II SA/Po 1030/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr) Sędzia WSA Małgorzata Górecka Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006r. sprawy ze skargi J.L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2004r. Nr [...] Znak [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych o d d a l a s k a r g ę /-/M.Górecka /-/St.Małek /-/B.Drzazga Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G., na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18.12.2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. L. z dnia [...].05.2004r. o przyznanie płatności za rok 2004, odmówił J. L. przyznania płatności za rok 2004 z tytułu JPO i UPO – inne. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że suma powierzchni działek rolnych podanych we wniosku jest mniejsza niż minimalna powierzchnia gospodarstwa uprawniająca do uzyskania płatności -1ha. J. L. złożył od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając decyzji z dnia [...].08.2004r. naruszenie art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych oraz art. 7,8,9,11 oraz 107 § 3 kpa. Skarżący wskazał, iż umowa poddzierżawy z dnia [...].10.2002r., zgodnie z którą poddzierżawcą nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha położonej w B. i S. była "A" Spółka z o.o. w B. została rozwiązana pismem z dnia [...].04.2004r. i w związku z powyższym w/w spółka jest obecnie posiadaczem gruntów rolnych w złej wierze. Po rozpoznaniu odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] października 2004r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawca zadeklarował we wniosku z dnia [...].05.2004r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], położone w gminie G., które, co skarżący potwierdził, w chwili składania wniosku były we faktycznym władaniu Przedsiębiorstwa "A" Spółki z o.o. w B. Zdaniem organu, art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich przewiduje wypłatę płatności posiadaczowi gospodarstwa rolnego tj. producentowi rolnemu na będące w jego posiadaniu (faktycznym władaniu) grunty rolne, a więc ewentualne spory sądowe pomiędzy właścicielem gruntów a dzierżawcami czy poddzierżawcami nie mają wpływu na rozstrzygniecie sprawy dopłat. Organ podniósł, że można ubiegać się o dopłatę nawet w przypadku bezumownego korzystania z gruntu (oczywiście po spełnieniu pozostałych wymogów art. 2 w/w ustawy). Zadaniem organów administracyjnych w postępowaniu o przyznanie dopłat nie jest rozstrzyganie sporów pomiędzy wnioskodawcami, a jedynie ustalenie, któremu z nich przysługuje płatność jako faktycznemu użytkownikowi. W niniejszej sprawie skarżący nie był faktycznym użytkownikiem wszystkich działek wymienionych we wniosku, bowiem działki [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] były użytkowane przez w/w spółkę. Pozostała część powierzchni gruntów rolnych nie spełniała, zdaniem organu odwoławczego, warunku minimalnej powierzchni do uzyskania płatności powyżej 1 ha powierzchni. Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi J. L. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżący wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji, gdyż to on jest prawnym posiadaczem gospodarstwa rolnego, w którego skład wchodzą grunty rolne objęte wnioskiem z dnia [...].05.2004r. Wynika to z umowy dzierżawy z dnia [...].09.2002r. zawartej z właścicielem gospodarstwa. Zdaniem skarżącego to jemu, a nie spółce "A" przysługuje prawo do użytkowania i władania gospodarstwem rolnym i w związku z tym prawo do płatności bezpośrednich, bowiem w/w spółka włada obecnie gruntami bezprawnie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Warunki i tryb ustalania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych producentom rolnym określa ustawa z dnia 18.12.2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz.U. z 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy płatności przysługują osobie fizycznej i osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego (zwanej w ustawie producentem rolnym) na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego (art. 2 ust. 2) Płatności obejmują m.im. jednolitą płatność obszarową - JPO (art. 3 pkt 1). Jak wynika zatem z wyżej powołanej ustawy, płatności przysługują osobie będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, która jednocześnie jest producentem rolnym. Posiadanie jest instytucją prawa cywilnego i zostało uregulowane w art. 336 kc i następne. Posiadanie według kodeksu cywilnego jest stanem faktycznym, który polega na faktycznym władztwie. Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Ustawa o płatnościach bezpośrednich nie wymaga, aby posiadacz gospodarstwa rolnego był posiadaczem w dobrej wierze. Ustawa określa bowiem tryb udzielania płatności producenta rolnego (art. 1 ustawy), a więc osobom które faktycznie prowadzą w danym roku działalność dotyczącą produkcji roślinnej na obszarze posiadanych gruntów rolnych. Spory pomiędzy właścicielami gruntów a posiadaczami zależnymi mogą być natomiast rozstrzygane przed sądami powszechnymi. W niniejszej sprawie niespornym było, iż działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w chwili wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji były faktycznie użytkowane przez Przedsiębiorstwo "A" Spółka z o.o. w B., a więc trafnie organy orzekające w sprawie odmówiły skarżącemu przyznania płatności bezpośrednich. Pozostałe, zgłoszone we wniosku, działki nr [...] i [...] mają łącznie powierzchnie 0,71 ha, a więc nie spełniają kryterium określonego w art. 2 ust. 2 ustawy, nie mogły być więc podstawą do ustalenia dopłat. Reasumując, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy z dnia 18.12.2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/M.Górecka /-/St.Małek /-/B.Drzazga hp