II SA/Po 1020/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-01-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Szaniecka, Sędzia WSA Wiesława Batorowicz, Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo nakazał doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (demontaż instalacji grzewczej i doprowadzenie przewodów kominowych do stanu zgodnego z prawem) w sytuacji, gdy wykonane roboty budowlane w warunkach samowoli budowlanej nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem?Ratio decidendi
Skarga nie była uzasadniona, ponieważ prawidłowo zebrany materiał dowodowy, w tym ekspertyza techniczna, jednoznacznie wskazywał, że wykonane roboty budowlane w warunkach samowoli budowlanej nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. W związku z tym, organ był uprawniony do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, zgodnie z art. 51 ust. 11 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Skarżący S.K. wykonał instalację grzewczą w lokalu mieszkalnym bez pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał doprowadzenie lokalu do stanu pierwotnego, powołując się na ekspertyzę techniczną wskazującą na zagrożenie dla życia i zdrowia. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym rozpoznaniu sprawy, organ I instancji wydał decyzję zgodną z opinią mistrza kominiarskiego, nakazującą demontaż instalacji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, zmieniając jedynie termin. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów procesowych i prawa budowlanego, w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz pominięcie jego ekspertyz.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz /spr./ Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu pierwotnego; o d d a l a s k a r g ę /-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nakazał S. K. doprowadzenie do stanu poprzedniego lokalu nr [...] przy ul. [...] w J. poprzez:
1. zdemontowanie istniejącego systemu grzewczego z elementami pomocniczymi,
2. doprowadzenie przewodów kominowych do stanu zgodnego z przepisami,
3. przedstawienie na potwierdzenie powyższego opinii kominiarskiej w terminie do dnia [...] lipca 2004 r.
Z uzasadnienia decyzji wynikało, że S. K. wykonał kominkową instalację grzewczą w wynajmowanym lokalu w warunkach samowoli budowlanej. W celu ustalenia, czy istnieje możliwość zalegalizowania istniejącego stanu PINB uzyskał opracowanie "Ekspertyza techniczna" z grudnia 2003 r., które zostało uzupełnione opinią końcową z dnia [...] stycznia 2004 r. Autorzy zawarli tam końcowy wniosek, iż należy natychmiast zaprzestać użytkowania wykonanego wkładu kominowego, gdyż eksploatacja urządzenia stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców. Podstawą tego opracowania była ekspertyza stanu technicznego przewodów kominowych z dnia [...] stycznia 2004 r. sporządzona przez mistrza kominiarskiego B.C. Na tej podstawie organ nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nakazał S. K. zlikwidowanie zainstalowanego kominka.
Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji decyzją uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania przez organ I instancji zalecając ustalenie, czy koniecznym jest zlikwidowanie systemu kominkowego, czy też możliwe jest wykorzystanie istniejących systemów kominowych
W ramach zlecenia organu II instancji zwrócono się do mistrza kominiarskiego B.C. o przedstawienie jednoznacznych wniosków, co zostało wykonane w opinii z dnia [...] czerwca 2004 r. Opinia nakazywała zdemontowanie istniejącego systemu grzewczego wraz z elementami pomocniczymi i doprowadzenie przewodów kominowych do stanu zgodnego z przepisami. Podstawą tych wniosków było ustalenie, że przewody kominowe mają wymiary 0,14 x 0,14 m, a podłączony do przewodów kominek posiada wylot dymu o średnicy 0,20 m, co nie pozwala na prawidłowy montaż tego urządzenia.
Ponadto dla rozprowadzenia ciepła do pomieszczeń zamontowano w kanałach rury dokonując przekuć przez ściany grodziowe przewodów kominowych. Uszkodzenia te powodują zakłócenia w ciągach kominowych.
W decyzji organu I instancji zawarto nakazy dostosowane do powołanej opinii.
Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył S. K. domagając się jej uchylenia. Zdaniem odwołującego się, organ I instancji naruszył przepisy procesowe i przepisy prawa budowlanego. Organ I instancji oparł swoje ustalenia jedynie na opinii niekorzystnej dla odwołującego się podczas gdy odwołujący przedłożył inne opinie stwierdzające, że instalacja kominkowa zainstalowana jest prawidłowo, pewna nieprawidłowość istnieje w piwnicy budynku i to ona powinna być naprawiona.
Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2004 r. uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu i wyznaczono nowy termin do [...] listopada 2004 r., a w pozostałej części utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ II instancji ocenił pozytywnie materiał dowodowy stanowiący uzupełnienie ekspertyz, co tym samym doprowadziło do prawidłowej decyzji organu I instancji nakazującej zdemontowanie istniejącego systemu grzewczego i doprowadzenie przewodów kominowych do stanu zgodnego z prawem.
Organ II instancji wskazał nadto w uzasadnieniu, że ewentualne inne nieprawidłowości istniejące w tym samym budynku nie są objęte niniejszym postępowaniem.
Skargę na decyzję organu II instancji złożył S. K., domagając się uchylenia decyzji obu instancji. Skarżący wskazywał na uchybienia procesowe, w tym naruszenie art. 10 kpa nakładającego na organ administracji obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, podczas gdy żaden z organów nie zapoznał skarżącego z zebranym materiałem, a to uniemożliwiło skarżącemu wypowiedzenie się, co do zebranych materiałów.
Nadto skarżący podniósł, że organy nadzoru budowlanego pominęły składane przez niego ekspertyzy kominiarskie i nie uzasadniły dlaczego swoje ustalenia oparły na innych dowodach.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi powołując się na wcześniej wskazane motywy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie była uzasadniona. Poza sporem pozostawało, że skarżący wykonał kominkową instalację grzewczą w lokalu mieszkalnym, bez pozwolenia na budowę. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie, że roboty budowlane wykonane w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym na dzień [...] czerwca 2004 r. (decyzja organu II instancji) nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. Przemawiała za tym ekspertyza dokonana przez Usługowy Zakład Kominiarski B.C. z dnia [...] czerwca 2004 r. W toku postępowania skarżący przedkładał inne opinie między innymi H.T. z dnia [...] lipca 2004 r., która jednak sprowadzała się do stwierdzenia nieprawidłowości funkcjonowania przewodu kominowego z innych przyczyn niż instalacja kominkowa. Słusznie zatem w uzasadnieniu decyzji organu II instancji wskazano na jej nie przydatność. Tym samym nie trafny był zarzut skarżącego sprowadzający się do naruszenia przez organ art. 107 § 3 kpa i 75 kpa.
Nie trafny był również zarzut skarżącego sprowadzający się do uniemożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych skarżący był zawiadamiany w trybie art. 10 kpa pismem z [...] kwietnia 2004 r. odebranym 6 maja 2004 r. oraz pismem z [...] czerwca 2004 r. odebranym 17 czerwca 2004 r. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Skarżący aktywnie uczestniczył w całym postępowaniu administracyjnym między innymi złożył zeznania w dniu [...] stycznia 2004 r., oświadczenie w dniu [...] lutego 2004 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. skarżący został powiadomiony w trybie art. 36 § 1 kpa o przesunięciu terminu do rozpoznania odwołania, co było podyktowane koniecznością wyjaśnienia istniejących rozbieżności. Opracowana ekspertyza końcowa z dnia [...] stycznia 2004 r. poprzedzona była oględzinami i pomiarami w mieszkaniu skarżącego.
Skoro zatem prawidłowo zebrany materiał dowodowy wskazywał jednoznacznie, iż wykonane roboty budowlane nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem, uzasadnione było wydanie decyzji przewidzianej w przepisie art. 51 ust. 11 Prawa budowlanego tj. nakazanie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. W tym przypadku oznacza to zdemontowanie istniejącego systemu grzewczego wraz z elementami pomocniczymi oraz doprowadzenie przewodów kominowych do stanu zgodnego z przepisami, co polegać będzie na demontażu i niwelacji skutków montażu rur i przekuć przez ściany grodziowe przewodów kominowych. Ostatnim etapem będzie przedstawienie opinii kominiarskiej potwierdzającej wykonanie opisanych czynności w wyznaczonym terminie.
Po realizacji nakazów zawartych w decyzji skarżący może wystąpić w trybie art. 28 prawa budowlanego o pozwolenie na budowę, a po jej uzyskaniu przystąpić do ponownej instalacji systemu grzewczego.
W tych warunkach oddalono skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.).
/-/ W.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło