I SO/Po 3/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MK o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w celu złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w zakresie podatku od towarów i usług za 2005-2007r. postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych. MK złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie posiada jakichkolwiek środków pieniężnych oraz majątku, który zapewniłby poniesienie kosztów sądowych oraz zapewnienie profesjonalnego pełnomocnika. Podał, że obecnie jest zatrudniony w restauracji i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] netto. Oświadczył, że posiada prawo udziału we współwłasności nieruchomości położonej w Z. Wskazał, że kwota wynikająca z decyzji jest bardzo duża [...], a jej określenie wynikało wyłącznie z nierzetelności jego kontrahenta. Brak możliwości zaskarżenia decyzji uniemożliwi mu dochodzenia praw i przerzuci odpowiedzialność za zaległości kontrahenta na niego. Wnioskodawca oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Posiada [...] udziału w domu, którego powierzchnia wynosi [...] m2. Nie posiada mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Małżonka nie posiada majątku, z uwagi na chorobę nie pracuje. Wnioskodawca podał, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód brutto w wysokości [...] miesięcznie. Na wezwanie z dnia [...] wnioskodawca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on i jego żona nie posiadają żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Małżonka nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, gdyż nie podejmowała pracy od [...] lat. Wnioskodawca i jego żona nie posiadają samochodów osobowych. Wskazał, że ponoszą następujące koszty miesięcznego utrzymania: [...]. Do pisma załączył kserokopie zeznań rocznych podatkowych, z których wynika, że w [...] dochód jego wyniósł [...], natomiast w [...]. Załączył również wyciąg z rachunku prowadzonego w A z dnia [...] za okres [...]. Na kolejne wezwanie z dnia [...] wnioskodawca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że posiadał inne rachunki bankowe, które są nieaktywne od [...]. Załączył również wyciąg z rachunku bankowego w A, z którego wynika, że w okresie od [...] do chwili obecnej nie były prowadzone żadne operacje, stan rachunku wynosi [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji wnioskodawcy wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego doradcy podatkowego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca pracuje, z tytułu zatrudnienia otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] brutto. Pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która od około [...] lat nie pracuje, choruje i nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna. Wnioskodawca posiada [...] udziału w nieruchomości. Wnioskodawca i jego żona nie posiadają środków pieniężnych ani majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów postępowania, t.j. kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.