II SA/Po 1016/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-09-24

Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Barbara Koś, Beata Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię działki ewidencyjnej, opierając się na szkicu polowym z 1965 r. i pomiarach punktów granicznych, bez dokonania faktycznego pomiaru działki w naturze, w sytuacji gdy właściciel kwestionuje jej wielkość?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, prowadząc postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, obowiązany jest do dokładnego ustalenia wielkości działki ewidencyjnej. W sytuacji, gdy właściciel kwestionuje ustaloną powierzchnię, a organ opiera się jedynie na szkicu polowym i pomiarach punktów granicznych, bez faktycznego pomiaru działki w naturze, narusza to wymogi postępowania dowodowego. W takim przypadku zasadne jest powołanie biegłego geodety do dokonania pomiarów.
Stan faktyczny
Skarżący W.N. zakwestionował decyzję Starosty P. o zmianie użytku i powierzchni jego działki ewidencyjnej, która została umniejszona o 128 m2. Organ odwoławczy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący podniósł, że zmiana nastąpiła bez wymaganej decyzji administracyjnej, narusza jego prawo własności i obniża wartość nieruchomości. W.N. nie otrzymał również decyzji Starosty.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Beata Sokołowska Protokolant: sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2004r. sprawy ze skargi W.N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany użytków i powierzchni gruntów, I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. na rzecz skarżącego W.N. kwotę [...] zł. (trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/B. Sokołowska /-/ M. Skwierzyńska /-/B. Koś EW Starosta P. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 7d. i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 100, poz. 1086 ze zm.), § 42 i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz.454) i § 8 oraz § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. Nr 19, poz. 97 ze zm.), wprowadził w operacie gleboznawczej klasyfikacji gruntów oraz operacie ewidencji gruntów i budynków zmianę użytku i powierzchni gruntów dotyczących działki Nr [...]. obręb R.gmina K., kw [...] stanowiącej własność W.N. polegającą na tym, że w miejsce użytku: droga o powierzchni 0.06.40 ha, określa się użytek: S/RV o powierzchni 0.02.24 ha i S/R VI o powierzchni 0.02.88 ha, łącznie 0.05.12 ha. W uzasadnieniu decyzji w.w. organ wskazał, że w związku z opracowywaniem projektu założenia ewidencji budynków i modernizacją ewidencji gruntów obrębu ewidencyjnego R., W.N. złożył zastrzeżenia do projektu opisowo kartograficznego co do zapisów w rejestrze gruntów dotyczących działki Nr [...] , a także wniósł do Starosty Powiatowego w P. wniosek o sprostowanie zapisów w zakresie zmiany jej powierzchni i rodzaju użytków stwierdzając, że zmiana zapisu w rejestrze gruntów może nastąpić na podstawie ostatecznej decyzji, a takiej nie wydano. Organ ten ustalił, że w 1965r. dokonano podziału działki Nr [...] na działkę Nr [...] i [...]. Przy obliczaniu powierzchni działki Nr [...] przyjęto błędną szerokość drogi i wpisano 9,50 m2, zamiast 7,50 m2, co spowodowało błędne obliczenie powierzchni tej działki i określenie jej na 641 m2 zamiast 512m2. W 1994r. W.N. nabył od Gminy K. działkę Nr [...] W akcie notarialnym określono jej wielkość na 641m2. W czasie odnawiania ewidencji gruntów wsi R. przez Wielkopolskie Biuro Geodezji i Użytków Rolnych w P. ujawniono błędne ustalenie powierzchni w.w. działki. Zmieniono też, w związku z klasyfikacją gleboznawczą na w.w. działce kontur drogi na S/R klasy V i S/R klasy VI. W toku postępowania wyjaśniającego i pomiarów gruntu w obecności właściciela stwierdzono, że położenie punktów gruntów określających przebieg granic działek jest zgodne ze szkicem polowym z dnia 5 maja 1965r. do czego W.N. nie wniósł zastrzeżeń. Przebiegu granicy między działkami Nr [...] i [...] nie ustalono, bowiem w.w. nie wyraził zgody na wstęp na jego nieruchomość. Uznając, że zmiana powierzchni działki w rejestrze gruntów dokonana została z naruszeniem wymogu § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dna 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków tj. bez podstawy jaką mogła stanowić jedynie ostateczna decyzja w tej kwestii. Starosta Powiatowy niniejszą decyzją prawidłowo ustalił powierzchnię działki Nr [...] umniejszając ją o 128 m2. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P., po rozpatrzeniu odwołania W.N., decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielając stanowisko Starosty Powiatowego w P. m.in. podkreślił, że powierzchnia nieruchomości jest cechą fizyczną wynikającą z określenia jej granic i nie dotyczy jej rękojmia dobrej wiary ksiąg wieczystych, wobec czego może ulegać zmianie w związku z różnymi zdarzeniami prawnymi, faktycznymi bądź w związku z dokładniejszym pomiarem. Powierzchnia nieruchomości wynika z zapisów z ewidencji gruntów i budynków. Decyzję tę W.N. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji Starosty Powiatowego bądź o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] listopada 2001r. lub o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W uzasadnieniu skargi strona podnosi m.inn., że zaskarżona decyzja w sposób rażący narusza jego prawo własności i umniejsza jego działkę o 128 m2, co ma wpływ na jej wartość rynkową (obniżenie wartości o ok. 8.000,00 zł.). Ponadto skarżący stwierdza, że zmiana w ewidencji gruntów powierzchni jego działki nastąpiła bez wymaganej prawem decyzji administracyjnej, a także, że nie otrzymał – mimo iż jest stroną – decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] listopada 2001r. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271), zważył co następuje: W myśl przepisu § 10 ust. 1 pkt.1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz.454) ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków oraz lokali. Tym samym istotnym elementem ewidencji gruntów jest obszar określonej działki zawarty w pomocniczym raporcie – zestawieniu gruntów (§ 29 pkt 2w.w. rozporządzenia), które zgodnie z § 30 ust. 1 jest spisem danych o ogólnej powierzchni i wartości gruntów wchodzących w skład poszczególnych jednostek rejestrowych z podziałem na użytki gruntowe i klasy gleboznawcze. Z kolei wykaz gruntów (§ 29 pkt 2) jest w myśl § 31 ust 1 powołanego rozporządzenia spisem danych o ogólnej powierzchni i wartości gruntów. Źródłem danych ewidencyjnych są m.inn. materiały i informacje geodezyjne, wyniki terenowych pomiarów geodezyjnych i wyniki oględzin (§ 35). Na podstawie bez danych ewidencyjnych dla określonego obrębu gminy tworzy się rejestr gruntów, który dla danej działki ewidencyjnej oparty jest na danych m.inn. co do pola jej powierzchni (§ 23 ust.1 i § 60). Z powyższego wynika, że wielkość działki ma istotne znaczenie dla ewidencji gruntów. W związku z tym starosta, do zadań którego należy prowadzenie ewidencji gruntów, obowiązany jest do okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych i do modernizacji ewidencji (§ 44). W rozpatrywanej sprawie w ramach modernizacji ewidencji gruntów opracowano projekt opisowo-kartograficzny ewidencji gruntów obrębu R., do którego zastrzeżenia wniósł skarżący, bowiem w projekcie tym zmieniono wielkość należącej do niego działce. Dokonane w związku z tym ustalenie stanu faktycznego, czyli faktycznej wielkości działki Nr [...] ograniczyły się nie do pomiarów wielkości działki W.N. lecz w rzeczywistości do ustaleń położenia jej punktów granicznych. Nie dokonano jednak pomiaru działki, obliczając jej powierzchnię na podstawie odniesienia punktów granicznych do szkicu polowego. Zgodnie z wymogami przepisu art. 7 kpa. organy administracji obowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Cel ten organ osiąga prowadząc postępowanie dowodowe zgodnie z art. 77 kpa, w miarę potrzeby powołując biegłego (art. 84 kpa). W sytuacji, gdy skarżący kwestionuje ustalenia w zakresie wielkości należącej do niego działki, uzasadnione wydaje się powołanie biegłego geodety, który dokona jej pomiarów "w naturze", posiłkując się też posiadanymi przez organ samorządowy mapami, i jednoznacznie stwierdzi jaka faktycznie jest powierzchnia działki Nr [...]. W niniejszej sprawie, wobec braku jednoznacznych ustaleń w tej kwestii, uznać należy, że wydane przez organy tak I i II instancji nie odpowiadają prawu, wobec czego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji. /-/B. Sokołowska /-/ M. Skwierzyńska /-/B. Koś EW

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło