I SA/Po 992/98

WyrokWSA w Poznaniu1999-02-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą wznowić postępowanie celne i dokonać wymiaru cła od kompletnego samochodu, jeśli części składowe zostały zgłoszone do odprawy celnej w różnych terminach, a dopiero późniejsza weryfikacja wykazała, że stanowią one zasadniczy charakter wyrobu kompletnego?
Ratio decidendi
Organy celne mogą wznowić postępowanie celne i dokonać wymiaru cła od wyrobu kompletnego, jeśli w wyniku późniejszych informacji stwierdzą, że podmiot sprowadził w częściach wyrób, który posiada zasadniczy charakter wyrobu kompletnego. Nieznajomość tego faktu przez organ celny w dniu wydawania decyzji, wynikająca ze sposobu zgłaszania towaru (np. w częściach, w różnych terminach), stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. W takiej sytuacji cło wymierza się od wyrobu kompletnego, a nie od poszczególnych części.
Stan faktyczny
Jacek G. zgłosił do odprawy celnej części samochodu marki Ford w różnych terminach. Późniejsza weryfikacja wykazała, że części te, wraz z wcześniej sprowadzonym nadwoziem, stanowiły w istocie niezmontowany (rozmontowany) samochód osobowy. Dyrektor Urzędu Celnego wznowił postępowanie celne z urzędu, a następnie wydał decyzję wymierzającą cło od kompletnego samochodu. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał tę decyzję w mocy. Jacek G. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i Prawa celnego, w tym brak podstaw do wznowienia postępowania i nieprawidłowe wymierzenie cła.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jacka G. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie z dnia 19 marca 1998 r. (...) w przedmiocie wymiaru cła - oddala skargę. Decyzją z dnia 19 marca 1998 r. (...) Prezes Głównego Urzędu Ceł po rozpatrzeniu odwołania Jacka G. od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w R. z dnia 27 marca 1997 r. (...) utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Ustalono następujący stan faktyczny: Dnia 31 maja 1996 r. działający z upoważnienia strony postępowania Piotr T. zgłosił do odprawy celnej części samochodu marki Ford, takie jak silnik ze skrzynią biegów (...), zawieszenie przednie, zawieszenie tylne, koła jezdne, które zostały dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym decyzją Dyrektora UC w R. zawartą w dowodzie odprawy przywozowej (...). Nadwozie do samochodu jw. zostało dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym decyzją Dyrektora UC w R. z dnia 25 maja 1996 r. zawartą w dowodzie odprawy celnej przywozowej nr 349738 po uprzednim zgłoszeniu go do odprawy celnej przez działającego z upoważnienia strony pana Piotra T. Fakt, iż w rzeczywistości dopuszczone do obrotu na polskim obszarze celnym za dowodami odpraw celnych części stanowiły niezmontowany /rozmontowany/ samochód osobowy marki Ford nr nadwozia (...), rok produkcji 1990 ujawniony został w wyniku powtórnej weryfikacji akt sprawy. Fakt ten nie był znany funkcjonariuszom celnym w chwili dokonywania odpraw celnych, a zatem stanowi podstawę wznowienia postępowania celnego z przyczyn wymienionych w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa /por. wyrok NSA z dnia 20 marca 1997 r. SA/Sz 329/96/. Mając na względzie ujawnione nieprawidłowości Dyrektor Urzędu Celnego w R. zasadnie uznał, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania wymienione w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa. Dyrektor Urzędu Celnego wznowił z urzędu postępowanie w sprawie postanowieniami z dnia 10 lutego 1997 r. (...). Strona nie skorzystała z możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień. Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, Dyrektor Urzędu Celnego w R. dnia 27 marca 1997 r. wydał decyzję (...), którą dokonał wymiaru należności celnych dla towaru faktycznie przywiezionego przez stronę postępowania. Organ odwoławczy uznał, że istniały podstawy do wznowienia postępowania i do wydania decyzji na podstawie art. 151 Kpa i zastosowania Reguły 2a Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej i swoje stanowisko szczegółowo uzasadnił. W skardze na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 19 marca 1998 r. Jacek G. wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, ewentualnie o stwierdzenie ich nieważności. Skarżący zarzucił naruszenie art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa przez przyjęcie, że istniały podstawy prawne do wznowienia postępowania i uchylenia ostatecznych decyzji, gdyż wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, podczas gdy Urząd Celny w postanowieniu o wznowieniu postępowania celnego nie wskazał tych nowych okoliczności faktycznych, a w postępowaniu wyjaśniającym nie ustalił, że skarżący zakupił kompletny samochód na terenie Niemiec, następnie go rozebrał w celu obejścia przepisów Prawa celnego, art. 23 ust. 1 Prawa celnego, który stanowi, że cło wymierza się według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu dokonania zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących, podczas gdy Urząd Celny w zaskarżonej decyzji niezgodnie z treścią powyższego przepisu wymierzył cło od towaru - kompletnego samochodu, podczas, gdy skarżący nie zgłaszał do odprawy celnej kompletnego samochodu marki Ford Sierra. Z naruszeniem art. 77 par. 1 Kpa przez zaniechanie ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i przyjęcie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego tezy, że umowy kupna nadwozia i silnika były umowami pozornymi. W odpowiedzi na skargę Prezes Głównego urzędu Ceł wniósł o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Okoliczności faktyczne sprawy są niesporne. Okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji z dnia 31 maja 1996 r. było to, że w istocie w tym dniu skarżący odprawił resztę części, które z uprzednio sprowadzonym w dniu 25 maja 1996 r. nadwoziem miały zasadniczy charakter wyrobu kompletnego /samochodu/. Reguła 2/a/ Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej dotyczy informacji o sprowadzonym wyrobie. Reguła ta nie ma granic czasowych. Jeżeli więc organy celne w wyniku późniejszych informacji stwierdzą, że podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą sprowadził w częściach wyrób, który posiada zasadniczy charakter wyrobu kompletnego, to wówczas wymierzają cło od wyrobu kompletnego a nie od części. W dniu 31 maja 1996 r. organ celny nie mógł w tym dniu wiedzieć, że sprowadzone części są komplementarne do sprowadzonego wcześniej nadwozia. Niemniej wskutek uzyskania informacji o złożeniu ze sprowadzonych części "składaka," organ celny mógł uznać, iż nową okolicznością, o której mowa w art. 145 par. 1 pkt 5 Kpa istniejącą w dniu wydania decyzji o dopuszczeniu części do obrotu na polskim obszarze celnym i o wymiarze cła od części był fakt przekroczenia granicy części /silnika, zawieszenia itd./, które łącznie ze sprowadzonym uprzednio nadwoziem stanowiły w dniu 31 maja 1996 r. zasadniczo samochód. Tą nową okolicznością nie było natomiast zarejestrowanie "składaka". Nie został też naruszony art. 23 ust. 1 Prawa celnego, gdyż w dniu 31 maja 1996 r. stan sprowadzonego towaru wskazywał, że skarżący "ratami" sprowadzał wyrób mający zasadniczy charakter wyrobu kompletnego. By reguła 2/a/ mogła być zastosowana nie musi być spełniony wymóg polegający na tym, że sprowadzone części pochodzą z konkretnego egzemplarza rozmontowanego samochodu. Wystarczy, że sprowadzone części mają zasadniczy charakter wyrobu kompletnego. Skarżący miał prawo do zarejestrowania składaka. Miał jednocześnie obowiązek zapłacenia cła od samochodu w sytuacji gdy sprowadził z zagranicy części posiadające zasadniczy charakter samochodu. Podstawą wznowienia postępowania nie była nowa wykładnia przepisów prawnych, lecz stan towaru w momencie przekraczania granicy, nieznany organowi w dniu wydawania decyzji. Nieznajomość ta wynikała z faktu sprowadzania części w dwóch odprawach celnych i nie informowania o tym celników. Zasadniczy charakter wyrobu kompletnego ma wyrób podstawowy, główny. Nie powinno budzić wątpliwości, że sprowadzone przez skarżącego części są podstawowymi, głównymi elementami, z których składa się samochód. W świetle powyższych rozważań bez znaczenia jest to, czy, odprawy celne były pozorne. Skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło