II SA/Po 1036/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2018-07-03

Skład orzekający: Elwira Brychcy

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych, mimo wezwań sądu, może skutecznie wnieść sprzeciw od postanowienia referendarza odmawiającego przyznania tego prawa?
Ratio decidendi
Spółka, która nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych, mimo wezwań sądu i referendarza, nie może skutecznie wnieść sprzeciwu od postanowienia referendarza odmawiającego przyznania tego prawa. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a brak przedstawienia wymaganych dokumentów uniemożliwia ocenę jego sytuacji majątkowej i zasadności wniosku.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, a następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Mimo wezwań do uzupełnienia wniosku i wyjaśnienia sytuacji majątkowej, spółka nie przedłożyła wymaganych dokumentów, powołując się na zajęcie dokumentacji przez Urząd Skarbowy i zajęcie rachunków bankowych. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Spółka wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza, twierdząc, że nie było podstaw do odrzucenia wniosku i że zaskarżone orzeczenie zamyka drogę do udziału w postępowaniu sądowym.
Rozstrzygnięcie
Zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zostało utrzymane w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 3 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu spółki A od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 maja 2018 roku, sygn. akt II SA/Po 1036/17 w sprawie ze skargi spółki A na decyzję Wojewody Wielopolskiego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych postanawia zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy /-/ E. Brychcy W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpis sądowego od skargi w wysokości 500,00 zł, skarżąca spółka złożyła wniosek o zwolnienie od obowiązku jego uiszczenia, a na kolejne wezwanie przedłożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, a strata za ubiegły rok wyniosła [....] zł. Bank wypowiedział spółce umowę o prowadzenie rachunku bankowego, a w kasie spółki na ma żadnych środków finansowych. Spółka posiada natomiast zaległości wobec Skarbu Państwa oraz zaległe podatki od nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka zwróciła się o zmianę terminu do złożenia dokumentów z 7 do 37 dni, gdyż cała dokumentacja księgowo-finansowa spółki została zajęta przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w ramach postępowania kontrolnego i spółka nie ma możliwości ich uzyskania. Jednocześnie spółka wniosła o nakazanie organom skarbowym wydania przedmiotowych akt celem ich przedłożenia do sądu i poinformowała, że rachunki bankowe spółki zostały zajęte przez organa egzekucji, a globalna kwota zaległości finansowych spółki wynosi około [...] zł. Spółka nie uzupełniła wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie objętym ponownym wezwaniem wyjaśnienia jej rzeczywistej sytuacji. Postanowieniem z dnia 8 maja 2018 roku referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy skarżącej spółce. W uzasadnieniu wyjaśniono, że przedłożony w sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy nie pozwalał na ocenę rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskującej spółki, przez co została ona wezwana do uzupełnienia informacji dotyczących jej sytuacji. Przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został jednak uzupełniony, co uniemożliwiło ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy. W sprzeciwie od wyżej wspomnianego postanowienia spółka stwierdziła, że nie istniały podstawy do odrzucenia wniosku, a wydane orzeczenie zamyka drogę do udziału w postępowaniu sądowym na każdym jego etapie, co jest zagwarantowane Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. t.j. z 2017 r., poz. 1369), dalej jako "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w myśl art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Jak jednoznacznie wynika z treści powyższego przepisu ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem. Orzeczenie w zakresie przyznania stronie prawa pomocy zależy od tego, czy strona wykaże istnienie przesłanek uprawniających do przyznania pomocy ze strony państwa. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 886/14, LEX nr 1634804). Takich okoliczności, jak słusznie wskazał referendarz, wnioskodawca nie wskazał. Wnioskodawca pomimo wezwania nie przedstawiła żadnych informacji ani wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej, które umożliwiałyby przyznanie prawa pomocy. Powyższych dokumentów nie przedłożono również wnosząc sprzeciw od postanowienia referendarza tak samo jak nie wyjaśniono okoliczności, które zostały objęte przedmiotowym wezwaniem do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym względzie należy dodatkowo uwzględnić, że sprawa dotyczy sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. W tym względzie skarżąca spółka podtrzymała zamiar wykonania robót budowlanych polegających na przebudowie wnętrza hali produkcyjnej z zapleczem administracyjno-socjalnym. Nie ma wątpliwości, że spółka prowadząca procesy inwestycyjne powinna dysponować dokumentami potwierdzającymi jej sytuację finansową o jakie była wzywana w trakcie postępowania o przyznanie prawa pomocy. Brak złożenia takich dokumentów uniemożliwił natomiast ocenę bieżącej sytuacji finansowej spółki, które mogłyby stanowić tło dla weryfikacji wcześniejszego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. /-/ E. Brychcy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło