II SA/Po 10/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi Zrzeszenia Właścicieli i Zarządców Domów w K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. /-/ E. Podrazik /-/ J. Szaniecka /-/ A. Łaskarzewska Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał Zrzeszeniu Właścicieli i Zarządców Domów w K. z [...] wykonać roboty budowlane na budynku położonym w K. przy [...] (oficyna) polegające na wymianie samowolnie wykonanego pokrycia z blachy trapezowej i fałdowej na pokrycie z dachówki ceramicznej karpiówki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] odmówił Zrzeszeniu Właścicieli i Zarządców Domów w K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 1991r., Nr 36, poz. 161 ze zm.) w dniu [...] 2006r. zwrócił się do Zrzeszenia z pisemnym upomnieniem, w którym wezwał do wykonania nałożonego obowiązku. Następnie w dniu [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie o nałożeniu na Zrzeszenie grzywny w celu przymuszenia w kwocie [...] zł i wezwał do jej wpłacenia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Wraz z postanowieniem organ wystawił zobowiązanemu tytuł wykonawczy. W wyniku złożonego przez zobowiązanego zażalenia od powyższego postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że powodem, dla którego uchylono zaskarżone postanowienie był fakt niedoręczenia zobowiązanemu przez organ I instancji tytułu wykonawczego, a przez to naruszenie art. 122 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.). Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] na podstawie art. 119 i 121 § 2 u.p.e.a. nałożył na Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów w K. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł i wezwał do jej wpłacenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Jednocześnie organ wezwał Zrzeszenie do wykonania w terminie 40 dni obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] tj. wykonania robót budowlanych na budynku położonym w K. przy [...] (oficyna) polegających na wymianie samowolnie wykonanego pokrycia z blachy trapezowej i fałdowej na pokrycie z dachówki ceramicznej karpiówki (część dachu od strony rzeki). Do postanowienia załączono powołany tytuł wykonawczy z [...]. W zażaleniu od powyższego postanowienia Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów wniosło o umorzenie grzywny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jedynie ocenia czy nałożony na Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów obowiązek został wykonany w terminie. Skoro zatem Zrzeszenie uchylało się od wykonania obowiązku określonego w decyzji z dnia [...] to organ egzekucyjny - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta [...], po przesłaniu pisemnego upomnienia, miał obowiązek zastosowania środków egzekucyjnych określonych w art. 7 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kierując się zasadą stosowania najmniej uciążliwego dla zobowiązanego środka egzekucyjnego organ nałożył na Zrzeszenie grzywnę w kwocie [...] zł. Zgodnie z art. 121 § 2 w zw. z art. 121 § 4 u.p.e.a. wysokość grzywny w celu przymuszenia nakładanej w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej nie może przekraczać [...] zł. Nałożona przez organ I instancji grzywna, wobec maksymalnej kwoty grzywny, jest odpowiednia do charakteru obowiązku, który powinien być wykonany. Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów z siedzibą w K. wniosło skargę na powyższe postanowienie. Podniesiono, iż od strony podwórza dach przedmiotowego budynku miał dwa rodzaje dachówki – część narożnikowa pokryta była dachówką szarą cementową, część nad klatką schodową pokryta jest dachówką karpiówką, zaś od strony rzeki całość pokryta była blachą. Z racji tej, że blacha była już zużyta w roku 1999 dokonano wymiany pokrycia, nie zaś - jak twierdzą organy - zmiany pokrycia. Powyższe potwierdza orzeczenie Prokuratury Rejonowej z dnia 13 lutego 2006r. (sygn. akt [...]), z którego wynika, że nie znaleziono dowodów na dokonanie zmiany pokrycia dachu budynku od strony rzeki. Dlatego nałożenie grzywny i domaganie się od Zrzeszenia wymiany pokrycia na dachówkę karpiówkę jest niezgodne ze stanem faktycznym. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie wskazać należy, iż zarzuty skargi w całości dotyczą zasadności nałożonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obowiązku polegającego na wymianie pokrycia z blachy trapezowej i fałdowej na pokrycie z dachówki ceramicznej karpiówki. Zrzeszenie podnosi bowiem, że przed dokonanym remontem dach budynku od strony rzeki pokryty był blachą, wobec czego niesłuszne jest nakładanie obowiązku polegającego na wymianie blachy na dachówkę ceramiczną karpiówkę. Wyjaśnić należy, iż w postępowaniu egzekucyjnym organy nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zakaz ów został wyrażony wprost w art. 29 § 1 u.p.e.a. Wobec powyższego organy egzekucyjne obu instancji nie miały uprawnień do oceny słuszności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] o nałożeniu obowiązku wykonania robót budowlanych. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nie naruszają przepisów prawa. Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Wskazać należy, iż w dniu [...] lipca 2005r. organ I instancji doręczył skarżącemu upomnienie z wezwaniem do wykonania robót, zawierające również zagrożenie, że w razie niewykonania obowiązku zostanie wszczęte przeciwko zobowiązanemu postępowanie egzekucyjne (k. [...] akt adm. I instancji). Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego– jako wierzyciel wystawił zgodnie z art. 26 § 1 i art. 27 u.p.e.a. tytuł wykonawczy. Tytuł ten – stosownie do przepisu art. 122 § 1 pkt 1 u.p.e.a. został doręczony Zrzeszeniu wraz z postanowieniem organu I instancji z dnia [...] 2006r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W myśl przepisu art. 122 § 2 u.p.e.a. postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia powinno zawierać: 1. wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieziszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, 2. wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie, będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy, będzie oznaczone wykonanie zastępcze. Wydane w niniejszej sprawie postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia jest zgodnie z powołanym przepisem. Zawiera ono wezwanie do uiszczenia w terminie 7 dni grzywny w kwocie [...] zł, pouczenie o ściągnięciu grzywny w trybie egzekucji administracyjnej w przypadku jej nieuiszczenia, a także wezwanie do wykonania w terminie 40 dni obowiązku określonego w tytule wykonawczym tj. wykonaniu wymiany pokrycia dachowego z blachy na dachówkę karpiówkę, z zagrożeniem orzeczenia wykonania zastępczego. Zdaniem Sądu organy orzekające również prawidłowo ustaliły wysokość nałożonej grzywny. Stosownie do przepisu art. 121 § 2 u.p.e.a. każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty [...]zł. Bezsporne jest, iż zobowiązane do uiszczenia grzywny Zrzeszenie Właścicieli i Zarządców Domów w K. jest stowarzyszeniem, które zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) posiada osobowość prawną. Dlatego organy ograniczone były górną granicą grzywny w kwocie [...] zł. W orzecznictwie przyjmuje się, że skoro ustawodawca określił tylko górną granicę grzywny to organ egzekucyjny korzysta z uznania administracyjnego z uwzględnieniem ogólnych zasad postępowania egzekucyjnego, a w szczególności zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 u.p.e.a.) i zasady niezbędności (art. 7 § 3 u.p.e.a.). Z zasad tych wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony (wyrok NSA z 1 czerwca 2005r., OSK 1140/04, Lex nr 186665, wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 maja 2004r., IV SA 4122/02, Lex nr 148919). W ocenie Sądu wysokość wymierzonej grzywny odpowiada powyższym zasadom. Jak stwierdzono w zaskarżonym postanowieniu grzywna w kwocie [...] zł jest w porównaniu z kwotą maksymalną grzywny odpowiednia do charakteru obowiązku, który winien być wykonany. Celem zastosowania tego środka egzekucyjnego nie jest bowiem przypomnienie obowiązanym o ciążącym na nich obowiązku, lecz zagwarantowanie jego rzeczywistej realizacji. Zważyć również należy, iż wysokość nałożonej grzywny odpowiada kosztom wykonanych robót budowlanych (k. 8 akt sądowych). Oznacza to, że kwota grzywny nie jest niewspółmiernie dotkliwa do obowiązku, którego dotyczy. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ E. Podrazik /-/ J. Szaniecka /-/ A. Łaskarzewska