II SA/Po 1020/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-01-08

Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący gospodarstwo rolne z niskimi dochodami, posiadający oszczędności i dom jednorodzinny, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący, mimo niskich dochodów z gospodarstwa rolnego, posiadają wystarczające oszczędności, które pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób, dla których zdobycie środków na pokrycie kosztów sądowych jest obiektywnie niemożliwe, a posiadane oszczędności przekraczają niezbędne koszty utrzymania i pozwalają na pokrycie kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący E. i L. M. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku z koniecznością uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Argumentowali niskie dochody z gospodarstwa rolnego, posiadanie domu, gruntów, inwentarza, oszczędności oraz ponoszenie kosztów utrzymania i leczenia. Sąd analizował ich sytuację materialną i majątkową.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 08 stycznia 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosków o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E.M. i L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na relację przedsięwzięcia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący E. i L. małżonkowie M. w odpowiedzi na wezwanie do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący argumentowali, że prowadzą gospodarstwo rolne i uzyskują z niego niskie dochody. Oświadczyli, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z pełnoletnią córką, która studiuje. Posiadają we wspólności małżeńskiej dom jednorodzinny o powierzchni [...] m² o wartości [...]. zł., grunt rolny o powierzchni [...] ha, grunt leśny, [...] budynki inwentarskie, inwentarz żywy – kuty [...] szt. Oświadczyli, że posiadają wspólnie [...] zł oszczędności oraz dwa ciągniki rolnicze. Nie posiadają żadnych innych nieruchomości, czy wartościowych ruchomości. Dochód z gospodarstwa rolnego oszacowali na kwotę [...] zł netto miesięcznie. Podali, że córka nie uzyskuje żadnego dochodu. Skarżący wyszczególnili ponoszone koszty mediów na kwotę [...] zł miesięcznie oraz koszty leczenia na kwotę [...] zł miesięcznie. Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy w całości ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia jakichkolwiek środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i zgromadzone dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawcy winni, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżących zawarte w treści formularza o prawo pomocy wskazuje, że dochody rodziny pozwalają na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb koniecznego bieżącego utrzymania trzyosobowej rodziny. Z oświadczenia skarżących wynika, że ponoszą wszystkie koszty swojego utrzymania - nie podali bowiem by mieli trudności z ich bieżącym regulowaniem, czy jakieś zaległości płatnicze. Nadto, skarżący oświadczyli, że posiadają oszczędności w wysokości [...] zł. Zasadą jest, że skoro skarżący dysponują oszczędnościami, brak podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami, które co do zasady winny ponieść strony inicjujące postępowanie sądowe. Skoro skarżący mają możliwości by zgromadzić oszczędności, to wynika z tego że zaspokajają wszystkie potrzeby rodziny nawet te przekraczające niezbędne koszty bieżącego utrzymania. Z istoty prawa pomocy wynika bowiem możliwość skorzystania z dobrodziejstwa prawa pomocy, dopiero gdy strona wykaże, że po uiszczeniu wszystkich koniecznych kosztów swojego i rodziny utrzymania nie dysponują wolnymi środkami, które mogliby przeznaczyć na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Wysokość oszczędności wielokrotnie przewyższa wszystkie należne koszty sądowe w niniejszej sprawie, zatem pozwala na poniesienie przez skarżących tych kosztów w całości. W takim stanie rzeczy, opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy, w aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawców, mogą oni pokryć koszty sądowe niniejszego postępowania. Okoliczności te musiały skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło