II SA/Po 1009/08

Katarzyna Witkowicz-Dwornicka – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 stycznia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia 1. zwolnić E.P. od wpisu sądowego od skargi. 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka Skarżąca E.P. wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest w trudnej sytuacji materialnej. Utrzymuje się jedynie z emerytury, jest osobą chorą i w związku z tym ponosi duże koszty leczenia. Ma na utrzymaniu uczącą się córkę, co także wiąże się z dodatkowymi wydatkami. Wnioskodawczyni oświadczyła, że mąż zamieszkuje razem z nią i córką, ale jego udział w domowym budżecie jest znikomy. W części wniosku dotyczącej dochodów osób, z którymi wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oświadczyła, że rodzina utrzymuje się z jej emerytury w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenia męża za pracę w wysokości [...] zł miesięcznie, córka natomiast nie uzyskuje żadnych dochodów. Dodatkowo wnioskodawczyni wskazała, że podała orientacyjne dochody męża, gdyż nie zna pełnej ich wysokości. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wskazała, że jest właścicielką domu jednorodzinnego wybudowanego w 1892 r., o powierzchni 90 m², oraz działki o powierzchni 1.000 m². Nadto oświadczyła, że nie posiada żadnych innych nieruchomości, czy zasobów pieniężnych oraz wartościowych ruchomości prócz samochodu marki [...] z 2001r., którego wartość oszacowała na kwotę [...] zł. Wnioskodawczyni została wezwana w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) do uzupełnienia swojego wniosku, gdyż zawarte w nim informacje okazały się niepełne. W odpowiedzi wnioskodawczyni wskazała, że jest właścicielką domu, który wyremontowano w 1994r. prócz tego posiada ogród o powierzchni 500 m² wymagający pielęgnacji. Na działce posadowiony jest nadto budynek garażowy sfinansowany przez męża wnioskodawczyni. Wskazała, że w związku z sezonem grzewczym zakupiła opał za kwotę [...] zł. dodając jednocześnie, że rachunki opłacą łącznie z mężem. W dalszej części oświadczenia wnioskodawczyni wskazała, że córka jest uczennicą klasy maturalnej, nie posada dochodów i wymaga dodatkowych wydatków związanych ze szkołą – przejazdy do szkoły – [...] zł miesięcznie, podręczniki – średnio [...] zł, ubiór do szkoły, sporadyczne korepetycje. Wnioskodawczyni nadto podała, że mąż dojeżdża do pracy około 2-3 raty w tygodniu (około 55 km) wraz ze współpracownikami, co obniża koszty dojazdów. Nadto wnioskodawczyni podała, że mąż dysponuje samochodem marki [...] z 2001r., na zakup którego zaciągnął kredyt w wysokości około [...] zł. Wnioskodawczyni podała, że mąż ponosi koszty obsługi tego kredytu oraz eksploatacji samochodu wraz z kosztami paliwa i ubezpieczenia. Do powyższego oświadczenia wnioskodawczyni załączyła: - wyciąg z jej rachunku bankowego, z którego wynika, że na rachunek wpłynęło jedynie świadczenie z ZUS, które wydatkowała w całości, - kopię nakazu płatniczego w sprawie ustalenia podatku rolnego oraz od nieruchomości w łącznej wysokości [...] zł za rok 2008, - kopię dowodu wpłaty należności za abonament RTV w wysokości [...] zł, miesięcznie, telefon – [...] zł miesięcznie, energię – [...] zł za dwa miesiące, za wywóz śmieci – [...] zł miesięcznie, za wodę i ścieki – [...] zł miesięcznie, - kopię PIT-40A z którego wynika roczny przychód w 2007r. w wysokości [...] zł oraz kopię części decyzji ze wskazaną wysokością świadczenia w kwocie [...].zł netto miesięcznie. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Sytuacja majątkowa, finansowa i rodzinna przedstawiona przez skarżącą wskazuje, iż należy ona do grona osób spełniających przesłanki przyznania prawa pomocy w części. Uzyskuje wprawdzie stałe miesięczne dochody, ale w wysokości która nie pozwala na uiszczenie wszystkich przewidywanych kosztów sądowych niniejszego postępowania. Wprawdzie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem oraz uczącą się córką, ale jak sama podała mąż jedynie częściowo partycypuje w stałych i niezbędnych kosztach bieżącego utrzymania rodziny. Skarżąca zobowiązana jest także do ponoszenia zwiększonych wydatków dotyczących kształcenia córki. Posiadany majątek nieruchomy służy natomiast zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych rodziny. Uzyskując jedynie dochód ze świadczenia społecznego ma ograniczoną zdolność kredytową. Z drugiej strony wnioskodawczyni kwestionuje przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym zasadność decyzji o rozbiórce budynku garażowego, którego nie jest inwestorem. Oznacza to, że zobowiązana jest do ponoszenia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 cytowanej ustawy). Mając na uwadze wysokość przewidywanych kosztów sądowych niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego oraz wysokość środków jakimi wnioskodawczyni dysponuje uznać należało, że nie jest ona w stanie uiścić wpisu sądowego od skargi. Oznacza to, że powinna poczynić chociaż drobne, ale systematyczne oszczędności w swoich dochodach celem zebrania środków na poniesienie dalszych kosztów sądowych, których wysokość, co do zasady nie powinna przekroczyć kwoty 350 zł i to rozłożonej w czasie. Mając na uwadze jej sytuację finansową wnioskodawczyni ma możliwość zgromadzenia takiej kwoty w dłuższym odstępie czasu. Faktyczna sytuacja rodzinna przedstawiona przez wnioskodawczynię nie upoważnia przy tym do zwolnienia skarżącej od obowiązku uiszczenia wszystkich kosztów sądowych niniejszego postępowania, a tym samym do obciążania Skarbu Państwa, czyli innych podatników pełnymi jego kosztami. Podkreślić jednak należy, że zgodnie z treścią art. 249 cytowanej ustawy przyznanie w części prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie. /-/ K. Witkowicz-Dwornicka BR