I SAB/Po 3/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont /spr./ as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 06 października 2005 r. sprawy ze skargi A.H. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok [...] postanawia: odrzucić skargę. /-/K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ W. Zygmont Podatniczka A.H. w zeznaniu rocznym za [...] r., złożonym w Urzędzie Skarbowym, zadeklarowała podatek należny w wysokości [...] zł oraz kwotę nadpłaty w wysokości [...] zł. Z uwagi na wysokość zwrotu podatku, w dniu [...] r. wezwano podatniczkę do przedłożenia wszystkich dokumentów na podstawie których sporządzono zeznanie. Po prowadzonych od dnia [...]r. czynnościach sprawdzających organ podatkowy postanowieniem z dnia [...] r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie określenia podatniczce właściwej wysokości zobowiązania w podatku dochodowym za [...] r. W postanowieniu przedstawił przebieg postępowania wyjaśniającego i przyczyny dla których konieczne stało się wszczęcie postępowania podatkowego. Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 208 O.p. w zw. z art. 45 ust.6 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), Naczelnik Urzędu Skarbowego określił, że wysokość podatku należnego za [...] r. wynosi [...] zł. według wyliczenia: przychód za [...] r. z tytułu najmu lokali w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości [...] zł, dochód z tytułu najmu lokali [...] zł, dochód do opodatkowania [...] zł. obliczony podatek [...] zł. odliczenia od podatku wydatków mieszkaniowych [...] zł, odliczenia wydatków mieszkaniowych które nie znalazły pokrycia w [...] r., [...] zł, podatek należny [...] zł, przypisano [...] zł, do przypisu [...] zł, wpłacone zaliczki [...] zł, nadpłata [...] zł. Wobec powyższego umorzył postępowanie podatkowe w sprawie określenia właściwej wysokości zobowiązania w podatku dochodowym, jako bezprzedmiotowe a jednocześnie na podstawie z art. 74a O.p. określił podatniczce wysokość nadpłaty za [...] r. w kwocie [...] zł. Podatniczka zwróciła się [...] r. o przekazanie jej kwoty [...] zł tytułem oprocentowania nadpłaty wynikającej z decyzji z dnia [...] r. określającej wysokość nadpłaty. Uzasadniając żądanie stwierdziła, że zgodnie z art. 78 § 3 pkt 4 O.p. w przypadku gdy nadpłata podlega zwrotowi w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania, oprocentowanie przysługuje od dnia powstania nadpłaty, jeżeli nadpłata nie została zwrócona w terminie 3 miesięcy od złożenia zeznania, do dnia zwrotu nadpłaty. W jej sprawie zwrot nadpłaty powinien nastąpić do dnia [...] r. Jednakże organ podatkowy wydał decyzję w sprawie nadpłaty dopiero [...] r. a faktyczny zwrot nadpłaty nastąpił w miesiącu lutym [...] r. Dla obowiązku wypłaty oprocentowanie bez znaczenia pozostaje długość okresu w jakim prowadzone było postępowanie wyjaśniające. Obowiązek oprocentowania nadpłaty powstaje bowiem z mocy samego prawa. Sama wypłata oprocentowania jest czynnością techniczną i powinna zostać dokonana jednocześnie ze zwrotem nadpłaconego podatku. Naczelnik Urzędu Skarbowego odpowiadając na wniosek stwierdził, że ze względu na określenia w drodze decyzji innej wysokości nadpłaty podatku za rok [...] aniżeli wysokość przez nią wskazana, termin do wypłaty nadpłaty rozpoczął się dopiero z dniem wydania decyzji tj. [...] r., co w rezultacie uzasadnia odmowę wypłaty oprocentowania nadpłaty. W skardze na bezczynność podatniczka domagała się zobowiązania Naczelnika Urzędu Skarbowego do dokonania czynności poprzez naliczenie i wypłacenie jej oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok [...] oraz zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Organowi podatkowemu zarzuciła naruszenie przepisu art. art. 76 § 1 O.p., który nakłada na organ obowiązek zwrotu podatnikowi nadpłaty wraz z oprocentowaniem oraz 78 O.p. określającego obowiązek naliczenia oprocentowania nadpłaty. Uzasadniając skargę wskazała, że według art. 73 § 2 pkt 1 O.p. dla podatników podatku dochodowego nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego. Zwrot nadpłaty winien zostać dokonany w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego. W sprawie zwrot nadpłaty powinien zatem nastąpić do dnia [...] r. (art. 78 § 1 ust. 4 O.p.), przy czym braku było możliwości zastosowania art. 74a O.p. W końcowej części skargi stwierdziła, iż organ zastosował 3 miesięczny termin zwrotu nadpłaty wyłącznie w odniesieniu do kwoty [...] zł, od której to kwoty oprocentowanie nie przysługuje. W pozostałym zakresie oprocentowanie nadpłaty winno być naliczone i wypłacone skarżącej. Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzuca skargę, jako niedopuszczalną. Powody. Skarżąca nie wyczerpała możliwości obrony praw, która służyła jej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przed złożeniem skargi musi dojść do skonsumowania trybu postępowania instancyjnego, jeżeli jest ustawowo przewidziany (art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wymóg wyczerpania możliwości służących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie nie dotyczy tylko Prokuratora i Rzecznika Praw Obywatelskich (art. 53 § 3 powyższej ustawy). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 2 i 3 ustawy). Skarżąca uznawszy, że pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające przekazania jej kwoty [...] zł tytułem oprocentowania nadpłaty - jest aktem względem którego ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, a jest tzw. innym aktem lub czynnością, której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - powinna była, złożyć na piśmie do właściwego organu, nawiązując do art. 139 i nast. O.p., wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skarżąca nie składając takiego wezwania, nie wyczerpała możliwości jej służących w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Załatwienie sprawy powinno nastąpić w formie decyzji (art. 207 O.p.). Odmowa uwzględnienia żądania podatnika dokonana w formie decyzji podatkowej jest standardem zapewniającym kontrolę instancyjną odmowy (art. 220 § 1 O.p.), realizującym zasadę praworządności (art. 120 O.p.) oraz zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.). W przeciwnym wypadku podatnik pozbawiony byłby możliwości dochodzenia swych racji i praw. Z tych powodów na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z przytoczonymi wyżej przepisami ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), Sąd postanowił jak w sentencji. /-/ K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ W. Zygmont