II SA/Po 1002/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. M. w przedmiocie działalności Rady Instytutu W. U. w Poznaniu w zakresie dopuszczenia do jej składu jednego z członków postanawia odrzucić skargę. /-/ E.Podrazik Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia [...] października 2012 r., D. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o "stwierdzenie nieważności członkowstwa w Radzie Instytutu W. U. dr M. G. prof. U.", gdyż nie jest on tytularnym profesorem lub doktorem habilitowanym, ani nie został wybrany przez doktorów na ich przedstawiciela w Radzie Instytutu. Tym samym w ocenie skarżącego doszło do naruszenia art. 67 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164 poz. 1365 z późn. zm.). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] czerwca 2012 r. Rektor U. w Poznaniu wniósł o jej odrzucenie jako skargi niedopuszczalnej. W uzasadnieniu wyjaśniono, że skład Rady Instytutu określa § 76 Statutu U., a tryb wyboru członków Rady pochodzących z wyboru – rozdział XV Statutu U. Ponadto Rektor wskazał, że Rada Instytutu W. nie jest podstawową jednostką organizacyjną uczelni, a zatem nie jest też jej organem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga okazała się niedopuszczalna. Na wstępie trzeba zauważyć, że skarga do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) przysługuje na (1) decyzje administracyjne, (2) postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające co do istoty, (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, (5) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach, (6) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, (7) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 6, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, (8) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego oraz na (9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach, o jakich mowa w pkt 1-5. Nie ulega zatem wątpliwości, że w powyższym katalogu nie mieści się sądowa kontrola wyboru jednego z członków ciała kolegialnego uczelni wyższej. Trzeba ponadto zauważyć, że art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572 z późn. zm.) gwarantuje uczelni autonomię, na zasadach określonych w powołanej ustawie, we wszystkich obszarach jej działania, co z kolei stanowi potwierdzenie art. 70 ust. 5 Konstytucji RP. Tym samym uczelnie publiczne nie mają charakteru organu administracji publicznej sensu stricte, lecz raczej stanowią zakład administracyjny, czyli jednostkę organizacyjną powołaną do wykonywania określonych zadań publicznych, np. w zakresie edukacji. Dlatego sądowa kontrola aktów lub czynności podejmowanych przez takie podmioty musi być wprost umocowana w konkretnym przepisie. Taką regulacją zawiera art. 36 ust. 1 (skarga na akt nadzoru ministra do spraw szkolnictwa wyższego), art. 207 ust. 1 i 4 (skarga na decyzje w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów) oraz art. 221 (skarga na orzeczenie odwoławczej komisji dyscyplinarnej dla studentów) przywołanej wyżej ustawy. Niewątpliwie żadna z wymienionych podstaw nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Niemniej, skarga do sądu administracyjnego mogłaby prima facie przysługiwać na rozstrzygnięcie właściwego ministra w razie wszczętego przez skarżącego postępowania nadzorczego co do zgodności z prawem uchwał podjętych przez kolegialny organ uczelni w niewłaściwym składzie osobowym. Konkluzję tę należy jednak również wykluczyć w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym organami kolegialnymi uczelni są senat i rady podstawowych jednostek organizacyjnych. Jak wynika z art. 80 ust. 1 powołanej ustawy, podstawowe jednostki organizacyjne uczelni tworzy rektor po zasięgnięciu opinii senatu. Z kolei § 23 ust. 1 Statutu U. [...]) wyjaśnia, że podstawową jednostką organizacyjną jest (1) wydział i (2) "instytut będący podstawową jednostką organizacyjną", przy czym tego ostatniego nie należy utożsamiać ze "zwykłym" instytutem jako jednostką pomocniczą wydziału (obok katedry, zakładu, pracowni, laboratorium, biblioteki i stacji badawczej), utworzoną na mocy art. 80 ust. 3 wymienionej ustawy w związku z § 26 ust. 2 Statutu U. Na podstawie § 23 ust. 2 Statutu U. publikowany jest z kolei wykaz podstawowych jednostek badawczych uczelni. W tej mierze zarządzenie nr 306/2011/2012 Rektora U. z dnia 27 grudnia 2011 r. (zob. [...]) wymienia jedynie Wydział Historii jako podstawową jednostkę organizacyjną, wobec czego art. 67 przedmiotowej ustawy, a także dalsze przepisy regulujące skład organu kolegialnego podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni, znajdowałyby zastosowanie jedynie do Rady Wydziału Historycznego, a nie do Rady Instytutu W. Wydziału Historycznego U. Na marginesie należy jeszcze zauważyć, że szczegółowe zasady składu rad instytutów określa § 76-77 Statutu, przy czym wyboru samych przedstawicieli dokonuje już rada wydziału. W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i art. 58 § 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ E. Podrazik