II SA/Po 1000/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-12-14
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego powinien zostać rozpoznany merytorycznie, czy też postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone z uwagi na zwolnienie ustawowe?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego podlega umorzeniu, ponieważ skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w tego typu sprawach. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać rozpoznany merytorycznie na podstawie sytuacji majątkowej strony.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego, jednocześnie składając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po wezwaniu przez Sąd, wnioskodawczyni przedłożyła szczegółowe oświadczenie o swoim stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i ustanawiając adwokata.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowiono dla W.M. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 grudnia 2018 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku W. M. o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W.M. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga
W. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pomocy prawnej. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca przedłożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką, ojcem, babcią oraz niepełnosprawnym bratem. Ich wspólne dochody obejmują: wynagrodzenie za pracę wnioskodawczyni w wysokości [...] zł netto, wynagrodzenie za pracę matki wnioskodawczyni w wysokości [...] zł netto, świadczenie emerytalne babci wnioskodawczyni w wysokości [...] zł netto, świadczenie pielęgnacyjne pobierane na niepełnosprawnego brata wnioskodawczyni w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni jest właścicielką domu o powierzchni [...] m², który został wybudowany w [...] roku oraz mieszkania o powierzchni [...] m². Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych wierzytelności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. W ramach stałych zobowiązań wnioskodawczyni zadeklarowała koszty utrzymania mieszkania w wysokości [...] zł miesięcznie oraz koszty leczenia, rehabilitacji i dojazdów – ok. [...] zł miesięcznie.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.), dalej jako "P.p.s.a.", strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 § 1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawie pomocy i opieki społecznej. Stąd strona skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 – art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącej w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.).
Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego jego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie skarżąca pozostaje w pięcioosobowym gospodarstwie domowym, które jest utrzymywane z dochodów w łącznej wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności, które mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przedstawiona przez nią sytuacja finansowa pozwala na przyjęcie, że nie ma ona możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. W konsekwencji należy przyjąć, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249 a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło