II SA/Po 1019/11
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-02-10
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której skarga została oddalona wyrokiem WSA, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata z urzędu) na etapie postępowania przed sądem administracyjnym, biorąc pod uwagę jej niskie dochody?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której skarga została oddalona wyrokiem WSA, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym, polegające na ustanowieniu adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że jej sytuacja finansowa jest na tyle trudna, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznych wydatków bieżącego utrzymania. Wnioskodawca musi uprawdopodobnić brak majątku, stałego dochodu lub dochód na poziomie uniemożliwiającym pokrycie kosztów, a także spełnić wymóg przymusu adwokacko-radcowskiego na danym etapie postępowania.Stan faktyczny
Skarżący T. F. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił jego skargę. Następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie mu adwokata z urzędu, powołując się na niskie dochody z renty (364,09 zł miesięcznie po potrąceniach) oraz ponoszone wydatki na czynsz, media, lekarstwa i wyżywienie. Z akt wynikało, że skarżący otrzymuje również dodatek mieszkaniowy i zasiłek pielęgnacyjny, a także korzysta z pomocy MOPS.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla T. F. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia ustanowić dla T. F. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 grudnia 2011r. oddalił skargę T. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011r. Skarżący T. F. pismem dnia 21 stycznia 2012r. wniósł o przyznanie mu adwokata z urzędu powołując się na niskie dochody, jakie uzyskuje z tytułu renty. W załączeniu przedłożył kserokopię decyzji ZUS o wysokości renty 786,42 zł. Po potrąceniu otrzymuje 364,09 zł miesięcznie. Ponownie, na formularzu PPF wyraźnie zaznaczył, że domaga się ustanowienia adwokata (k. 38 akt sąd.).
Argumentował, że jego sytuacja finansowa jest krytyczna, gdyż realnie otrzymuje z tytułu renty 364,09 zł miesięcznie. Oświadczył, że wynajmuje pokój i płaci czynsz w wysokości 300 zł miesięcznie, za prąd i gaz płaci 25 zł miesięcznie, na lekarstwa wydaje 200 zł miesięcznie, na wyżywienie 600 zł miesięcznie. Nadto oświadczył, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wartościowych ruchomości, czy oszczędności.
Z akt administracyjnych wynika, że prócz renty otrzymuje dodatek mieszkaniowy w wysokości 106,26 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie. Korzysta także doraźnej z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w postaci zasiłków celowych.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych swoich wydatkach bieżącego utrzymania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić wszystkich należności wymaganych w toku postępowania sądowoadministracyjnego (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci). Prawo pomocy w zakresie częściowym może natomiast obejmować tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uzyskuje wprawdzie stałe miesięczne świadczenie rentowe, ale realnie po potrąceniach otrzymuje 364,09 zł miesięcznie. Otrzymuje także dodatek mieszkaniowy oraz świadczenie pielęgnacyjne, ale łączna wysokość miesięcznych dochodów zamyka się w kwocie 623,35 zł. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wnioskodawca wszystkie swoje dochody przeznacza na zaspokojenie koniecznych potrzeb bieżącego utrzymania. Nadto nie dysponuje oszczędnościami, ani majątkiem, z którego mógłby czerpać dodatkowe dochody na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. W oparciu o swoje oświadczenie o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach uprawdopodobnił, że nie ma możliwości wygospodarowania środków na pokrycie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w wyboru.
Nadto zaznaczyć należy, że na obecnym etapie postępowania obowiązuje tzw. przymus adwokacko-radcowski.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 245 § 3 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło