącego organ stanu faktycznego zawartego we wniosku. Jednocześnie, nadmienić należy, że to skarżącą obciążać będzie ryzyko związane ze sposobem w jakim przedstawiła stan faktyczny sprawy. Ochrona wydanej na podstawie przedstawionego stanu faktycznego sprawy interpretacji będzie niewątpliwie istotnie ograniczona, znajdując zastosowanie jedynie do wierzytelności, którym można przypisać cechę wierzytelności trudnych. Ocena tego, czy danej czynności będzie przysługiwało zwolnienie z podatku będzie musiało zostać poprzedzone analizą tego, czy konkretna nabyta wierzytelność stanowi wierzytelność trudną. Skarżąca, w złożonym wniosku przedstawiła jedynie zarys tego jakie wierzytelności będzie nabywać i jakie będą warunki zawieranych umów, samodzielnie przesądzając, że będą one dotyczyły wierzytelności trudnych. Organ jednak nie jest uprawniony do kwestionowania powyższej oceny w toku wydawania interpretacji. Skarżąca natomiast, będzie korzystać z udzielonej w interpretacji ochrony jedynie gdy zostaną w danej transakcji wypełnione cechy wierzytelności trudnej. Wobec powyższego, wskazać należy, że również przedstawione niżej stanowisko Sądu, dotyczy jedynie wierzytelności, jakim można przypisać cechę wierzytelności trudnych, skoro skarżąca sama we wniesionym wniosku w ten sposób wyznaczyła ramy rozpoznawanej sprawy. Biorąc więc pod uwagę powyższe ustalenia, wyjaśniające jaki jest stan faktyczny rozpoznawanej sprawy, dokonać należy oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego, zawartego we wniesionej skardze. Skarżąca wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu skarbowego, zgodnie z którym zakup wierzytelności w opisanym zdarzeniu przyszłym stanowi usługę, wypełniając znamiona określone w art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o PTU. Zarzut ten uznać należy za zasadny. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o PTU opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 1 ustawy o PTU, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej (1), zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji (2), świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa (3). W tym kontekście, TSUE, w wyroku z dnia 27 października 2011 r., wydanym w sprawie C-93/10, zwrócił uwagę, że artykuł 2 pkt 1 i art. 4 szóstej dyrektywy 77/388 w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych należy interpretować w ten sposób, że podmiot, który na własne ryzyko nabywa trudne wierzytelności po cenie niższej od ich wartości nominalnej, nie świadczy odpłatnie usługi w rozumieniu art. 2 pkt 1 i nie dokonuje tym samym czynności z zakresu działalności gospodarczej objętej zakresem stosowania wspomnianej dyrektywy, jeżeli różnica między wartością nominalną tych wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży. W takich okolicznościach cesjonariusz wierzytelności nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia od cedenta, ponieważ różnica między wartością nominalną cedowanych wierzytelności a ceną ich sprzedaży odzwierciedla rzeczywistą ekonomiczną wartość owych wierzytelności w chwili sprzedaży, która jest uzależniona od wątpliwych perspektyw na ich spłatę i zwiększonego ryzyka niewypłacalności dłużników. Taką ocenę wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w składzie 7 sędziów z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt: I FPS 5/11, LEX nr 1214958, wskazując że transakcja nabycia na własne ryzyko wierzytelności trudnej, po cenie niższej od jej wartości nominalnej, nie będzie mogła być zakwalifikowana jako świadczona przez nabywcę wierzytelności usługa w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o PTU, ze względu na fakt, że w takim przypadku nie mamy do czynienia ze zobowiązaniem się przez usługodawcę do ściągnięcia długu w zamian za wynagrodzenie. Pogląd ten pozostaje aktualny także w późniejszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym zakresie zwrócić należy w szczególności uwagę na treść wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt: I FSK 828/14, LEX nr 1794494 czy wyrok z dnia 23 stycznia 2018 r., sygn. akt: II FSK 3491/15, LEX nr 2458397 (a contrario). Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, w całości podziela powyższe poglądy. Wskazać więc należy, że czynności, które opisała skarżąca w swoim wniosku, tj. nabywanie wierzytelności trudnych, nie będą stanowiły świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o PTU. Tym samym stanowisko organu uznać należy za błędne. Konsekwencją powyższej oceny jest także uznanie, że wbrew stanowisku organu, nabycie wierzytelności przez skarżącą (w warunkach przedstawionych w stanie faktycznym), nie będzie mieć wpływu na limit zwolnienia z VAT, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o PTU. Skoro nabycie wierzytelności trudnych nie stanowi czynności opodatkowanej VAT, nie może mieć wpływu na wartość sprzedaży, do której odnosi się przedmiotowe zwolnienie. Podniesiony więc przez skarżącą zarzut jest zasadny. Odnosząc się natomiast do zawartego w podsumowaniu skargi odniesienia nie tylko do czynności nabywania wierzytelności ale również do uzyskiwania odszkodowań (czego również dotyczył złożony wniosek), wskazać należy, że brak jest w tym zakresie sformułowanego zarzutu. Samo stwierdzenie, że uzyskiwanie odszkodowań pozostaje poza zakresem ustawy o PTU nie stanowi zarzutu, który zgodnie z art. 57a p.p.s.a. mógłby podlegać ocenie. Stwierdzenie skarżącej nie odnosi się bowiem do treści zaskarżonej interpretacji i do argumentacji przytoczonej w skardze. Kwestia ta nie może więc stać się przedmiotem rozważań Sądu. Z powyższych względów, wydana w sprawie interpretacja, na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., podlega uchyleniu. Ponownie rozpatrując sprawę, organ winien w sposób ścisły odnosić się wyłącznie do przedstawionego przez skarżącą stanu faktycznego i zgodnie z nim przyjąć, że wierzytelności, które mają być przedmiotem cesji są wierzytelnościami trudnymi. Na postawione przez skarżącą pytania organ winien udzielić odpowiedzi z uwzględnieniem wykładni powołanej w przytoczonym orzeczeniu TSUE z dnia 27 października 2011 r., C-93/10, a także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2012 r., sygn. akt: I FPS 5/11. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło