I SAB/Po 1/07

PostanowienieWSA w Poznaniu2007-03-21

Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu podatkowego jest dopuszczalna, gdy organ wydał postanowienie o charakterze formalnym (np. pozostawienie podania bez rozpatrzenia) i strona nie skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest niedopuszczalna, jeśli organ wydał postanowienie o charakterze formalnym, które zakończyło postępowanie w sprawie, a strona nie skorzystała z przysługujących jej środków zaskarżenia (np. zażalenia). Wydanie takiego postanowienia, nawet jeśli nie jest ono korzystne dla strony, oznacza, że organ podjął działanie, a zatem nie można mówić o jego bezczynności. Dopuszczalność skargi na bezczynność jest uzależniona od nie wydania przez organ jakiegokolwiek aktu załatwiającego sprawę, a nie od pozytywnego załatwienia sprawy dla strony.
Stan faktyczny
Skarżący złożył korektę zeznania podatkowego wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty. Organ podatkowy wezwał do uzupełnienia opłaty skarbowej, a następnie pozostawił wniosek bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia tej opłaty. Organ uznał postanowienie za skutecznie doręczone w trybie zastępczym. Skarżący nie złożył zażalenia na to postanowienie, lecz wniósł skargę do WSA na bezczynność organu. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący : as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. M. na bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. i za 2005 r. postanawia: odrzucić skargę /-/M.Jaśniewicz I SAB/Po 1/07 U Z A S A D N I E N I E W dniu [...] [...] złożył do Pierwszego Urzędu Skarbowego korektę zeznania rocznego PIT 37 za [...] wraz z uzasadnieniem. Dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego wystosował wezwanie do podatnika w trybie art.169 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz.60 ze zm.; dalej Ordynacja podatkowa) do uzupełnienia braków opłaty skarbowej od podania w kwocie [...] zł w terminie 7 dni pod rygorem z art.169 § 4 Ordynacji podatkowej, tj. pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Zostało ono odebrane w dniu [...] Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego na podstawie art.169 § 4 Ordynacji podatkowej pozostawił bez rozpatrzenia wniosek w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za [...]. Orzeczenie to było dwukrotnie awizowane przez pocztę w dniach [...] Z uwagi na jego nie podjecie zostało zwrócone do nadawcy w dniu [...] przez Urząd Pocztowy. W dniu [...] wpłynęło do Izby Skarbowej ponaglenie w trybie art.141 Ordynacji podatkowej z dnia [....] wniesione przez D. M. w związku z opieszałymi działaniami Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, w tym brakiem zwrotu nadpłaty za [...]. Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej uznał ponaglenie za nieuzasadnione. W treści uzasadnienia wskazano m.in., że postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] jako dwukrotnie awizowane uznane zostało za skutecznie doręczone w trybie zastępczym z art.150 Ordynacji podatkowej. W dniu [...] D. M. złożył do Pierwszego Urzędu Skarbowego korektę zeznania rocznego PIT 37 za [...] wraz z wyjaśnieniami. Dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego wystosował wezwanie do podatnika w trybie art.169 § 1 Ordynacji podatkowej do uzupełnienia braków opłaty skarbowej od podania w kwocie [...] zł w terminie 7 dni pod rygorem z art.169 § 4 Ordynacji podatkowej, tj. pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Było ono dwukrotnie awizowane przez pocztę w dniach [...] Z uwagi na jego nie podjecie zostało zwrócone do nadawcy w dniu [...] przez Urząd Pocztowy. Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego na podstawie art.169 § 4 Ordynacji podatkowej pozostawił bez rozpatrzenia wniosek w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za [...] Zostało ono odebrane przez skarżącego w dniu [...] D. M. nie złożył od niego zażalenia, ani też nie składał ponaglenia do organu podatkowego wyższego stopnia w trybie art.141 Ordynacji podatkowej. W dniu [...] D. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na podstawie art.52 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) na bezczynność Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego . Uzasadniając wskazywał, iż nie był zobowiązany do składania odrębnych wniosków o stwierdzenie nadpłaty, że organ podatkowy nie podjął jakichkolwiek czynności. Podniósł także, iż nie mógł odebrać postanowienia [...] z uwagi na nieobecność w kraju oraz , że obecnie ustawodawca w ogóle zrezygnował z opłat skarbowych od wniosków, a ich ewentualne ściągniecie mogłoby nastąpić poprzez potrącenie lub w trybie egzekucji administracyjnej. Stosownie do przepisu art.3 § 2 pkt.8) p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach gdy nie są wydawane decyzje administracyjne; postanowienia , na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zgodnie zaś z przepisem art.52 § 1 i 2 p.p.s.a skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich., a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Należy wobec tego podkreślić, iż ustawodawca umożliwił składanie skarg jedynie w przypadku, gdy organ administracji, w rozpatrywanym przypadku organ podatkowy, nie podejmuje żadnych działań tak o charakterze formalnym jak i merytorycznym. Wymaga podkreślenia, że nie stanowi bezczynności organu podatkowego brak załatwienia merytorycznego sprawy po myśli wnioskodawcy. Jednym z możliwych przejawów działania organów podatkowych jest także badanie przesłanek formalnych wniosków i podań składanych przez podatników. Postanowienia zatem o charakterze formalnym, jak pozostawienie podania bez rozpatrzenia w trybie art.169 § 4 Ordynacji podatkowej są jednym z możliwych sposobów załatwienia sprawy, które jednocześnie wygasza tok postępowania podatkowego. Nie można zatem postawić Naczelnikowi Pierwszego Urzędu Skarbowego zarzutu bezczynności w dacie składania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Postanowienia z [...] stały się ostateczne i prawomocne. Jeżeli skarżący nie zgadzał się z nimi mógł złożyć na nie zażalenia, jednakże tego nie uczynił. Dopuszczalność wniesienia skargi na bezczynność określona w art.52 § 1 p.p.s.a. uzależniona jest od nie wydania w ogóle określonego aktu załatwiającego indywidualna sprawę administracyjną czy podatkową, a nie od pozytywnego załatwienia sprawy dla strony. Należy zatem wyrazić pogląd, że skuteczna skarga może być wniesiona nie później niż do chwili nie wydania aktu lub nie podjęcia czynności, gdyż za taką interpretacją przemawia treść art.3 § 2 pkt.8) p.p.s.a. (por. t.29 do art.3 w B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005 i powołana tam literatura). Skoro zatem postanowienia, aczkolwiek o charakterze formalnym zostały wydane przez zaskarżony organ podatkowy, tym samym uznać należy, że kierowanie skargi do Sądu w trybie art.50 § 1 i art.52 § 1 p.p.s.a. było ze względów formalnych niedopuszczalne. Wobec tego Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt.6) i § 3 p.p.s.a. w zw. z art.16 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ M. Jaśniewicz

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło