I SAB/Po 96/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. T. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Pismem z 16 lutego 2026 r. M. T. (dalej także jako skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając bezczynność Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych polegającą na uporczywym lekceważeniu prawomocnych wyroków sądowych: wyroku WSA w Poznaniu z 13 kwietnia 2021 r. III SA/Po 556/20 oraz wyroków sądów powszechnych, wskazanych w skardze. W odpowiedzi ZUS wniósł o oddalenie skargi. Zarządzeniem z 13 marca 2026 r. skarżący został wezwany aby wykazał, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi, że złożył ponaglenie przed wniesieniem skargi do Sądu, i to poprzez nadesłanie kopii ponaglenia (k. 1, 99). Wezwanie doręczono 26 marca 2026 r. (k. 103). W zakreślonym terminie skarżący przesłał do Sądu pismo z załącznikami (k. 105-166), gdzie między innymi napisał (k. 110-111), że odpowiadając na wezwanie Sądu przedkłada skargę na bezczynność ZUS z 10 listopada 2023 r. do ówczesnego Prezesa ZUS. Nadto napisał, że przedkłada pismo do obecnego prezesa ZUS – skargę na bezczynność, nienależyte wykonywanie zadań z 07 stycznia 2026 r. Jak wynika z pism dołączonych do odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący w piśmie z 10 listopada 2023 r. złożył skargę na czynności egzekucyjne (k. 115-116). Z kolei w piśmie z 07 stycznia 2026 r. skarżący napisał, że jest to odwołanie od postanowienia z 23 grudnia 2025 r. o numerze wskazanym w tym piśmie (k. 120-124). Nadto w piśmie z 30 marca 2026 r. (k. 125) skarżący poinformował Sąd, że Prezes ZUS dwukrotnie rażąco naruszył terminy procesowe i ocenił, że ta bezczynność jest rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: P.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-5 wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Natomiast z art. 52 P.p.s.a. wynika, że skargę można wnieść – dopiero - po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1) oraz że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Jak stanowi art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako K.p.a.) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) (pkt 1) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (pkt 2). Mając na uwadze ww. przepisy należy stwierdzić, że do skutecznego wniesienia skargi w zakresie bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, konieczne jest uprzednie złożenie ponaglenia w tym zakresie, rozumianego jako środek zaskarżenia wymieniony w art. 52 § 2 P.p.s.a. Warunek ten jest spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu wyższego stopnia, do którego kierowane jest ponaglenie. Zgodnie z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Należy jednak zauważyć, że w niniejszej sprawie do organu nie wpłynęło ponaglenie dotyczące bezczynności w wykonaniu wyroku WSA w Poznaniu z 13 kwietnia 2021 r. III SA/Po 556/20. Takim ponagleniem nie jest bowiem złożenie skargi na czynności egzekucyjne, w piśmie z 10 listopada 2023 r. (k. 115-116), jak również nie jest ponagleniem złożenie środka odwoławczego, jak w piśmie z 07 stycznia 2026 r. (k. 120-124). Przed wniesieniem przedmiotowej skargi skarżący powinien był wyczerpać tryb przewidziany w art. 37 § 1 i § 3 K.p.a., czego, jak wynika z powyższej analizy nie uczynił. Wniesienie skargi na bezczynność do sądu administracyjnego bez złożenia ponaglenia musi skutkować odrzuceniem skargi, jako wniesionej przedwcześnie. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna. W konsekwencji, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. Sąd postanowił, jak w sentencji postanowienia.