II SA/Po 1/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2014r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2013r. Nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego postanawia 1. ustanowić dla R. B. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych, 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Skarżący R. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku argumentował, że nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, nie posiada zasiłku dla bezrobotnych oraz nie pracuje. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną oraz dwójką ich wspólnych małoletnich dzieci. Partnerka skarżącego choruje. Rodzina utrzymuje się z renty konkubiny w wysokości [...] zł miesięcznie oraz z zasiłków rodzinnych na dzieci w łącznej wysokości [...]zł. miesięcznie. Skarżący oświadczył, że zamieszkują w mieszkaniu o powierzchni [...] m², którego właścicielką jest matka partnerki. Nie mają żadnych nieruchomości, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego, z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezzasadne. Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie czteroosobowa rodzina utrzymuje się jedynie z renty partnerki skarżącego oraz z pomocy społecznej w wysokości, która z trudem zaspokaja podstawowe potrzeby koniecznego utrzymania. Nadto choroba konkubiny i wiek szkolny dzieci wymaga dodatkowych wydatków. Skarżący nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać środki na utrzymanie siebie i rodziny, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska