II SA/Po 1024/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. L. na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] września 2017r. Nr [...] w przedmiocie konsultacji społecznych w sprawie budżetu obywatelskiego postanawia odrzucić skargę. /-/ E. Brychcy W dniu [...] kwietnia Rada Miejska Gminy podjęła uchwałę nr [...] w sprawie przeprowadzenia na terenie Gminy konsultacji społecznych w sprawie Budżetu Obywatelskiego Gminy na rok 2018. W oparciu o powyższą uchwałę, skarżąca R.L. zgłosiła zadanie polegające na budowie linowego placu zabaw dla dzieci w K., na działce o numerze ewidencyjnym [...]. W ramach weryfikacji zgłoszonych zadań, które odbyło się w dniach od 8 lipca 2017r. do 31 sierpnia 2017r., zadanie skarżącej odrzucono z powodu niedoszacowania kosztów oraz proponowane zadanie pokrywa się zadaniem realizowanym już w ramach budżetu Gminy, co wiązałoby się z podwójnym finansowaniem inwestycji. Burmistrz Gminy zarządzeniem z dnia [...] września 2017r. w sprawie głosowania na zadania zgłoszone w ramach konsultacji społecznych w sprawie Budżetu Obywatelskiego Gminy na rok 2018 odstąpił od przeprowadzenia głosowania na zadanie zgłoszone w ramach konsultacji społecznej w sprawie Budżetu Obywatelskiego Gminy na rok 2018., gdyż do realizacji będą przeznaczone dwa zadania. W wyniku weryfikacji zadań zgłoszonych w ramach konsultacji społecznych spośród sześciu zgłoszonych zadań dwa zadania zostały zaakceptowane, a cztery odrzucone. Burmistrz stwierdził, że nie ma zatem uzasadnienia do przeprowadzenia głosowania w sprawie wywołania zadań. Pismem z dnia 17 września 2017r. skarżąca R. L. wezwała Burmistrza Gminy na usunięcia naruszenia prawa poprzez uchylenie Zarządzenia Burmistrza Gminy z [...] września 2017r. w sprawie głosowania na zadania zgłoszone w ramach konsultacji społecznych w sprawie Budżetu Obywatelskiego Gminy na rok 2018 oraz powtórzenie czynności weryfikacji formalno-prawnej zadań zgłoszonych do Budżetu Obywatelskiego Gminy na rok 2018r. W dniu 22 września 2017r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na zarządzenie Burmistrza Gminy z dnia [...] września 2017r. w sprawie głosowania na zadania zgłoszone w ramach konsultacji społecznych w sprawie Budżetu Obywatelskiego Gminy na rok 2018 oraz na czynność weryfikacji formalno-prawnej zgłoszonych zadań. Odpowiadając na skargę Burmistrz Gminy wnosił o odrzucenie skargi z uwagi na brak interesu prawnego skarżącej oraz niedopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na czynności organu gminy o charakterze technicznym, ewentualnie o oddalenie skargi w przypadku stwierdzenia braku podstaw do jej odrzucenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych. Zasadą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeśli brała udział w postępowaniu administracyjnym (art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), a także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 P.p.s.a.). Z powyższego wynika, że prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego działalności lub bezczynności organów administracji publicznej oparte jest zasadniczo na kryterium interesu prawnego. Inaczej została skonstruowana skarga na uchwałę lub zarządzenie organu gminy. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2016, poz. 446, zwanej dalej: "u.s.g."), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Zgodnie z ust. 2a tego przepisu skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. W świetle przytoczonej wyżej treści art. 101 ust. 1 u.s.g. i zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem w tym zakresie na skarżącej spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi, naruszeniem interesu prawnego lub uprawnienia. Aby Sąd mógł uwzględnić wnoszoną w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. skargę wnosząca musi wykazać, że istnieje związek pomiędzy jej prawnie gwarantowaną przepisami prawa sytuacją, a zaskarżonym zarządzeniem organu gminy, polegający na tym, że zarządzenie narusza jej interes prawny lub uprawnienia. W skardze należy zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, opub. w LEX nr 171196; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1127/05, opub. w LEX nr 194894). O powodzeniu skargi z art. 101 ust. 1 u.s.g. przesądza zatem wykazanie, albo przynajmniej wskazanie przez skarżącą naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącej. W związku z powyższym badając taką skargę sąd administracyjny winien ustalić, czy wskazana przez stronę skarżącą argumentacja pozwala na stwierdzenie, że zaskarżone zarządzenie Burmistrza narusza jej interes prawny, a więc ustalić, czy poprzez uchwalenie tego zarządzenia interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej zostało naruszone lub w inny sposób ograniczone. Należy zaznaczyć, że skarga oparta o art. 101 ust. 1 u.s.g. nie jest skargą powszechną (actio popularis), którą każdy może skutecznie wnieść powołując się na interes społeczny lub interes ogólny wynikający z reprezentowania określonej idei. Jest to skarga, która przysługuje tylko takiemu podmiotowi, którego własny interes prawny został zaskarżoną uchwałą naruszony. Kwestia naruszenia interesu prawnego musi wnikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną skarżącej. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia w rozumieniu art. 101 u.s.g. musi występować obiektywnie i odnosić się do realnie istniejącej potrzeby ochrony prawnej. Musi przy tym być to interes o charakterze osobistym, czyli własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa, a więc normy prawnej o charakterze ogólnym i abstrakcyjnym oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego akt prawa miejscowego i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Środek prawny określony w art. 101 u.s.g. służy do ochrony prawnej (sądowej) jednostek przed bezprawnymi działaniami organów gminy (innych organów wykonujących zadania gminy), stanowiącymi bezprawną ingerencję w sferę praw i wolności określonej społeczności lokalnej. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1033/07, LEX nr 384677, podkreślił, że skarga uregulowana w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest przysługującym mieszkańcom gminy prawnym środkiem ochrony realnego, własnego interesu prawnego i realnych, własnych uprawnień przed rzeczywistym nielegalnym wkroczeniem w te interesy i uprawnienia organu gminy wydającego akt generalny z zakresu administracji publicznej. Środek ten wyraźnie nakierowany jest na ochronę praw podmiotowych. Nawet ewentualna sprzeczność zarządzenia Burmistrza z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli zarządzenie to nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącej. W świetle powyższych rozważań, opartych na wypracowanych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym kryteriach oceny zasadności skarg wnoszonych na podstawie art. 101 u.s.g. uznać należy, że skarżone zarządzenie nie wkracza w sferę interesu prawnego skarżącej, opartego na konkretnej normie prawa materialnego. Skarżąca takiej normy sama zresztą nie wskazuje. Inicjatywa budowy linowego placu zabaw dla dzieci ma charakter obywatelski a zatem może być wspierana tylko metodami i środkami właściwymi dla tego typu działalności (politycznej, społecznej). Uznać zatem należało, że skarżąca nie posiada interesu prawnego do wniesienia niniejszej skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., nie zostały naruszone. Słusznie wskazuje także Burmistrz, że w oparciu o przepis art. 101 u.s.g. zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają jedynie uchwały lub zarządzenia organu gminy podjęte w sprawie z zakresu administracji publicznej. Wobec tego brak jest podstaw prawnych do zaskarżenia do sądu administracyjnego dokonanych przez organ czynności o charakterze technicznym, jak czynność weryfikacji formalno-prawnej zgłoszonych zadań. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1pkt 5a i pkt 6. p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. /-/ E. Brychcy