I SA/Po 999/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku BD o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie wpisu od skargi w sprawie ze skargi BD na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych. Skarżąca BD pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej. Jednocześnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w zakresie wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest samotną matką, jej mąż nie żyje. Skarżąca ma [...] synów i [...] córki, przy czym na jej utrzymaniu pozostaje syn w wieku [...] lat, córka w wieku [...] lat i syn w wieku [...] lat. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje rodzinę z zasiłku rodzinnego z dodatkami w kwocie [...] zł miesięcznie, renty dziecka w kwocie [...] zł i alimentów w wysokości [...], które otrzymuje na najmłodsze dziecko. Od [...] wnioskodawczyni pracuje dorywczo i zarabia [...] na dzień, t.j. ok. [...] na tydzień. Prawie całość dochodów wydaje na opłaty za mieszkanie, elektryczność, gaz, lekarstwa, lekarzy, żywność. Córka skarżącej choruje, jest w trakcie leczenia, zażywa sterydy, których koszt to ok. [...] na [...] tygodnie oraz płatnym badaniom w celu wykluczenia [...]. Leczenie odbywa się w P, ponieważ w K nie umiano jej zdiagnozować i nie ma poradni okulistycznej dla dzieci. Kolejna wizyta jest zaplanowana na [...]. Syn choruje i leczony jest inhalacjami średnio [...] razy w miesiącu, których koszt wynosi [...]. W [...] skarżąca nie pracowała i jedynym jej dochodem była renta. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Wnioskodawczyni podała, że dochód miesięczny netto wynosi [...], przy czym zasiłek rodzinny i dodatki [...], wynagrodzenie z prac dorywczych [...], renta rodzinna [...], alimenty [...]. Skarżąca podała, że opłata za mieszkanie wynosi [...], opał -węgiel [...] na sezon, t.j. [...] na miesiąc, energia elektryczna [...], gaz [...], lekarstwa [...], telewizja i telefon [...]. Wnioskodawczyni wskazała, że resztę dochodów wydaje na żywność, środki czystości, ubrania dla dzieci i na lekarstwa. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od wpisu od skargi, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dziećmi. Skarżąca uzyskuje dochody w wysokości [...] netto, które w całości przeznacza na miesięczne utrzymanie siebie i rodziny. Skarżąca wykazała zatem, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie wpisu sądowego od skargi. Nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania w.w opłaty. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.