II SA/Po 1002/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (k. 20 akt sąd.). We wniosku wskazał jedynie, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi razem z żoną oraz dwiema małoletnimi córkami. Rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy i jego żony w łącznej wysokości 5.500 zł miesięcznie. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca wskazał, że posiada dom o powierzchni 150 m², mieszkanie o powierzchni 40 m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 3 ha. Nadto podał, że posiada samochód marki Suzuki Grand Vitara z 2007r. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny co do sytuacji finansowej i rodzinnej skarżący został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Zobowiązano skarżącego przede wszystkim do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskuje wraz z żoną oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami. Następnie wezwano skarżącego do przedłożenia rocznego zeznania podatkowego za 2010r. jego oraz żony, do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz o zajęciach komorniczych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem wprost skalę środków jakimi rzeczywiście skarżący dysponuje. Zwrócono się także o opisanie posiadanego przez niego majątku nieruchomego, w tym do podania jakie przynosi on dochody i jakich kosztów utrzymania wymaga. Dla oceny sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, w świetle możliwości uiszczenie kosztów sądowych, istotne było przedstawienie rzeczywistego stanu sprawy w tym zakresie, gdyż posiadanie majątku nieruchomego co do zasady stanowi dodatkowe źródło dochodów. Zobowiązano także wnioskodawcę do podania, czy prowadzona jest działalność gospodarcza oraz czy na gruncie rolnym prowadzi działalność rolniczą i jaki osiąga wynik finansowy z tej działalności. Nadto czy otrzymuje dopłaty i w jakiej wysokości. Wezwano także skarżącego do podania spisu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny, bowiem ich wysokość również wskazuje na wielkość środków jakimi wnioskodawca rzeczywiście rozporządza. Wezwanie zostało doręczone osobiście wnioskodawcy, ale do dnia dzisiejszego pozostało bez odpowiedzi. Tym samym nie podał istotnych danych co do swojego stanu majątkowego i finansowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawca nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania, chociażby w części. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez niego środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawcy. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów przedmiotowego postępowania, chociażby w części. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że mimo dysponowania majątkiem oraz uzyskiwania stałych dochodów nie ma możliwości uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie oraz poparcie tych okoliczności dokumentami źródłowymi. Ostatecznie skarżący na wezwanie nie udzielił żadnej odpowiedzi. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, iż skarżący nie zrealizował warunku wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedłożone oświadczenie nie odzwierciedla pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy oraz rodziny w niniejszej sprawie. Brak materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych, bez uszczerbku koniecznego utrzymania rodziny, musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska