I SA/Po 998/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem(spr.) Protokolant:st.sekr.sąd.Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2006 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2005 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2005 nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3. wstrzymuje wykonanie postanowień wymienionych w punkcie pierwszym do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ S. Zapalska /-/ J. Małecki Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] wystawionych przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział, obejmujących należności z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres [...] do [...] 1999r. oraz od [...] 2000r do [...] 2004r. w łącznej kwocie: [...] zł + należne odsetki za zwłokę - wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Z.K. W toku podjętych czynności, poborca skarbowy Urzędu Skarbowego w dniu [...] 2005r. spisał protokół o stanie majątkowym dłużnika w miejscu jego zamieszkania, z którego wynikało, że zobowiązany prowadzi od 1994r. do dnia obecnego działalność transportową TAXI- bagażowe, z którego uzyskuje dochód miesięczny w wysokości około [...] zł netto. Zobowiązany posiada sześcioletni komputer, a także samochód dostawczy "A" rok produkcji 1993, który został zajęty na poczet wcześniejszych zaległości z tytułu zobowiązań podatkowych. Postanowieniem z dnia [...] 2005r. Nr [...] organ egzekucyjny na podstawie art. 59§2 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 z późniejszymi zamianami), umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Z.K. Na postanowienie umarzające postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Z.K., wierzyciel wniósł zażalenie. Wierzyciel podniósł, że organ egzekucyjny dokonał bezpodstawnego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem wierzyciela, osiągane przez zobowiązanego dochody z prowadzonej działalności gospodarczej oraz posiadany i przez niego majątek ruchomy w postaci komputera i samochodu dostawczego marki "A", pozwalają na systematyczne regulowanie należności objętych wystawionymi przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych tytułami wykonawczymi. Dyrektor Izby Skarbowej po zapoznaniu się z treścią zażalenia oraz materiałem zebranym w sprawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne może być umorzone, jeżeli w wyniku jego prowadzenia nie uzyska kwot przewyższających wydatki egzekucyjne. Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi aktualnie postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego Z.K. w zakresie zaległości podatkowych. W wyniku podjętych działań organ egzekucyjny dokonał zajęcia samochodu dostawczego marki "A". Zobowiązany posiada inne ruchomości, jednak ruchomości te nie przedstawiają wartości sprzedażnej i z tego powodu odstąpiono od ich zajęcia. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zajęty na poczet zaległości podatkowych samochód dostawczy z uwagi na jego wartość rynkową w przypadku jego sprzedaży zaspokoi jedynie koszty egzekucyjne oraz część dochodzonych zaległości podatkowych. Dokonanie jego zajęcia na poczet zaległości ZUS spowodowałoby jedynie powstanie dodatkowych kosztów związanych z tym zajęciem, a konieczność ich pokrycia w pierwszej kolejności umniejszyłaby i tak niewystarczające środki finansowe możliwe do zaliczenia na poczet zaległości podatkowych. Zdaniem organu, z ekonomicznego punktu widzenia, niecelowym i nieuzasadnionym było więc dokonanie zajęcia przedmiotowej ruchomości na poczet zaległości objętej tytułem Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 59 § 2 oraz art. 115 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Za niezgodne z prawem uznaje stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania składek na ubezpieczenie społeczne jest z ekonomicznego punktu niecelowe i nieuzasadnione, ponieważ prowadzeni egzekucji doprowadziłoby do zmniejszenia środków finansowych na pokrycie należności podatkowych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzkie Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni. W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej. Skarga jest zasadna. Organ egzekucyjny na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego Z.K. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z powołanym przepisem postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Jak wynika z materiału dowodowego zobowiązany osiągał dochody z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł oraz samochód dostawczy "A" rocznik 1993r. zajęty na poczet zaległości podatkowych. Spór między stronami dotyczy oceny, czy istniały przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Należy na wstępie wskazać, że celem postępowania egzekucyjnego jest wyegzekwowanie dochodzonych należności. Tylko w wyjątkowych sytuacjach może zostać zakończone poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego. Umorzenie postępowania nastąpi, gdy wystąpią przesłanki zakreślone w art. 59 § 1 ustawy powołanej wyżej (wówczas umorzenie postępowania jest obligatoryjne). Ponadto organ egzekucyjny może umorzyć postępowanie egzekucyjne, gdy w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej wynika, że toczy się postępowanie egzekucyjne wobec Z.K. w celu zaspokojenia należności podatkowych. W zaskarżonym postanowieniu wskazano, że zajęty na poczet zaległości podatkowych samochód, z uwagi na jego wartość rynkową, w przypadku jego sprzedaży zaspokoi jedynie koszty egzekucyjne oraz część dochodzonych należności podatkowych. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 115 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji należności, do których stosuje się przepisy działu III Ordynacji podatkowej oraz należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, o ile nie zostały zaspokojone w trzeciej kolejności, należą do tej samej uprzywilejowanej kategorii należności, jeżeli chodzi o kolejność zaspokajania z egzekucji. Skoro z egzekucji możliwe było zaspokojenie zarówno kosztów, jak i części dochodzonych zaległości podatkowych, to organ egzekucyjny, nie mógł na podstawie art. 59 § 2 powołanej ustawy umorzyć postępowanie wyłącznie w stosunku do należności ZUS. W art. 115 ustawy ustawodawca wskazał kolejność zaspokojenia należności według określonych kategorii. Jeśli nie występuje uprzywilejowanie jednej egzekwowanej należności względem drugiej, to obowiązuje zasada równorzędności. Zasada ta ma zastosowanie w ramach jednej kategorii należności. Wówczas podział winien nastąpić z uwzględnieniem zasady stosunkowości, polegającej na tym, że sumy uzyskane w egzekucji dzieli się proporcjonalnie do wysokości poszczególnych należności. Organ winien wziąć pod uwagę oświadczenie zobowiązanego, że osiąga stały dochód z działalności gospodarczej. Dlatego też w ocenie składu orzekającego, w niniejszej sprawie zarzuty skargi są zasadne, z uwagi na naruszenie art. 59 § 2 oraz art. 115 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 1 pkt "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. oraz art. 200 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji. /-/ K. Nikodem /-/ S. Zapalska /-/ J. Małecki AR