I SO/Po 4/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku IU o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w celu złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] nr [...] postanawia: 1. zwolnić Wnioskodawczynię od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Wnioskodawczyni adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. IU złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest wdową po tragicznie zmarłym mężu. Na Wnioskodawczynię przeniesiono odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe męża. Wnioskodawczyni podała, że choruje i utrzymuje się z renty w wysokości [...], która jest obciążona i wobec tego otrzymuje [...] na miesiąc. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych innych źródeł dochodu ani zgromadzonych kapitałów lub majątku, z którego mogłaby pokryć koszty postępowania. Wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Otrzymuje rentę w wysokości [...]. Renta obciążona jest kwotą w wysokości [...] z tytułu innych wcześniejszych zobowiązań. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Wnioskodawczyni w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że w [...] poza świadczeniami z ZUS nie miała innych źródeł dochodu, ZUS jako płatnik dokonał rozliczenia jej zobowiązań podatkowych. Podała, że nie posiadała i nie posiada żadnych kont, lokat i rachunków bankowych. Wyjaśniła, ze nie ponosi opłat za czynsz, ogrzewanie, energię elektryczną, gdyż w ponoszeniu w.w kosztów pomaga jej rodzina. Wnioskodawczyni ponosi natomiast koszty leczenia i zakupu lekarstw. Oświadczyła, że nie posiada żadnych samochodów osobowych ani innych. Wskazała, że nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, natomiast firma cukiernicza A zaprzestała swoją działalność [...] lat temu. Wskazała, że nie uzyskuje żadnych innych dochodów poza rentą wypłacaną przez ZUS i wsparcia socjalnego otrzymywanego od najbliższej rodziny. Do pisma załączyła kserokopię zaświadczenia z ZUS z dnia [...], decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] o wykreśleniu z ewidencji gospodarczej z dniem [...] działalności zgłoszonej przez IU, informacji o dochodach uzyskanych od organu rentowego za rok podatkowy [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji IU wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej adwokata, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawczyni jest osobą samotną, utrzymuje się z renty w wysokości [...], z której odciągana jest kwota w wysokości [...] i wobec tego korzysta z pomocy rodziny. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.