I SO/Po 1/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RW o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od maja 2007 r. do grudnia 2008 r. postanawia: zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych. Wnioskodawca RW złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że z uwagi na wartość przedmiotu sporu (kwota [...] – rubryka 3.6 wniosku o przyznanie prawa pomocy) wysokość opłaty sądowej przekracza jego możliwości finansowe. Wnioskodawca podał, że pracuje na część etatu i jego wynagrodzenie netto wynosi [...] zł. Wyjaśnił, że jego rodzina utrzymuje się głownie z dochodów osiąganych przez małżonkę. Wnioskodawca razem z rodziną mieszka w wynajętym mieszkaniu, za które ponoszą opłaty w wysokości ok. [...]. Wnioskodawca podał, że nie posiada żadnych oszczędności, ani majątku, z którego mógłby sfinansować opłatę za skargę do sądu. Na wnioskodawcy i jego żony utrzymaniu pozostają dwie małoletnie córki. Wnioskodawca podał, że brak możliwości sfinansowania opłaty sądowej nie pozwoli mu dochodzić swoich racji i podniósł, że jest przekonany, iż Dyrektor Izby Skarbowej, a wcześniej Naczelnik Urzędu Skarbowego określili zbyt wysokie zobowiązanie podatkowe. Wnioskodawca podał, że jego brat jest doradcą podatkowym i zobowiązał się do nieodpłatnego reprezentowania go w sądzie, wobec tego wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córkami w wieku [...] lat. Wnioskodawca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Małżonka i córki nie posiadają żadnego majątku. Wnioskodawca z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...], jego żona w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie posiada kont bankowych, rachunków bankowych ani lokat bankowych. Podał, że z uwagi na rozdzielność majątkową żona odmówiła przekazania wyciągu ze swojego konta bankowego. Wnioskodawca określił koszty miesięcznego utrzymania na kwotę ok. [...], przy czym [...]. Wnioskodawca oświadczył, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają udziałów w spółkach, nie pełnią funkcji członka zarządu, prokurenta w spółkach, nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów, nie posiadają pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji i nie prowadzą działalności gospodarczej. Do pisma załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że w [...] dochód skarżącego wyniósł [...], w [...], dochód małżonki w [...] wyniósł [...], w [...]. Z załączonego przez wnioskodawcę zaświadczenia z dnia [...] wynika, że jest zatrudniony w A JW na stanowisku Pomoc biurowa od dnia [...]. na czas nieokreślony, średnie miesięczne wynagrodzenie brutto z ostatnich trzech miesięcy wynosi [...], netto [...]. Z załączonego zaświadczenia z dnia [...] wynika, że małżonka jest zatrudniona od [...] w B Sp. z o.o. z siedzibą w K na stanowisku Sprzedawca, umowa o pracę została zawarta na czas określony od dnia [...] do dnia [...], wymiar czasu pracy pełny etat, średnie wynagrodzenie brutto z ostatnich trzech miesięcy wynosi [...], netto [...] zł. Wnioskodawca do pisma załączył kserokopię umowy majątkowej małżeńskiej sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia [...]. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 P.p.s.a). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z oświadczeń Wnioskodawcy i przedłożonych przez niego kserokopii dokumentów wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córkami. Wnioskodawca i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku, t.j. domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji, mieszkają w wynajętym mieszkaniu. Wnioskodawca i jego żona uzyskują miesięczne dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, które są przeznaczane na koszty miesięcznego utrzymania. Wnioskodawca wykazał zatem, że nie posiada żadnych środków pieniężnych jak i majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.