II SA/Po 1020/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 stycznia 2012r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. G. i E. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] sierpnia 2011r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący L. G. i E. G. za pośrednictwem swojego pełnomocnika adw. M. H. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (k. 24 akt sąd.). W uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Jedynym majątkiem jest nieruchomość, której dotyczy niniejsze postępowanie, mianowicie dom o powierzchni 70 m². Oświadczyli, że utrzymują się jedynie z renty E. G. w nieczytelnej wysokości 140.50 zł. Nadto oświadczyli, że posiadają samochód o wartości 10.000 zł. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej, skarżący zostali wezwani, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wobec powyższego zobowiązano skarżących przede wszystkim do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów, jakie uzyskują oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami. Wezwano ich do przedłożenia rocznego zeznania podatkowego za 2010r. oraz wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz o zajęciach komorniczych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem wprost skalę środków jakimi skarżący rzeczywiście dysponują. Zwrócono się o opisanie posiadanego przez nich majątku nieruchomego, w tym do podania jakie przynosi on dochody i jakich kosztów utrzymania wymaga. Dla oceny sytuacji majątkowej i finansowej skarżących, w świetle możliwości uiszczenia kosztów sądowych, istotne było przedstawienie rzeczywistego stanu sprawy w tym zakresie. Przy czym zobowiązano skarżących do podania źródeł finansowania budowy altany i wysokości poniesionych wydatków na ten cel. Wyjaśnienia w tym przedmiocie wskazują bowiem na to jakimi środkami finansowymi wnioskodawcy realnie dysponują. Nadto wezwano skarżących do podania spisu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania rodziny, bowiem ich wysokość również wskazuje na wielkość środków jakimi wnioskodawcy rzeczywiście rozporządzają. Wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 3 stycznia 2012r. (k. 30 akt sąd.). W dniu 5 stycznia 2012r. skarżący uiścili wpis od skargi w wysokości 500 zł. Nie odpowiedzieli natomiast na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy. Tym samym nie podali istotnych danych oraz nie wyjaśnili wątpliwości, co do stanu majątkowego i finansowego. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że skarżący uiszczając wpis sądowy wykonali aktualnie ciążący obowiązek poniesienia kosztów sądowych związanych z udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). W tej sytuacji skarżący nie mają interesu prawnego w domaganiu się zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu pozostaje, bowiem aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem nadal ciąży obowiązek poniesienia tego kosztu. Skarżący tymczasem dopełnili tego obowiązku i uiścili wpis od skargi. Aktualne pozostaje natomiast żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od dalszych kosztów sądowych (np. opłaty kancelaryjnej, wpisu od skargi kasacyjnej). W tym zakresie skarżący mogą uzyskać zwolnienie, gdy wykażą, że nie są w stanie ponieść tych kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawcy nie dysponują środkami, które mogliby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych, chociażby w części. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe skarżących zawarte w treści formularza o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawców. Wniosek skarżących o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów przedmiotowego postępowania, chociażby w części. Niewystarczające jest, bowiem samo twierdzenie, że sytuacja finansowa w jakiej znaleźli się skarżący nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Na wnioskodawcach ciąży obowiązek wykazania, że nie mają możliwości uiszczenia kosztów sądowych w sprawie bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania. Ostatecznie skarżący pomimo wezwania nie udzielili żadnej merytorycznej odpowiedzi. Nie wyjaśnili także kwestii dotyczącej źródeł finansowania budowy altany, której dotyczy przedmiotowe postępowanie administracyjne. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy przyjąć należy, że skarżący nie zrealizowali warunku wykazania, iż nie są w stanie uiścić kosztów sądowych niniejszego postępowania, chociażby w części. Przedłożone oświadczenie nie odzwierciedla pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawców w niniejszej sprawie. Brak materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżący nie są w stanie ponieść kosztów sądowych chociaż w części, bez uszczerbku koniecznego ich utrzymania, musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska