II SA/Po 10/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 1 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Po 10/18 w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., [...] w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej Pismem z dnia [...] r. W. G. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., [...] (k. 2 akt sądowych). Wyrokiem z dnia 1 marca 2018 r., II SA/Po 10/18 Sąd oddalił skargę (k. 15 akt sądowych). W. G. wystąpił o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku (k. 16 akt sądowych). Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem wysłano [...] r. (k. 43 akt sądowych), a przesyłkę skarżący odebrał osobiście [...] r. (k. 45 akt sądowych). Równolegle w sprawie toczyło się postępowanie o przyznanie skarżącemu prawa pomocy między innymi w zakresie ustanowienia adwokata. To jednak skończyło się odmownym postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] r. (k. 48 akt sądowych), które zostało w części dotyczącej odmowy ustanowienia adwokata utrzymane w mocy prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia [...] r. (k. 7 załącznika do akt sądowych). Skarżący odebrał osobiście postanowienie kończące postępowanie w przedmiocie prawa pomocy [...] r. (k. 22 verte załącznika do akt sądowych). Pismem z dnia [...] r. W. G. wniósł od wyroku z dnia [...] r. skargę kasacyjną (którą nazwał "apelacją") (k. 63 akt sądowych). Z treści środka zaskarżenia wynika, że sporządził go osobiście. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd odrzucił skargę kasacyjną W. G. (k. 67-69 akt sądowych). Postanowienie to doręczono W. G. [...] r. (k. 74 verte akt sądowych). Pismem z dnia [...] r. W. G. skierował do Sądu kolejny wniosek o przyznanie mu prawa mocy w zakresie przyznania adwokata z urzędu (k. 2 załącznika akt sądowych, II SPP/Po 7/19). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu został wezwany do złożenia formularza PPF (k. 1, 4 i 5 załącznika do akt sądowych, II SPP/Po 7/19), a po złożeniu stosownego wniosku (k. 6-8 załącznika do akt sądowych, II SPP/Po [...]) postanowieniem z dnia [...] r. referendarz sądowy ustanowił dla skarżącego adwokata (k. 11-13 załącznika do akt sądowych, II SPP/Po [...]). Ustanowiona z urzędu pełnomocnik W. G. – adwokat A. K. otrzymała zawiadomienie o jej wyznaczeniu [...] r. (k. 84 i 86 akt sądowych). Dnia [...] r. pełnomocnik nadała pod adresem Sądu wniosek o przywrócenie terminu (k. 96-97 akt sądowych) do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 1 marca 2018 r., II SA/Po 10/18 (k. 15 akt sądowych). Równocześnie z wnioskiem złożyła także skargę kasacyjną (k. 98-105 akt sądowych). We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik wyjaśniła, że okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu skarżący upatruje w sytuacji materialnej, która nie pozwalała mu na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżący wielokrotnie w ramach postępowania sygnalizował, iż koniecznym jest ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Wskazywał, iż jest inwalidą w stopniu umiarkowanym (orzeczonym) bez zdolności do świadczenia pracy, przez co nie ma możliwości zarabiania na życie i na opłacenie adwokata z wyboru. Skarżący podejmował również czynności w zakresie zaskarżenia orzeczenia, kierując osobiście pismo procesowe, które z uwagi na ocenę Sądu i związany z niniejszą przymus adwokacko-radcowski, nie odniosło zamierzonego skutku. Skarżący wskazywał również, iż stan zdrowia i brak wiedzy prawniczej uniemożliwia mu samodzielne działanie w sprawie. Podnosił, iż nie dysponuje konieczną znajomością postępowania administracyjnego, dalej podnosząc nieporadność w procedurach prawnych oraz w zakresie działalności organów administracji, wskazując na konieczność ustanowienia przedstawiciela prawnego w procesie sądowoadministracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "P.p.s.a.") czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże Sąd, na wniosek strony, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.). Art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. stanowią, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu pełnomocnik W. G. uprawdopodobniła, że nie ponosi on winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zważyć należy, że skarżący w toku postępowania, już dwa dni po wydaniu wyroku, ubiegał się o przyznanie mu prawa pomocy. Tok czynności w tym zakresie odzwierciedlają pisma i orzeczenia na k. 16, 32, 48, 52 akt sądowych, następnie utrwalane także na k. 2-4 i 7-12 załącznika do akt sądowych. Pierwsze postępowanie z wniosku W. G. o przyznanie mu prawa pomocy zakończyło się utrzymaniem postanowieniem Sądu z dnia 14 sierpnia 2018 r., II SA/Po 10/18 (k. (k. 7-11 akt sądowych) odmownego postanowienia referendarza sądowego w zakresie przyznania skarżącemu adwokata z urzędu. Powyższe okoliczności spowodowały, że zastosowanie znalazł art. 177 § 6 P.p.s.a., na mocy którego dla W. G. termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegł od dnia doręczenia mu postanowienia z dnia 14 sierpnia 2018 r., czyli od 6 września 2018 r. (zob. k. 22 verte załącznika do akt sądowych). Przy doręczaniu powyższego postanowienia skarżący, nie posiadający wiedzy na temat procedury sądowoadministracyjnej, mógł nie zdawać sobie sprawy, iż ma prawo i powinien wnieść skargę kasacyjną w terminie 30 dni. Podejmował nadal natomiast czynności nakierowane na uzyskanie prawa do pełnomocnika w ramach prawa pomocy (zob. k. 24 załącznika do akt sądowych), a ostatecznie sam zdecydował się wnieść skargę kasacyjną, którą zatytułował apelacją (k. 63 akt sądowych; została ona odrzucona postanowieniem z dnia 7 grudnia 2018 r.). Po złożeniu przez skarżącego 4 stycznia 2019 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata zostało mu przyznane, a adwokat A. K. – jak zostało to wyjaśnione w części sprawozdawczej niniejszego postanowienia – złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w terminie 7 dni od jej powiadomienia o ustanowieniu pełnomocnikiem (zawiadomienie otrzymała 15 maja 2019 r., a skargę kasacyjną z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła 21 maja 2019 r.). Końcowo Sąd zaznacza, że ma świadomość, iż od daty otrzymania postanowienia Sądu utrzymującego postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy (w zakresie ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu) do daty złożenia ponownego skutecznego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął stosunkowo długi okres czasu, to jednak doszedł do przekonania, iż w okolicznościach sprawy i w kontekście jej charakteru (pomoc społeczna) restrykcyjne egzekwowanie przesłanki braku winy mogłoby prowadzić do nieproporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu. Z tych wszystkich przyczyn Sąd uwzględnił wniosek pełnomocnik W. G. – adwokat A. K. z dnia 21 maja 2019 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.