II SA/Po 1003/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-04-06
Skład orzekający: Barbara Drzazga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, aby uzyskać prawo pomocy?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób rzetelny i wiarygodny swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a przedstawione przez niego oświadczenie i dokumenty nie pozwoliły na wszechstronną ocenę jego sytuacji materialnej.Stan faktyczny
Skarżący M. F. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W toku postępowania referendarz sądowy odmówił mu przyznania prawa pomocy, uznając, że nie wykazał on swojej trudnej sytuacji finansowej. Skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza, jednak sąd uznał, że sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. F. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Po 1003/16 w sprawie ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2016 r. Nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego; postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. /-/ B. Drzazga
Postanowieniem z dnia 20 lutego 2016 r. referendarz sądowy tutejszy Sądu odmówił przyznania skarżącemu M. F. prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pomimo wezwania w trybie przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skarżący w istocie nie wyjaśnił wątpliwości co do rzeczywistego stanu finansowego i majątkowego. W oparciu o jego oświadczenie o miesięcznych dochodach rodziny w wysokości około 4.200 zł netto i o posiadanych oszczędnościach w wysokości 2.600 zł nie wykazał, że nie ma środków na uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Podał przy tym, że na utrzymanie nieruchomości uzyskuje dodatkowe środki od córki. Nadto skarżący nie podał, że ma istotne zobowiązania i stałe koszty utrzymania, które uniemożliwiają mu poniesienie kosztów niniejszego postępowania chociażby w części. Skarżący pomimo wyraźnego wezwania nie wyjaśnił wątpliwości co do istotnych okoliczności stanu finansowego. Wobec powyższego referendarz sądowy przyjął, opierając się o treść formularza i jego uzupełnienie, że złożone oświadczenie nie odzwierciedla pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego. Brak rzeczywistej współpracy, ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, skutkować musi odmową przyznania tego prawa. Uniemożliwia, bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej skarżącego. Dlatego odmówiono uwzględnienia wniosku.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w terminie sprzeciw, w którym poza wyrażeniem ogólnego niezadowolenia z treści kwestionowanego postanowienia nie sprecyzował jasno zarzutów. Przedłożył również liczne zdjęcia stanowiące wydruki ze stron internetowych bądź obrazów telewizyjnych, które nie mają związku z zaskarżonym postanowieniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługiwał na uwzględnienie.
Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy słusznie zwrócił uwagę, że jak jednoznacznie wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem. To na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym zależy od tego czy strona wykaże istnienie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a.
Strona zwracająca się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych powinna wykazać, że nie jest w stanie z własnych zasobów ani uiścić wpisu od skargi, wymaganego na tym etapie postępowania, ani skorzystać z usług profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Powinna przy tym uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 9 stycznia 2015 r., II GZ 886/14, LEX nr 1634804). Z uwagi na to, że skarżący nie uczynił zadość powyższym wymogom, nie nadesłał bowiem dokumentów pozwalających na wszechstronną ocenę jego sytuacji finansowej, referendarz sądowy nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, aniżeli postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Nie można bowiem zaaprobować sytuacji, w której skarżący z jednej strony domaga się przyznania mu prawa pomocy, a więc de facto sfinansowania kosztów prowadzonego przez niego sporu sądowego ze środków publicznych, a z drugiej odmawia przedstawienia sądowi niezbędnych w ocenie Sądu dokumentów, oczekując uwzględnienia jego wniosku jedynie w oparciu o składane przez niego oświadczenia co do wysokości dochodów i posiadanego majątku.
Nadto zważyć należy, iż już na podstawie samego oświadczenia skarżącego o miesięcznych dochodach rodziny w wysokości około 4.200 zł netto i o posiadanych oszczędnościach w wysokości 2.600 zł należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie ma środków na uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
/-/ B. Drzazga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło