II SA/Po 1024/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska Sędziowie WSA Barbara Koś Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 24 września 2004r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia.[...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...], nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą być wykonane. /-/ W. Długaszewska /-/ M. Skwierzyńska /-/ B. Koś AR Powiatowy Inspektor Sanitarny w T .decyzją z dnia [...] roku, wydaną na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. nr 90 z 1998 r. póz. 575 z późn. zm.) oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65 póz. 294, zm. Dz. U. nr 61 z 1989 r. póz. 364), po rozpatrzeniu orzeczeń wystawionych przez Przychodnię Konsultacyjno - Diagnostyczną Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, Poradnię Chorób Zawodowych w Ł. z dnia 27.10. 2000 r. i Instytut Medycyny Pracy w Ł. z dnia 30. 08. 2000 r. oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego nie stwierdził choroby zawodowej u A.T. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż " W przeprowadzonym dochodzeniu epidemiologicznym nie znaleziono dostatecznych dowodów uzasadniających uznanie choroby zawodowej u Pani A.T.. Z zebranej dokumentacji wynika, że Pani A.T. zatrudniona była w okresie: 1. od 1. 09. 1985 r. do 31. 12. 1989 r. - na stanowisku pielęgniarki instrumentariuszki w Zespole Opieki Zdrowotnej w Ł. – W., 2. od 1. 01. 1990 r. do chwili obecnej - na stanowisku pielęgniarki instrumentariuszki – blok operacyjny w Samodzielnym Publicznym Zespole Opieki Zdrowotnej w T. W orzeczeniu lekarskim wydanym przez Przychodnię Konsultacyjno - Diagnostyczną Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, Poradnię Chorób Zawodowych w Ł. Nr [...] z dnia [...] r. nie rozpoznano u w/w choroby zawodowej. Konsultacja dermatologiczna w Klinice Chorób Zawodowych IMP w Ł. - nie ujawniła po przeprowadzeniu licznych badań alergologicznych uczulenia na alergeny środowiska pracy pacjentki: tj. na środki odkażające, latex, antybiotyki beta - laktamowe. Natomiast przeprowadzone badania laryngologiczne ujawniły obecność czynnościowych zaburzeń emisji głosu typu dysfonii hypofunkcjonalnej. Z orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi z dnia 30. 08. 2000 r. wynika, że rozpoznano nerwicę znacznego stopnia z dysfonią hypofunkcjonalną. Obserwacja w kierunku choroby alergicznej pochodzenia zawodowego negatywna. Wyniki wykonane w Klinice IMP badań alergologicznych nie dały podstaw do rozpoznania u badanej choroby zawodowej. Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. w oparciu o w/w orzeczenia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego wydał w dniu 06. 02. 2001 r. decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Od powyższej decyzji odwołała się Pani T. wnosząc o jej uchylenie w związku z nie wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych dotyczących dokumentacji lekarskiej. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. Oddział w K. po analizie całości dokumentacji, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w T. do ponownego rozpatrzenia w dniu 07. 03. 2001 r. Po uzupełnieniu dochodzenia epidemiologicznego w sprawie choroby zawodowej Pani A.T. ustalono, iż A.T. miała kontakt z następującymi preparatami dezynfekcyjnymi: Sagrosept, Mikrozaid, Pera-Med., S&M. Labor, Rafasept, Yirkon, Perfbrm. Ponadto wyjaśniono podłoże zapisów kart informacyjnych leczenia szpitalnego, w których podano rozpoznanie jako: ostrą pokrzywkę, obrzęk Quincke oraz ostre zapalenie gardła i krtani -prawdopodobnie alergiczne. Dodatkowo zebrano materiał dowodowy w postaci dokumentacji lekarskiej ( zaświadczenia lekarskie jednostek medycznych, w których leczyła się Pani A.T. oraz kartę informacyjną leczenia szpitalnego). Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. w uzupełnieniu dokumentacji zwrócił się pismem z dnia 21. 03. 2001 r. do Przychodni Konsultacyjno - Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, Centrum Profilaktyczno - Leczniczego Poradni Chorób Zawodowych w Ł. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z pisma Przychodni z dnia 31 maja 2001 roku wynika, że wykonano badania laryngologiczne z szerokim zestawem alergenów zawodowych, które dały wynik ujemny (środki odkażające, lateks). Uzyskano również wynik ujemny z czynnikami wchodzącymi w skład preparatów, z którymi pani A.T. miała kontakt pracując w charakterze pielęgniarki, takimi jak: Sagrosept, Mikrozaid, Pera-Med., Rafasept, Yirkon, Perform. Nie stwierdzono obecności na skórze zmian chorobowych i w związku z tym nie ma podstaw do rozpoznania u pacjentki choroby skóry pochodzenia zawodowego. W wykonanych badaniach alergologicznych nie wykryto obecności we krwi jak i w skórze antygenowo swoistych IgE dla alergenów środków odkażających, jak i lateksu, co pozwala wykluczyć zawodową etiologię rozpoznanych w 1998r. u pacjentki chorób skóry - obrzęk Quinckego i pokrzywka ostra. Do stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest rozpoznanie lekarskie przewlekłej choroby alergicznej o etiologii zawodowej oraz stwierdzenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynnika szkodliwego dla zdrowia występującego w środowisku pracy . W przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione powyższe warunki. Mając na uwadze powyższe okoliczności - brak jest podstaw do uznania , że istnieje związek przyczynowy pomiędzy wykonywaną pracą zawodową a przewlekłą chorobą alergiczną u Pani A.T.. A.T. odwołała się od wskazanej wyżej decyzji. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. Oddział Zamiejscowy w K. decyzja z dnia [...] marca 2002 roku wydana na podstawie art. 138 § l pkt. l ustawy Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. Nr 98 póz. 1071 z 2000 r. ) oraz w związku z § 10 ust. l i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65 póz. 294 zmiana Dz.U.Nr 61 póz. 364 z 1 989 r.)po rozpatrzeniu odwołania A.T. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zmiany chorobowe rozpoznane u A.T. nie spełniają kryteriów diagnostyczno – orzeczniczych upoważniających do uznania ich jako chorobowy zawodowej. A.T. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, podnosząc, iż za podstawę rozstrzygnięcia Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. przyjął orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł., z których wynika, iż w wykonanych badaniach alergologicznych nie wykryto obecności we krwi, jak i w skórze alergenów środków odkażających, jak i lateksu, co pozwala z przeważającym prawdopodobieństwem wykluczyć zawodową etiologię choroby. Stwierdzenie to nie pozwala zatem na przyjęcie poglądu, iż można z całą stanowczością wykluczyć u skarżącej chorobę zawodową, tym bardziej, że z orzeczeń lekarzy, u których skarżąca leczy się jednoznacznie wynika, że jej choroba ma podłoże zawodowe. Skarżąca przełożyła zaświadczenia lekarskie, które jej zdaniem, zostały pominięte przez organy orzekając w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Inspektor Sanitarny, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z § 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294, ze zm.), za chorobę zawodową uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniami czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia wydaje właściwy ze względu na siedzibę zakładu pracy inspektor sanitarny. Decyzję, o której mowa, inspektor sanitarny wydaje na podstawie orzeczenia jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych tj. poradni chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziału chorób zawodowych wchodzących w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Wskazane wyżej jednostki wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie wszechstronnie zebranego przez właściwe organy materiału dokumentacyjnego, tj. informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej. Nie ulega , zdaniem Sądu , wątpliwości, iż orzeczenia zakładów służby zdrowia, właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych, są traktowane w postępowaniu w sprawie chorób zawodowych jak opinie biegłych. Muszą być one zatem umotywowane w sposób zrozumiały dla stron, organów orzekających, a także dla Sądu, który nie posiada wiedzy medycznej, a obowiązany jest ocenić, czy wydane na podstawie takich orzeczeń decyzje są zgodne z prawem. Organ nie może zatem oprzeć swojego rozstrzygnięcia na opinii lekarskiej lakonicznej, nie zawierającej przekonywającego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa. Mając zaś taką opinię, organ zobowiązany jest wezwać biegłych lekarzy do uzupełnienia opinii w kierunku przez siebie wskazanym bądź z urzędu zasięgnąć opinii innej placówki naukowej służby zdrowia z zakreśleniem jej okoliczności, jakie winny być w opinii ustalone. W przedmiotowej sprawie, odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez A.T. we wniesionej skardze, Sąd stwierdził, iż w istocie orzeczenia lekarskie, jak i wydana na ich podstawie zaskarżona decyzja, nasuwają istotne wątpliwości, czy w rzeczywistości oparto je o pełny materiał dowodowy, zgodnie z wyżej normatywnie określonymi wymogami. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia 30 sierpnia 2000 roku rozpoznano u skarżącej nerwicę znacznego stopnia z dysfonią hypofunkcjonalną oraz stwierdzono negatywną obserwację w kierunku choroby alergicznej pochodzenia zawodowego, wskazując, iż wyniki wykonanych w Klinice IMP badań alergologicznych nie dają podstaw do rozpoznania u badanej choroby zawodowej, przy czym nie wskazano, jakiego rodzaju badania przeprowadzono u skarżącej. Ponadto z treści tego orzeczenia nie wynika, czy wydając opinię, uwzględniono, jak nakazują przepisy, informację o zagrożeniach zawodowych, wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy skarżącej, dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia, i dokumentację lekarską skarżącej, czy też jedynie przeprowadzone przez Instytut badanie. Opina nie jest uzasadniona, co powoduje, iż w żaden sposób nie poddaje się ocenie. Z kolei, jak wynika z orzeczenia Przychodni Konsultacyjno – Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy – Centrum Profilaktyczno - Leczniczego w L. z dnia 27 października 2000 roku wykonane liczne badania alergologiczne nie ujawniły uczulenia na alergeny środowiska pracy pacjentki. Przeprowadzone badania laryngologiczne ujawniły obecność czynnościowych zaburzeń emisji głosu typu dysfonii hypofunkcjonalnej. Podobnie jak w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy z orzeczenia tego nie wynika czy i w jakim stopniu uwzględniono informację o zagrożeniach zawodowych, wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy skarżącej, dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia, i dokumentację lekarską skarżącej Mimo złożonego przez A.T. odwołania od orzeczeń wskazanych wyżej jednostek, nie przeprowadzono ponownego badania, poprzestając na pismach obu wskazanych jednostek podtrzymujących swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. W toku kolejnego postępowania, prowadzonego po uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia 6 lutego 2001 roku, przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, ponownie orzeczenie w przedmiotowej sprawie wydała ta sama Przychodnia Konsultacyjno – Diagnostyczna Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy – Centrum Profilaktyczno - Lecznicze w L.. Z uzasadnienia orzeczenia wynika, m.in., iż wykonana kilkakrotnie konsultacja laryngologiczna przed i po prowokacjach czynnikami obecnymi w środowisku pracy ujawniła jedynie istnienie zaburzeń głosu typu dysfonii hypofunkcjonalnej. Nie ujawniono zmian, które pozwoliłyby na rozpoznanie zapalenia krtani i tchawicy pochodzenia zawodowego. W wykonanych badaniach alergologicznych nie wykryto obecności we krwi jak i w skórze antygenowo swoistych IgE dla alergenów środków odkażających, jak i lateksu, co pozwala z przeważającym prawdopodobieństwem wykluczyć zawodową etiologię rozpoznanych w 1998 roku u pacjentki chorób skóry – Obrzęk Quinckego i pokrzywka ostra. W uzupełnieniu orzeczenia z dnia 15.01.2002 roku wskazano na przeprowadzone badania uwzględniające substancje o działaniu alergizującym wchodzące w skład preparatów odkażających, z którymi A.T. miała kontakt zawodowy, ponownie wskazując, iż nie ujawniono podczas badań prowokacyjnych zmian skórnych upoważniających do rozpoznania jakiejkolwiek choroby skóry, w tym także pokrzywki. Nigdy nie odnotowano także obecności objawów mogących upoważniać do rozpoznania alergicznego nieżytu nosa, czy astmy oskrzelowej. Jak wynika z pisma Przychodni Konsultacyjno–Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy–Centrum Profilaktyczno- Leczniczego w L. z dnia 1 lutego 2001 roku, w przypadku pozytywnych wyników, A.T. mogłaby mieć uznane choroby zawodowe z poz. 3 i/lub 6 wykazu chorób zawodowych. Zgodnie z wykazem chorób zawodowych zamieszczonym w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych pod pozycją 3 wskazano - przewlekłe choroby oskrzeli wywołane działaniem substancji powodujących napadowe stany spastyczne oskrzeli i choroby płuc przebiegające z odczynami zapalno-wytwórczymi w płucach np. dychawica oskrzelowa, byssinoza, beryloza, zaś pod pozycją 6 - przewlekłe zanikowe, przerostowe i alergicznie nieżyty błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy, wywołane działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym. W ocenie Sądu, w świetle wskazanych wyżej schorzeń zamieszczonych w wykazie, poprzestanie w orzeczeniach lekarskich wydanych w przedmiotowej sprawie, na stwierdzeniu, iż nie ujawniono u skarżącej podczas badań prowokacyjnych zmian skórnych upoważniających do rozpoznania jakiejkolwiek choroby skóry, w tym także pokrzywki oraz, że nigdy nie odnotowano także obecności objawów mogących upoważniać do rozpoznania alergicznego nieżytu nosa, czy astmy oskrzelowej, nie jest wystarczające. Ocena laryngologiczna schorzeń odwołującej w orzeczeniu Przychodni Konsultacyjno–Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy–Centrum Profilaktyczno- Leczniczego w L. sprowadza się do wskazania, iż przeprowadzone konsultacje laryngologiczne, ujawniły jedynie istnienie zaburzeń emisji głosu mających charakter dysfonii hypofunkcjonalnej. W żadnym z orzeczeń, co podnosi skarżąca, nie ustosunkowano się do dokumentacji lekarskiej skarżącej pochodzącej z Wojewódzkiego Specjalistycznego Szpitala Oddziału Laryngologicznego w Ł. z 2000 roku. Ponadto należy wskazać również na przepis § 9. 1. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, zgodnie z którym pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia i opieki społecznej, a w odniesieniu do chorób zakaźnych i inwazyjnych - również przez akademię medyczną. Z treści odwołania A.T., wniesionego od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego wynika, iż w istocie kwestionuje ona treść orzeczenia lekarskiego, co w ocenie Sądu, przy uwzględnieniu wyżej wskazanych braków wskazanych wyżej orzeczeń winno być podstawą do przeprowadzenia ponownego badania i to przez inną specjalistyczną jednostkę. W tym stanie rzeczy, na podstawie wskazanych wyżej przepisów oraz przepisów art 145 §1 pkt 1 lit a i c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł , jak w sentencji. /-/ W. Długaszewska /-/ M. Skwierzyńska /-/ B. Koś