II SA/Po 1/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 03 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi "A" S. A. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji; oddala skargę /-/ E. Podrazik /-/ A. Łaskarzewska /-/ W. Batorowicz Decyzją z dnia [...]07.2003 r. Wójt Gminy B. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie i modernizacji sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia na terenie miejscowości B . W dniu 13.06.2006 r. A. G. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie i modernizacji sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia na terenie miejscowości B. (k. 15 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] 07.2006 r. Wójt Gminy B. odmówił wznowienia postępowania (k. 18 akt administracyjnych) jednak jego decyzja została uchylona [...]08.2006 r. decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (k. 26 akt administracyjnych) i przekazana do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia [...] 10.2006 r. Wójt Gminy B. wznowił postępowanie w sprawie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie i modernizacji sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia na terenie miejscowości B . Wójt Gminy B decyzją z dnia [...] 10.2006 r. stwierdził, że ostateczna decyzja z dnia [...] 07.2003 r. została wydana z naruszeniem prawa, jednak odmówił uchylenia jej wskazując, że w wyniku przeprowadzonego postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca co do istoty decyzji dotychczasowej (k. 38 akt administracyjnych). Jednak na skutek odwołania wnioskodawczyni decyzja Wójta z 20.10.2006 r. została uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 12.2006 r. (k.46 akt administracyjnych). Decyzją z dnia [...] 03.2007 r. (k. 55 akt administracyjnych) Wójt Gminy B. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa) oraz art. 53 ust. 8 z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) stwierdził, że decyzja z dnia [...] 07.2003 r. została wydana z naruszeniem prawa i odmówił jej uchylenia. W dniu 17.01.2008 r. A.G. w Kancelarii Ogólnej Urzędu Gminy w B. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] 03.2007 r. podnosząc, że decyzja w sprawie modernizacji linii energetycznej nie jest decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego, tymczasem jako podstawę jej wydania powołano art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie wnioskodawczyni samo stwierdzenie, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa jest dla niej krzywdzące, dlatego wniosła o stwierdzenie jej nieważności. Decyzja z dnia [...] 05.2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] 03.2007 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wyjaśniło, że w myśl art. 156 § 1 pkt 2 kpa o nieważności decyzji można mówić kiedy wydana została ona bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Organ wyjaśnił, że odmawiając uchylenia decyzji z [...]07.2003 r. Wójt powołał się na art. 58 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z treści uzasadnienia wynika, iż intencją organu było powołanie art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, iż nie uchyla się decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia. Przepis ten odnosi się wyłącznie do decyzji wydanych na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tymczasem decyzja z 05.07.2003 r. wydana została w oparciu o przepisy ustawy z 07.07.1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). W takiej sytuacji brak było podstaw do odmowy uchylenia dotychczasowej decyzji z powołaniem na art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W przewidzianym ustawą terminie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wniosła A S.A. w G. Oddział w K. (k. 67 akt administracyjnych). W ocenie Spółki w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazano czy w ocenie organu decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa czy też bez podstawy prawnej. Decyzją z dnia [...] 10.2008 r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] 05.2008 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ ponownie przedstawił dotychczasowy bieg postępowania i wskazał na motywy którymi kierował się organ orzekając w sprawie. Odnosząc się do argumentów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium wyjaśniło, że odmowa uchylenia decyzji o warunkach zabudowy wydanej na podstawie ustawy z dnia 07.07.1994 r. z powołaniem się na art. 58 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi rażące naruszenie prawa. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] 10.2008 r. oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Skarżąca wyjaśniła, że nie zgadza się z decyzja Kolegium, bowiem na gruncie rozpoznawanej sprawy brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] 03.2007 r. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca odpowiada wymogom prawa. Wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia wskazać przede wszystkim należy, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że skoro - regulacja w myśl, której nie uchyla się decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w przypadku wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, jeżeli upłynęło 12 miesięcy od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia - weszła w życie z dniem 11.07.2003 r. to prawidłowo uznało Kolegium, że odmowa uchylenia decyzji z dnia 05.07.2003 r. o warunkach zabudowy wydanej na podstawie przepisów ustawy z 07.07.1994 r. z powołaniem na art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, stanowiła naruszenie prawa. Kwestia sporna dotyczy natomiast charakteru tego naruszenia, a konkretnie czy prawidłowo uznał organ, iż nastąpiło rażące naruszenie prawa. Zasadniczą, więc dla rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie kwestią było ustalenie czy ziściły się przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta stwierdzającej, że decyzja ustająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie i modernizacji sieci elektroenergetycznej średniego i niskiego napięcia na terenie miejscowości B. wydana została z naruszeniem prawa. Zagadnienie to było przedmiotem rozważań organu w niniejszej sprawie, a w toku postępowania nie podniesiono innych zarzutów, jak również w ocenie Sądu sprawa nie budzi innych wątpliwości. W pierwszej kolejności wyjaśnić więc należy, że przesłanki stwierdzenia nieważności określone zostały w ustawie z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa). Ustawodawca sformułował zamknięty katalog przesłanek nieważności w art. 156 § 1 kpa. Na gruncie rozpoznawanej sprawy organ stwierdził, iż decyzję Wójta wydano z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa, wyjaśniając, że nastąpiło rażące naruszenie prawa. W judykaturze podkreśla się przy tym, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nie chodzi tu, bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyrok NSA z 09.09.1998 r., sygn. II SA 1249/97, wyrok NSA z 09.03.1999 r., sygn. V SA1970/98). W spornej sprawie Wójt uznał, że zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa, przy czym swoje stanowisko oparł na przekonaniu, iż w rozpoznawanej przez niego sprawie znajdą zastosowanie przepisy ustawy z 27.03.2003 r. Tymczasem, przepis art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie znajduje zastosowania w ustalonym w niniejszej sprawie stanie faktycznym, bowiem w myśl art. 85 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną w dacie 11.07.2003 r. stosuje się przepisy ustawy z 07.07.1994 r. Decyzja Wójta Gminy B. z [...]07.2003 r. w dacie wejścia w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie była ostateczna, tak więc brak podstawy prawnej do zastosowania przepisów tej ustawy w rozpoznawanej sprawie. Przyjęcie odmiennego stanowiska powoduje, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu art. 85 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. A wydana z uwzględnieniem treści art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym decyzja nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa w związku z czym powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Z tych też przyczyn nie powinno budzić wątpliwości, iż zastosowanie przepisów, których stosowanie w konkretnej sytuacji ustawodawca wyłącza wprost (art. 85 ust. 1) stanowi rażące naruszenie prawa. Ewentualne przesłanki negatywne stwierdzenia nieważności określono w art. 156 § 2 kpa, jednak nie zostały one stwierdzone na gruncie rozpoznawanej sprawy. Od wydania decyzji nie upłynęło, bowiem 10 lat, a sporna decyzja ustalająca warunki zabudowy bezspornie nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych. Reasumując, zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak sentencji wyroku. /-/ E.Podrazik /-/ A.Łaskarzewska /-/ W.Batorowicz MK