II SA/Po 1037/18

PostanowienieWSA w Poznaniu2019-02-01

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która ponosi znaczne wydatki na leczenie i rehabilitację, a jej dochody z emerytury są niewystarczające na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania, może zostać zwolniona od połowy kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymywane z emerytury, ponosi znaczne wydatki na leczenie i rehabilitację, a jej sytuacja majątkowa i finansowa nie pozwala na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania, uzasadnia wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od połowy kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd uznał, że w takim przypadku wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowo-administracyjnego.
Stan faktyczny
M. K. złożyła skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dotyczącą odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W ramach tej skargi wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymywane z emerytury, posiada mieszkanie, ale nie ma oszczędności. Ponosi znaczne wydatki na leczenie, rehabilitację i leki, co ogranicza jej możliwości finansowe.
Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić M. K. od połowy kosztów sądowych, powyżej uiszczonego wpisu od skargi, oraz ustanowić dla M. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 lutego 2019 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia 1. zwolnić M. K. od połowy kosztów sądowych, powyżej uiszczonego wpisu od skargi, 2. ustanowić dla M. K. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/ R. Talaga W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K. zawarła wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi oraz przyznanie pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu M. K. przedłożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z informacji zawartych we wniosku wynika, że M. K. prowadzi samodzielne (jednoosobowe) gospodarstwo domowe, które jest utrzymywane z jej świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² (wartość szacunkowa [...] zł). Nie posiada natomiast żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), a także żadnych przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł. M.K. zadeklarowała wśród zobowiązań i stałych wydatków: czynsz i opłaty na mieszkanie, media – ok. [...] zł oraz wydatki na leczenie i rehabilitację – ok. [...] zł. Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, że w [...] roku uległa wypadkowi, który skutkował dwoma operacjami biodra, a w konsekwencji nie może ona samodzielnie opuszczać mieszkania. W efekcie wnioskodawczyni nie ma możliwości osobiście zająć się uczestnictwem w postępowaniu sądowym i nie może bronić swoich racji na rozprawie przez co potrzebna jest jej pomoc profesjonalnego pełnomocnika. Możliwości finansowe wnioskodawczyni zostały natomiast ograniczone przez ponoszone koszty leków i rehabilitacji, co spowodowało, że nie stać jej na opłacenie kosztów sądowych i opłacenie adwokata. Zasadą postępowania przed sądami administracyjnymi jest obowiązek ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej w myśl art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.) dalej jako "P.p.s.a.". Przyznanie prawa pomocy w całości następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na wnioskodawcy ubiegającym się o prawo pomocy. Owo wykazanie polega w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że strona nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania chociażby w części. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że aktualna sytuacja M. K. nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Istotna w tym zakresie jest aktualna sytuacja majątkowa i finansowa oraz możliwości płatnicze wnioskodawczyni oceniane przez pryzmat jej dochodów, które przeznaczane są na zaspokojenie koniecznych kosztów jej bieżącego utrzymania. Wnioskodawczyni boryka się z problemami zdrowotnymi, które generują dodatkowe wydatki. Wynika z tego, że po zaspokojeniu podstawowych kosztów utrzymania wnioskodawczyni nie dysponuje ona wolnymi środkami, które mogłaby przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych oraz na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. W takim przypadku należy uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowo-administracyjnego. Tym samym uzasadniony jest jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od połowy kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło