I SO/Po 1/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-04-12
Skład orzekający: Sędzia NSA Stanisław Małek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada działkę budowlaną z rozpoczętą budową, samochód osobowy oraz spłaca kredyty hipoteczne i gotówkowe, może zostać zwolniona od ponoszenia kosztów postępowania sądowego w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, która posiada znaczący majątek (działka budowlana z rozpoczętą budową, samochód osobowy) oraz spłaca zobowiązania kredytowe, nie może zostać zwolniona od ponoszenia kosztów postępowania sądowego w zakresie całkowitym, gdyż nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Może jednak ubiegać się o zwolnienie częściowe lub ustanowienie pełnomocnika.Stan faktyczny
V. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazała na trudną sytuację finansową rodziny, posiadanie działki budowlanej z rozpoczętą budową, samochodu osobowego oraz spłacanie kredytów. Po wydaniu postanowienia referendarza sądowego, które częściowo uwzględniło wniosek, V. J. wniosła sprzeciw, podnosząc utratę pracy i brak przedłużenia umowy zlecenia przez córkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zwalniając jednocześnie skarżącą od wpisu od skargi powyżej określonej kwoty i ustanawiając dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Małek po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku V. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja 2004r. do września 2005r. oraz za listopad i grudzień 2005r. postanawia: 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi powyżej (...) zł ((...) złotych). 2. ustanowić dla skarżącej adwokata. 3. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. /-/ Stanisław Małek
V. J. wniosła w dniu (...) o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu podała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, córką oraz synem. Córka studiuje oraz pracuje na umowę zlecenia. Na utrzymaniu V. J. pozostaje syn – uczeń III klasy liceum ogólnokształcącego. Wnioskodawczyni otrzymuje również pomoc finansową od rodziny.
Wnioskodawczyni posiada działkę budowlaną o powierzchni (...) m2 z rozpoczętą budową oraz kredyt hipoteczny zaciągnięty na ten cel. Nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Mąż we współwłasności z P. N. posiada pomieszczenie na działalność gospodarczą o powierzchni (...) m2. Dzieci nie posiadają odrębnego majątku.
Wskazała nadto, że z tytułu wynagrodzenia za pracę uzyskuje dochód w wysokości (...) zł brutto, mąż z tytułu zasiłku dla bezrobotnych – (...) zł brutto, a córka z tytułu umowy zlecenia – (...) zł brutto.
W odpowiedzi na wezwania V. J. oświadczyła, iż córka otrzymuje stypendium naukowe w wysokości (...) zł. Z kolei koszty miesięcznego utrzymania wynoszą około (...) zł: ogrzewanie w okresie zimowym ((...) zł), woda i ścieki ((...) zł), energia elektryczna ((...) zł) - w ostatnim miejscu zamieszkania około (...) zł na dwa miesiące, ostatni rachunek (...) zł, lekarstwa ((...) zł), wyżywienie ((...) zł), telefon stacjonarny ((...) zł), telefony komórkowe na kartę około ((...) zł), telewizja ((...) zł), środki czystości ((...) zł).
Podała także, iż posiada samochód osobowy marki (...), rok produkcji 2000, wartość rynkowa około (...) zł. Córka posiada samochód osobowy marki (...), rok produkcji 1998, wartość około (...) zł, natomiast syn - samochód osobowy marki (...) 700, rok produkcji 1996, wartość rynkowa około (...) zł (aktualnie uszkodzony).
Wnioskodawczyni otrzymuje na syna zasiłek rodzinny w wysokości (...) zł miesięcznie. Rata kredytu hipotecznego wynosi (...) zł, rata kredytu gotówkowego (...) zł, natomiast odsetki od karty kredytowej - od (...) do (...) zł miesięcznie. Kredyty są spłacane z wynagrodzenia za pracę, zasiłku męża oraz z wynagrodzenia córki. Skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej nr (...) złożyła w dniu (...). Załączyła decyzję Ośrodka Pomocy Społecznej oraz odpis wyciągu z rachunku bankowego oraz zeznań rocznych podatkowych za 2007 i 2008r.
Postanowieniem z dnia (...) referendarz sądowy zwolnił skarżącą od wpisu od skargi powyżej [...] oraz ustanowił dla niej adwokata, oddalając wniosek w pozostałym zakresie.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia V. J. wskazała, iż w dniu (...) straciła pracę. W obecnej chwili jest na zwolnieniu lekarskim.
Podkreśliła nadto, iż nie przedłużono z córką umowy zlecenia, przez co zmuszona była zarejestrować się w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
Przesłanki udzielenia prawa pomocy osobie fizycznej uregulowane zostały w art. 246 § 1 cytowanej ustawy, zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania,
2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy).
Należy wskazać, iż wnioskodawczyni posiada działkę budowlaną o pow. (...) m2 z rozpoczętą budową, obciążoną kredytem hipotecznym. Jest właścicielem samochodu osobowego o wartości ok. (...) zł. Również córka i syn posiadają samochody osobowe, o wartości odpowiednio (...) zł oraz (...) zł. Nie można przy tym pominąć, iż skarżąca przeznacza znaczną część dochodów na spłatę kredytów: hipotecznego, gotówkowego oraz odsetek. Traktuje więc w sposób preferencyjny zobowiązania o charakterze cywilnoprawnym, nie uwzględniając konieczności posiadania środków finansowych na prowadzenie postępowania sądowego. Ponadto mąż V. J. jest współwłaścicielem pomieszczenia przeznaczonego na działalność gospodarczą o pow. (...) m2.
Podkreślenia wymaga, iż wnioskodawczyni wskazała, iż w dniu (...) straciła pracę. Nie załączyła jednak żadnych dokumentów potwierdzających powołaną okoliczność. Brak jest także dowodów potwierdzających, iż zaprzestała ona prowadzenia działalności gospodarczej
Z przedstawionej przez skarżącą sytuacji finansowej jej rodziny wynika, iż wnioskodawczyni jest w stanie uiścić przynajmniej część kwoty należnego wpisu od skargi.
Wobec powyższego postanowiono, na podstawie powołanych przepisów, jak w sentencji.
/-/ Stanisław Małek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło