II SA/Po 1021/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2017-03-23
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika) powinien zostać uwzględniony, jeśli sytuacja materialna wnioskodawcy jest trudna, a poniesienie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru wiązałoby się z ograniczeniem niezbędnych wydatków na utrzymanie rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, powinien zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania siebie i rodziny. Trudna sytuacja materialna, wynikająca z niskich dochodów i wysokich kosztów utrzymania, uzasadnia ustanowienie pełnomocnika z urzędu, gdyż poniesienie kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia wiązałoby się z ograniczeniem niezbędnych wydatków.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Wskazał na trudną sytuację materialną, posiadając jedynie emeryturę i zasiłek przedemerytalny jako dochody, a jego żona pobiera zasiłek przedemerytalny. Oświadczył, że stałe koszty utrzymania i zobowiązania rodziny są wysokie, a na bieżące wydatki pozostaje niewielka kwota. Podkreślił również koszty związane z leczeniem i zakupem leków.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla J. S. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi S. Ś., W. A., J. A., K. O. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015r. Nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów postanawia ustanowić dla J. S. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Skarżący J. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. We wniosku i obszernym uzasadnieniu wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną, posiada dom o powierzchni [...] m² do kapitalnego remontu, mieszkanie o powierzchni [...] m² oraz nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Nie posiada natomiast żadnych oszczędności, papierów wartościowych oraz przedmiotów o wartości przekraczającej [...]zł. Jego jedynym dochodem jest jego emerytura w wysokości [...]zł, a jego żona dodatkowo pobiera zasiłek przedemerytalny w wysokości [...] zł. miesięcznie. Skarżący oświadczył, że stałe koszty utrzymania i zobowiązania rodziny wynoszą [...]zł miesięcznie. Dodatkowo w piśmie załączonym do wniosku wskazał historie wszystkich chorób i dolegliwości na jakie cierpią wnioskodawca i jego żona oraz wskazał na związane z tym koszty dojazdów do lekarzy, leczenia, także prywatnego i konieczność zakupu leków.
Zgodnie z art. 245 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania siebie i rodziny.
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść wydatków związanych z prowadzeniem postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazana konstrukcja cytowanych przepisów oznacza jednak, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, a korzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w ciężkiej sytuacji finansowej, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego nawet w części bez uszczerbku w koniecznych wydatkach swojego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika że, sytuacja skarżącego jest rzeczywiście trudna. Skarżący wraz z żoną utrzymuje się z emerytury i zasiłku przedemerytalnego w łącznej wysokości [...]zł.
Skarżący oświadczył, że stałe miesięczne zobowiązania i wydatki wynoszą [...] zł. Na pozostałe koszty koniecznego utrzymania związane z zakupem żywności, ubioru, środków czystości, dojazdy do lekarzy skarżącemu i jego żonie pozostaje, zatem kwota [...] zł miesięcznie. Oznacza to, że poniesienie kosztów wolnorynkowego wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru wiązałoby się z ograniczeniem w niezbędnych wydatkach koniecznego i minimalnego utrzymania skarżącego i jego rodziny. Tym samym należy uwzględnić wniosek i ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło