I SAB/Po 32/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. P. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie udostępnienia dokumentacji postępowania administracyjnego postanawia: I. odrzucić skargę. II. zarządzić zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę [...]zł (słownie: sto złotych [...]) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2015 r. H. P. zwrócił się do Wójta Gminy o udostępnienie skonkretyzowanych akt z postępowań podatkowych. W przypadku braku możliwości udostępnienia tych akt wnioskodawca wniósł o "wydanie stosownej decyzji na tę okoliczność". Kolejnym pismem z dnia [...] listopada 2015 r. skierowanym do Wójta Gminy skarżący wniósł o wydanie stosownej decyzji odnośnie nieudostępnienia mu dokumentów z postępowań zgodnie z wnioskiem z dnia [...] listopada 2015 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu ponaglenia złożonego przez skarżącego w związku z odmową wglądu do akt postępowań podatkowych, na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej: "O.p.") odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie ponaglenia. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w sprawie znajdują zastosowanie przepisy O.p., gdyż skarżący domagał się udostępnienia akt z postępowań podatkowych, co wynika wyraźnie z jego wniosku z dnia 20 listopada 2015 r. W skardze z dnia [...] października 2016 r. skarżący zarzucił Wójtowi Gminy przewlekłość postępowania, gdyż organ nie wydał stosownego rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy udostępnienia mu wskazanych konkretnie akt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 52 §1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z § 2 w/w przepisu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W świetle art. 52 § 3 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (art. 52 § 4 P.p.s.a). Na podstawie art. 178 § 1 O.p. strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Na postanowienie o odmowie udostępniania akt wydane w trybie art. 178 § 1 O.p. nie przysługuje zażalenie. Odnosząc powyższe przepisy do specyfiki rozważanej sprawy, w pierwszej kolejności należy zauważyć, że wnioskiem z dnia [...] listopada 2015 r. skarżący zwrócił się do Wójta Gminy o udostępnienie skonkretyzowanych akt z postępowań podatkowych. Nie ulega zarazem wątpliwości, że udostępnienie dokumentacji podatkowej nie następuje w drodze wydania decyzji, postanowienia lub interpretacji podatkowej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-3 i 4a P.p.s.a. Należy jednak zauważyć, że skuteczne wniesienie skargi, zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a., wymaga uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia, przez co rozumie się sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W rozpatrywanej sprawie ustawodawca nie wprowadził żadnego środka prawnego na wypadek nieterminowego załatwienia wniosku o wydanie dokumentacji akt podatkowych. Tym samym zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a. skargę na taki akt lub czynność można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Z akt rozpatrywanej sprawy nie wynika aby skarżący wyczerpał środki zaskarżenia w postaci wezwania Wójta Gminy do usunięcia naruszenia prawa poprzez udostępnienie akt. Tym samym należy uznać, że skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia, gdyż przed wniesieniem skargi nie wezwał organu do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji skarga okazała się niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 52 § 3 i art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.