II SA/Po 1038/12

PostanowienieWSA w Poznaniu2013-03-26

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego powinien zostać oddalony, skoro skarżący z mocy ustawy jest zwolniony z obowiązku ponoszenia tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku celowego podlega oddaleniu, ponieważ skarżący z mocy ustawy (art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a.) jest zwolniony z obowiązku ponoszenia tych kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną i zdrowotną skarżącego oraz wymóg posiadania profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym.
Stan faktyczny
Skarżący M. C. po otrzymaniu wyroku WSA w Poznaniu złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wskazał na swoją trudną sytuację materialną (utrzymuje się z zasiłku stałego) i zdrowotną (jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym). Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2012r. w przedmiocie zasiłku celowego.
Rozstrzygnięcie
1. ustanowić dla M. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 marca 2013r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie w sprawie ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] sierpnia 2012r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia 1. ustanowić dla M. C. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Poznaniu, 2. oddalić wniosek o prawo pomocy w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący M. C. po doręczeniu mu odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 lutego 2013r. wraz z uzasadnieniem wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W uzasadnieniu wniosku złożonym na formularzu PPF wnioskodawca podał, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Utrzymuje się z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego w kwocie [...] zł miesięcznie. Oświadczył, że posiada mieszkanie o powierzchni 66 m². Nie posiada żadnych innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Nadto dodał, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może, zatem być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. W oświadczenia złożonego na formularzu o prawo pomocy wynika, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Wysokość obecnie otrzymywanych środków z pomocy społecznej wskazuje w sposób oczywisty, że z trudem zaspokaja podstawowe potrzeby koniecznego utrzymania. Stan zdrowia skarżącego powoduje zwiększenie kosztów niezbędnego utrzymania, ogranicza też jego możliwości zarobkowania. Nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, które mógłby przeznaczyć na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Nadto sprawa znajduje się na etapie skargi kasacyjnej, gdzie obowiązuje tzw. "przymus adwokacko-radcowski". Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło