II SA/Po 1021/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-01-30
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Elwira Brychcy, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla dobudowy balkonu może zostać wydana, jeśli skarżący wykazał gotowość do dostosowania projektu do wymogów technicznych i istnieje podobny balkon na sąsiednim budynku o tej samej architekturze?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie dokonały pogłębionej analizy stanu faktycznego w kontekście przepisów dotyczących ustalania wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. W szczególności, nie rozważono wystarczająco zarzutu skarżącego o istnieniu podobnego balkonu na sąsiednim budynku o tej samej architekturze oraz nie zbadano, czy obszar analizy porównawczej powinien być szerszy. Niewystarczająca analiza naruszyła zasadę zaufania do organów administracji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący T.S. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla dobudowy balkonu do istniejącego budynku wielorodzinnego. Prezydent Miasta odmówił ustalenia warunków, wskazując na niespełnienie wymogów dotyczących kontynuacji cech zabudowy oraz naruszenie przepisów technicznych dotyczących usytuowania budynków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie zasad Konstytucji, prawa własności, a także nierzetelne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie jego interesu. Podkreślił, że projektowany balkon spełniał wymogi techniczne, a na sąsiednim budynku o tej samej architekturze istnieje podobny balkon.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr./ Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant masz. Maria Kasztelan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi T.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Górecka /-/ B. Kamieńska /-/ E. Brychcy
Decyzją z dnia [...] maja 2004 r. Prezydenta Miasta P. na podstawie art. 59 ust.1 i 2 oraz art. 60 ust.1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie balkonu do istniejącego budynku wielorodzinnego przewidzianego do realizacji na działce nr [...] ark.7; obręb C. , położonej w P. przy ulicy [...].
W uzasadnieniu decyzji podano, że T. S. wystąpił o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie balkonu do budynku wielorodzinnego przy ulicy [...] w P. Dla ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu określono obszar analizowany ograniczony dwoma ulicami tj. [...] i [...]. I dostępny z tej samej drogi publicznej (działki o numerach [...],[...],[...]) Na tym obszarze pobudowany jest zwarty kompleks budynków w kształcie litery "C", a budynki usytuowane są w różnych odległościach od frontowej granicy działki.
Po przeprowadzeniu wizji w ternie i dokonaniu analizy na podstawie ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z brakiem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uznano, że decyzja o warunkach zabudowy nie może być wydana ponieważ:
1. planowana inwestycja nie spełnia warunków art. 61 ust.1 pk.1 cyt. Ustawy bo nie stanowi kontynuacji cech zabudowy istniejących w sąsiedztwie budynków. Na ulicy [...] balkony od strony wewnętrznej stanowią uporządkowane pionowe elementy kompozycyjne. Projektowany balkon wprowadzałby nowy element niespójny z całością.
2. planowana inwestycja nie spełnia wymagań art. 61 ust.1 pkt.5, ponieważ lokalizacja balkonu przy granicy z działką sąsiednią nr [...] w odległości 25 cm od tej granicy jest niezgodna z § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury 12 kwietnia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie / Dz. U. nr 75, poz. 690 z 2002 r. /
Odwołanie od tej decyzji złożył T. S. i wnosząc o pozytywne rozpatrzenie jego sprawy podał , że koncepcję dobudowy balkonu uzgodnił z biurem autorskim i jego pozytywna opinia powinna być miarodajna szczególnie gdy podobny balkon został pobudowany na sąsiednim budynku przy ulicy [...]. Dodatkowo zaznaczył, że aby spełnić § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury zgadza się aby szerokość balkonu nie była większa niż 1 metr.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] października 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 61 ust.1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach uzasadnienia podtrzymując ustalenia stanu faktycznego poczynione przez organ pierwszej instancji podano , że w skutek dobudowy balkonu do istniejącego budynku zmieniłaby się forma architektoniczna , odbiegając od formy architektonicznej budynków sąsiednich zlokalizowanych na działkach nr [...],[...],[...]. Ponieważ budynki na tych działkach nie posiadają podobnego balkonu na parterze dobudowa balkonu nie może być uznana za kontynuację parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy , nie spełnia więc przesłanek z art. 61 ust.1 cyt. Ustawy.
W ocenie SKO nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia kwestia naruszenia § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie jak również podnoszona przez odwołującego sprawa uzgodnienia dobudowy balkonu z biurem autorskim. Projektant budynku nie jest bowiem osobą, z którą dokonuje się uzgodnień decyzji warunków zabudowy.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył T. S. i domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta Miasta P. wniósł o ustalenie warunków zabudowy w przedmiotowej sprawie.
Skarżący zarzucił naruszenie wielu przepisów w tym art. 8 kpa tj. zasady pogłębionego zaufania oraz przepisów Konstytucji w tym art.2 i art.32 tj. zasady równości, art.64 ust .2 i 3 Konstytucji tj. prawa własności, a także nierzetelne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie jego słusznego interesu.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na budowę balkonu, natomiast Prezydent bez poinformowania o skutkach zakwalifikował ten wniosek jako wniosek o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Pismem z dnia [...].01.2004r. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku i dla zrealizowania tego wezwania poniósł koszty związane ze sporządzeniem przez biuro architektoniczne projektu planowanej zabudowy. Po odmowie ustalenia warunków zabudowy przez Prezydenta, skarżący dokonał zmian w koncepcji dobudowy balkonu tak, aby spełniała wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002r. Spowoduje to, że projektowany balkon znajdowałby się w odległości 65cm od granicy sąsiedniej nieruchomości. Skarżący podkreślił, że przyjęcie przez organ odwoławczy koncepcji, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma żadnego znaczenia kwestia uzgodnień dobudowy balkonu z biurem autorskim wskazuje na to, że w postępowaniu administracyjnym żądano od niego dokumentów nie mających żadnego związku ze sprawą. Dalej zarzuca, że nieprawidłowo dokonano porównania ładu architektonicznego istniejącego na obszarze pomiędzy ulicami [...] i [...]. Wskazuje, że w oparciu o § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.08.2003r. (Dz. U. z dnia 19.09.2003r.) celowym jest aby został wzięty pod uwagę do analizy większy obszar aniżeli uczynił to organ odwoławczy. W ocenie skarżącego dla ustalenia wymagań winien być poddany analizie obszar całego osiedla [...]. Podając dalej, że budynek, na którym on planuje dobudować balkon oraz budynek, na którym taki balkon już pobudowano posiadają taką samą architekturę wobec czego zarzut naruszenia przez jego inwestycję istniejącego ładu architektonicznego jest nietrafne.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów wskazano, że skarżący nie złożył wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, a złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie balkonu, wobec czego zarzut zmiany przedmiotu postępowania jest nietrafny. Podzielając pogląd skarżącego, że pojęcie działek sąsiednich odpowiada pojęciu obszaru analizowanego wskazano jednak, że w oparciu o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 26.08.2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu określa się jedynie minimalne granice obszaru analizowanego. Tego typu rozwiązanie daje organowi stosującemu prawo możliwość wyznaczania granic obszaru analizowanego w odległości większej niż 3-krotna szerokość frontu działki (lub większej niż 50m). Z urzędu jednak organ obowiązany jest uwzględnić wymagania ładu przestrzennego w tym urbanistyki i architektury. Konieczność utrzymania formy architektonicznej nie odbiegającej od formy architektonicznej budynków sąsiednich uzasadnia uznanie, że nie został spełniony warunek przewidziany w art. 61 ust1 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Wojewódzki Sąd administracyjny zważył, co następuje
Skarga znajduje uzasadnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są trafne.
Co do najdalej idących zarzutów naruszenia Konstytucji w tym przepisu art. 64 ust.2 i 3 w zakresie ochrony prawa własności stwierdzić należ , że jest nie słuszny. Skarżący sam podaje w uzasadnieniu skargi , że prawo własności nie jest prawem absolutnym , to jednak dopatruje się , że w jego sprawie ograniczono mu prawo własności ze względu na "ład architektoniczny". Nie jest to słuszny pogląd, ponieważ jeżeli skarżącemu przysługuje prawo własności do lokalu położonego w budynku wielorodzinnym to zakres wykonywania tego prawa jest ograniczony do sposobu korzystania z tego budynku.
Nie słusznie także skarżący zarzuca , że nieprawidłowo został zmieniony przedmiot postępowania. Z treści wniosku z dnia [...] grudnia 2003 r. wyraźnie wynika, że T. S. składa wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na dobudowie balkonu do mieszkania budynku wielorodzinnego. Przystępując do załatwienia tego wniosku pismem z dnia [...] stycznia 2004 r. z powołaniem się na art. 52 ust.2 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu wezwano do przedłożenia czytelnej koncepcji wraz z elewacją na której należy pokazać projektowaną dobudowę , zwymiarowany rzut projektowanego balkonu w stosunku do zabudowy istniejącej , zgodę wspólnoty mieszkaniowej administrującej budynkiem i podano , że wskazane jest dołączenie zgody projektanta budynku na wnioskowaną budowę. Pouczono wnioskodawcę , że nie usunięcie braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Celem wykonania tych obowiązków wnioskodawca przedłożył koncepcje wraz z elewacją , rzut projektowanego balkonu , zgodę projektanta i wykaz osób zamieszkujących w sąsiedztwie. Dodatkowo powiadomiono , że zgoda wspólnoty mieszkaniowej na wnioskowaną budowę zostanie dostarczona po podjęciu stosownej uchwały. Należy więc przyznać rację skarżącemu , że zaangażował środki zarówno materialne jak i osobowe dla sprostania wymogom na niego nałożonym. Ostatecznie organ pierwszej instancji wydał decyzję odmowną i to nawet nie oczekując na przedłożenie zgody wspólnoty mieszkaniowej na projektowaną inwestycję. Głównym argumentem odmowy była niezgodność zabudowy z § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wnioskodawca , któremu zależy na pozytywnym załatwieniu jego sprawy informuje w odwołaniu , że zmniejszy wymiary projektowanego balkonu, aby zachować wymogi cytowanego Rozporządzenia. Tymczasem organ odwoławczy rozpatrując odwołanie w sposób dla odwołującego niekorzystny dokonuje analizy przepisów art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wyjaśniając ponadto , że przepis § 12 rozporządzenia nie ma istotnego w sprawie znaczenia , a nadto zgoda projektanta budynku także nie jest wymagana.
W tym stanie faktycznym nie można odmówić racji skarżącemu , że jego zaufanie do organów administracji publicznej zostało podważone. Należy mieć na uwadze, że wnioskodawca w toku postępowania wykonywał takie obowiązki jakie na niego zostały nałożone. Nie można następnie powiedzieć , że pomimo ich wykonania jego indywidualnej sprawy nie można załatwić pozytywnie bo w razie jej uwzględnienia zostanie zaburzony ład architektoniczny.
Sąd nie kwestionuje trafności w interpretacji przepisu art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dokonanej przez organ odwoławczy.
Zwraca jednak uwagę , że podczas rozpoznawania odwołania należałoby dokonać pogłębionej analizy stanu faktycznego w kontekście rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26.08.2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego / Dz. U. nr 164 , poz.1588 z 2003 r. /. Należy bowiem rozpatrzyć zarzut odwołującego się , że na sąsiedniej ulicy tego samego osiedla i to w budynku o takiej samej architekturze balkon został dobudowany. Wyjaśnienia więc wymaga w oparciu o § 3 cyt. Rozporządzenia czy obszar przyjęty do analizy porównawczej ze względu na zachowanie harmonijnego i jednolitego ładu architektonicznego powinien być zawężony tylko do ulic [...] i [...], czy raczej jak wnioskuje skarżący rozszerzony do sąsiedniej ulicy [...].
W ocenie Sądu dla zbadania interesu skarżącego w kontekście równego traktowania obywateli wobec prawa i na podstawie obowiązujących przepisów przy zachowaniu wymogów art. 7 i 8 kodeksu postępowania administracyjnego celowym będzie ponowne rozważenie argumentów odwołującego się przez organ odwoławczy.
Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153 , poz.1270 ze zm / Sąd orzekł jak w pkt I , a na zasadzie art. 200 i art. 151 jak w pkt II i III wyroku.
/-/M. Górecka /-/ B. Kamieńska /-/E. Brychcy
Powołane przepisy
art. 59 ust.1art. 60 ust.1 ustawyart. 61 ust.1art. 138 § 1 pkt 1art. 61 ust.1 ustawyart. 8 kpart.2art.32art.64art. 61 ust1art. 64 ust.2art. 52 ust.2
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło