I SO/Po 2/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] o sygn. akt [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2017 r. do kwietnia 2017 r. wraz z odsetkami postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Starszy referendarz sądowy WSA postanowieniem z dnia [...], o sygn. akt [...], oddalił wniosek A o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). W uzasadnieniu referendarz sądowy wskazał, że z przedłożonych dokumentów wynika jednoznacznie, że A dysponuje środkami, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych związanych z przedmiotową sprawą, skoro saldo konta bankowego upadłej spółki wielokrotnie przekracza wysokość wymaganego w sprawie wpisu od skargi. Oprócz tego w skład masy upadłości wchodzą środki trwałe, w wartości których wydatki te również znajdują pełne i wielokrotne pokrycie. W ustawowym terminie A, reprezentowany przez radcę prawnego, złożył sprzeciw, w którym zarzucił ww. postanowieniu referendarza naruszenie art. 243 i art. 245 § 2 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i omyłkowe przyjęcie, że skarżący mimo toczącego się postępowania upadłościowego, posiada środki finansowe na opłacenia kosztów sądowych, a także brak rozważenia materiału dowodowego w sposób wszechstronny i dowolne przyjęcie, że skarżący posiada środki finansowe na opłacenia kosztów sądowych, podczas gdy z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jak i stanu faktycznego sprawy wynika, że skarżący nie jest w stanie bez istotnego pogorszenia swej sytuacji majątkowej uiścić pełnej opłaty od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia należy wyjaśnić, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do treści art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Powyższe regulacje stanowią, że przyznanie prawa pomocy ma bardzo wąski zakres stosowania i może mieć miejsce tylko w wyjątkowych sytuacjach i tylko wówczas, gdy spełnienie przez stronę przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy nie budzi wątpliwości. Rozstrzygnięcie wniosku zależy więc od tego, co zostało udowodnione przez stronę. Podkreślenia zatem wymaga, że skarżący występując na drogę postępowania sądowego i wnosząc o zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów winien uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia jego wniosku (por. postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., o sygn. akt II GZ 100/12, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym skarżący był zobowiązany do wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie strony, o którym mowa w powołanych wyżej przepisach. W ocenie Sądu rozpoznającego sprzeciw, referendarz sądowy w zaskarżonym orzeczeniu rzeczowo i obszernie wyjaśnił, dlaczego nie może uwzględnić wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że referendarz sądowy rozpoznając przedmiotowy wniosek słusznie uznał, że z przedłożonych przez A dokumentów jednoznacznie wynika, że dysponuje on środkami finansowymi, które może przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych związanych z niniejszą sprawą, skoro saldo konta bankowego upadłej spółki wielokrotnie przekracza wysokość wymaganego w sprawie wpisu od skargi, który wynosi [...] w przedmiotowej sprawie. W tym kontekście należy zaznaczyć, że zasadnie referendarz sądowy wskazał, że z załączonych przez A raportów kasowych wynika, iż stan kasy upadłej spółki od [...] był zawsze dodatni i wykazywał: na dzień [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Ponadto trafnie referendarz sądowy zwrócił uwagę, że z załączonych przez skarżącego wyciągów z rachunku bankowego prowadzonego przez B wynika, iż saldo końcowe na tych rachunkach również było dodatnie i wynosiło: na dzień [...], [...], [...], [...], [...]., [...]. Uwzględniając powyższe dane, przedłożone przez skarżącego, trudno zatem skutecznie czynić zarzut referendarzowi sądowemu, że omyłkowo lub dowolnie przyjął, iż skarżący posiada środki finansowe na opłacenie kosztów sądowych. Wbrew podniesionym w sprzeciwie zarzutom, dokonana przez referendarza sądowego ocena sytuacji finansowej skarżącego nie była subiektywna, lecz obiektywna i znajduje pełne oparcie w aktach sprawy. Ponadto należy podkreślić, że referendarz sądowy zasadnie także podniósł, iż w skład masy upadłości wchodzą także środki trwałe, których wartość wielokrotnie przekracza kwotę wymaganego w niniejszej sprawie wpisu od skargi. W realiach rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że referendarz sądowy trafnie także uznał, iż fakt ogłoszenia upadłości w stosunku do spółki w żadnym wypadku nie powoduje konieczności przyznania prawa pomocy, chociażby z tego powodu, iż w takiej sytuacji istnieje majątek, który umożliwia prowadzenie postępowania upadłościowego, ponoszenia kosztów z tym związanych oraz spłatę zobowiązań. Co istotne, realizacja przez osobę prawną jakiegokolwiek celu, w tym postępowania upadłościowego podmiotu, nie może mieć pierwszeństwa przed uiszczeniem należności publicznoprawnych, jakimi w tym wypadku są opłaty związane z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Należy także w pełni podzielić stwierdzenie przez referendarza sądowego, że optymalizacja kosztów postępowania upadłościowego nie może opierać się na żądaniu syndyka zwolnienia go od kosztów sądowych. W kontekście poczynionych wyżej rozważań i znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego obrazującego sytuację finansową upadłej spółki, Sąd stwierdza, że skarżący nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...]. Wobec tego podniesione w sprzeciwie zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 254 § 1 i art. 260 § 1 - § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji