II SA/Po 1014/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2011-12-01
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, rencista z niewielkimi dochodami i znacznymi wydatkami związanymi z chorobą, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący, będący rencistą z dochodem netto wynoszącym około 360 zł miesięcznie, ponoszący znaczne wydatki na leki i leczenie, a także zobowiązany do alimentacji, znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Poniesienie kosztów sądowych spowodowałoby uszczerbek w jego niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania, co ograniczałoby jego prawo do sądu. W związku z tym, na podstawie przepisów PPSA, należało zwolnić go od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący P. D. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na niskie dochody (renta 864,11 zł brutto miesięcznie, po potrąceniach 364 zł netto) i przewlekłą chorobę (dializy, oczekiwanie na przeszczep nerki). Wskazał na wysokie wydatki związane z leczeniem i podstawowym utrzymaniem, w tym alimenty. Organ rozpatrujący wniosek ocenił, że sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
Zwolniono P. D. od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Katarzyna Witkowicz-Grochowska – Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2011r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia zwolnić P. D. od kosztów sądowych. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Skarżący P. D. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi wniósł o zwolnienie go od obowiązku zapłaty wpisu sądowego ze względu na znikomy dochód i przewlekłą chorobę. Wskazał, że dochody stanowi renta w wysokości 864,11 zł brutto miesięcznie oraz dodatek w wysokości 120 zł miesięcznie. Wydatki stanowi opłata za energię elektryczną w wysokości 162,75 zł za dwa miesiące, za wodę i ścieki w wysokości 52,17 zł za dwa miesiące, za telefon - 115, 62 zł, za śmieci - 44 zł. Nadto z renty potrącane są alimenty w wysokości 396,45 zł. miesięcznie. Na potwierdzenie powyższych okoliczności wnioskodawca dołączył kserokopie rachunków oraz potwierdzenia wypłaty świadczenia z ubezpieczenia społecznego za październik w kwocie 364,09 zł.
We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu PPF skarżący wniósł o zwolnienie go od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości. Argumentował, że jest osobą samotną. Podał, że aktualnie jest dializowany w szpitalu i oczekuje na przeszczep nerki. Nie posiada innych dochodów prócz renty. Ze względu na chorobę znaczną część swoich dochodów wydaje na leki.
Powtórzył, że renta inwalidzka wynosi 884,11 zł brutto miesięcznie, ale po potrąceniach otrzymuje 364 zł netto.
Nadto wskazał, że posiada budynek mieszkalno-gospodarczy, w którym ma pokój o powierzchni 36 m² i pomieszczenie gospodarcze o powierzchni 39 m². Oświadczył, że nie posiada wartościowych ruchomości, ani oszczędności.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego swojego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić nawet najmniejszej należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego przedstawiona we wniosku o prawo pomocy uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na najniższe nawet koszty postępowania sądowego. Realny miesięczny dochód, który pozostaje w dyspozycji wnioskodawcy wynosi około 360 zł miesięcznie. Stan zdrowia wskazuje, że ograniczone są jego możliwości zarobkowania oraz zwiększone koszty koniecznego utrzymania poprzez dodatkowe wydatki na leki. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wnioskodawca nie jest w stanie pokryć nawet podstawowych swoich wydatków bieżącego utrzymania.
Wobec powyższego nie pozostają już wolne środki, które mógłby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych chociażby w części.
Wobec powyższego, poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w niezbędnych wydatkach koniecznego utrzymania skarżącego i rodziny, a w konsekwencji prowadzi do ograniczenia prawa do sądu. W tym stanie rzeczy należało przyznać prawo pomocy i zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Z powyższych względów, na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło