II SA/Po 1011/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2013 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wraz z wnioskiem o przyznanie praw pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku argumentowała, że aktualna sytuacja rodzinna i majątkowa nie pozwala jej na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla niej i rodziny. Skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, utrzymują się z emerytury skarżącej – [...] zł netto miesięcznie oraz renty męża - [...] netto miesięcznie. Wskazała, że posiadają dom o powierzchni 150 m², samochód osobowy Opel Corsa z 2013 r. Oświadczyła, że konieczne wydatki to około [...]zł miesięcznie, oprócz tego [...] zł – łączny koszt leków. Skarżąca wskazała, że spłacają kredyt w wysokości [...] złotych z ratą w wysokości [...] zł. Nadto oświadczyła, że nie posiada żadnego innego majątku nieruchomego, oszczędności oraz wartościowych ruchomości. Z uwagi na fakt, że oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach złożone na urzędowym formularzu wymagało uzupełnienia, zwrócono się do skarżącej, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") o przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik wnioskodawczyni przedłożyła kserokopie następujących dokumentów: - rachunków za telefon – średnio [...] zł, oraz [...] zł do telekomunikacji, za prąd – [...] w lutym, [...] zł w maju, - potwierdzeń wpłaty podatku od nieruchomości na kwotę [...] zł za rok, - faktury za gaz [...] zł i [...] zł za kwartał, - decyzji ZUS o waloryzacji świadczeń, - PIT-37 za 2012 r., z którego wynika, że łączny dochód brutto wyniósł około [...] zł, - wydruk historii rachunku bankowego w PKO Bank Polski za okres od 5 grudnia 2012 r. do 2 czerwca 2013 r., z którego wynika, że miesięczne salda były dodatnie i wynosiły [...] zł na dzień 1 stycznia 2013 r., [...] zł na dzień 7 marca 2013 r., [...] zł na 29 marca 2013 r. [...] zł na dzień 13 maja 2013 r. i [...] zł na dzień 2 czerwca 2013 r. Nadto z wyciągów tych wynika, że 26 lutego 2013 r. uruchomiono skarżącej kredyt w wysokości [...]zł, z którego kwotę [...]zł przekazała na lokatę, która zakończyła się 25 marca 2013 r., a następnie ponownie środki te przekazała na kolejna lokatę. Rata od spłacanego kredytu wynosiła [...]zł w marcu, [...]zł w kwietniu, [...]zł w maju 2013 r. Stosownie do art. 246 §1 pkt 2 w zw. z art. 245 §2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych, gdy wnioskodawczyni wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania jej oraz rodziny. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem ich własnego niezbędnego utrzymania. Koszty sądowe ponosi wówczas za te osoby Skarb Państwa. Przy czym zauważyć należy, że zwolnienie od kosztów sądowych może być przyznane stronie, jedynie gdy po zaspokojeniu niezbędnych wydatków swojego utrzymania (za mieszkanie, żywność, leki, podstawowy ubiór, chemię gospodarczą), a nie wszystkich wydatków, jakie strona chciałaby ponosić, nie pozostają już żadne wolne środki, które wnioskodawczyni mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawczyni spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawczyni winna, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uniemożliwiające skarżącej uiszczenie pełnych kosztów sądowych niniejszego postępowania. Aktualnie wraz z mężem utrzymują się ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, których wysokość pozwala im na pokrycie wszystkich koniecznych wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem, w tym dodatkowe koszty leków i leczenia. Ich sytuacja finansowa jest na tyle dobra, że pozwala na zakup nowego samochodu, zaciągnięcie kredytu w wysokości [...]zł i umieszczenie tych środków na lokacie. O możliwościach finansowych skarżącej świadczy również fakt, że saldo na rachunku bankowym w okresie ostatnich sześciu miesięcy jest dodatnie i wynosi kilkanaście tysięcy złotych, co stanowi kwotę wielokrotnie przekraczającą wysokość aktualnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Powinna zatem i te wydatki pokryć z oszczędności zgromadzonych na tym rachunku. Z uwagi na fakt, że skarżąca dysponuje oszczędnościami, zatem ma możliwość uiszczenia kosztów sądowych, brak podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami sądowymi skarżącej w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Oznacza to, że poniesienie pełnych kosztów sądowych nie ograniczy przysługującego skarżącej prawa do sądu. W tym stanie rzeczy wniosek o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie, co skutkować musiało jego oddaleniem. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska