I SAB/Po 2/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-07-17
Skład orzekający: Violetta Mielcarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, powinna zostać zwolniona od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Obejmuje to zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, co jest zgodne z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie dostępu do sądu osobom w trudnej sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżący AW złożył skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego. Po odrzuceniu skargi, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazał na swoją trudną sytuację materialną, spowodowaną wypadkiem samochodowym, samotnością, niską emeryturą i brakiem środków na podstawowe potrzeby.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku AW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi AW na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie nierozpoznania pisma postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący AW pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie nierozpoznania pisma.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] odrzucił skargę.
Skarżący pismem z dnia [...] wniósł o ustanowienie adwokata.
Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący jest po wypadku samochodowym. Wnioskodawca oświadczył, że jest osobą samotną i nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, mieszka w wynajętym mieszkaniu, nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, wierzytelności. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości [...] netto, opłata za mieszkanie wynosi [...], opłata za prąd [...], opłata za gaz [...]. Skarżący podał, że brakuje mu na lekarstwa i jedzenie, korzysta z pomocy rodziny.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje :
1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że ma [...] lat, jest po wypadku, jest osobą samotną, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...]. Z oświadczenia skarżącego wynika, że nie żadnego majątku oraz środków pieniężnych na uiszczenie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło