I SO/Po 4/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-11-07

Skład orzekający: Violetta Mielcarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, aby uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego)?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedłożonych dokumentów wynika, że posiada dochody z emerytury oraz środki na rachunku bankowym, które pozwalają na pokrycie części kosztów. Ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na stronie ubiegającej się o prawo pomocy, a przedstawiona argumentacja nie była wystarczająco dokładna i wyczerpująca.
Stan faktyczny
Wnioskodawca EM złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Jako uzasadnienie podał ciężką sytuację finansową, zadłużenie i groźbę licytacji nieruchomości w związku z postępowaniem egzekucyjnym. Mimo wezwań, wnioskodawca nie wykazał w sposób wyczerpujący, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, przedstawiając jedynie dochody z emerytury i środki na rachunku bankowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku EM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić wniosek. EM złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podał, że wniosek swój motywuje ciężką sytuacją finansową. Podał, że obecnie żyje na skraju ubóstwa. Jest zadłużony. Mieszka w domu, który przez nieudolne i przewlekłe postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego może zostać zlicytowany w drodze egzekucji z nieruchomości. Skarżący podał, że od [...] pobiera emeryturę w wysokości [...] brutto. Do czasu przyznania emerytury nie miał żadnych dochodów i z tego powodu powstało jego zadłużenie. Wskazał, że często choruje. Po odliczeniu wydatków na opłaty, wyżywienie oraz leki pozostaje mu niewielka kwota środków pieniężnych. Oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Posiada udział w domu składającym się z mieszkania i strychu, budynku gospodarczego oraz działkę gruntu o powierzchni [...] m2. Z tytułu emerytury uzyskuje dochód brutto w wysokości [...]. Na wezwanie z dnia [...] skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że nie uzyskuje dodatkowych dochodów (np. z pracy dorywczej, sezonowej, dzierżawy nieruchomości itp.), nie korzystał i nie korzysta z pomocy opieki społecznej, nie posiada samochodu osobowego, ponosi koszty miesięcznego utrzymania w wysokości [...] przy czym [...]. Do pisma załączył zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz wyciąg z rachunku bankowego za okres [...], z którego wynika, że saldo początkowe wynosiło [...], środki dostępne [...] oraz że na w.w rachunek wpływają środki z tytułu emerytury w wysokości [...]. Na kolejne wezwanie z dnia [...] skarżący przedłożył wyciąg z rachunku bankowego za okres [...]. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zatem obowiązującą zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że strony ponoszą koszty tego postępowania. Od tej zasady ustawa przewiduje wyjątek – możliwość przydzielenia stronie skarżącej prawa pomocy. Przepis art. 245 § 1 cyt. ustawy stanowi, iż prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (por. art. 245 § 2, § 3 i § 4 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z przepisów regulujących instytucję prawa pomocy wynika jednoznacznie, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy argumentacja służąca uprawdopodobnieniu, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania musi być dokładna i wyczerpująca. Z oświadczenia skarżącego złożonego na urzędowym formularzu wynika, że od [...] otrzymuje emeryturę w wysokości [...]. Wnioskodawca ponosi koszty utrzymania w wysokości [...] miesięcznie. Z załączonego przez skarżącego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że na ten rachunek wpływają środki z tytułu emerytury w wysokości [...]. Nadto wnioskodawca w dniu [...] wpłacił na ten rachunek kwotę w wysokości [...]. Skarżący oświadczył natomiast, że poza emeryturą nie posiada żadnych innych źródeł dochodów, z których mógłby taką kwotę wygenerować i wpłacić na ten rachunek. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że EM nie uprawdopodobnił wniosku o przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło