II SA/Po 1038/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-07-02
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak - Owczarczak, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może odmówić zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego z powodu niezgodności szerokości elewacji frontowej z decyzją o warunkach zabudowy, jeśli sposób obliczenia tej szerokości przez organ jest błędny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zinterpretowały pojęcie elewacji frontowej, sumując jej szerokość z fragmentem elewacji tylnej, co doprowadziło do nieprawidłowego stwierdzenia niezgodności projektu z decyzją o warunkach zabudowy. Ponadto, uzasadnienia decyzji organów były lakoniczne i nie spełniały wymogów art. 107 § 3 k.p.a., nie wyjaśniając wystarczająco zarzutów dotyczących dostosowania projektu do przepisów o dostępności dla osób niepełnosprawnych. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego, który przewidywał powiększenie bryły budynku i zmianę projektu zagospodarowania terenu. Starosta odmówił zatwierdzenia, wskazując na szereg nieprawidłowości, w tym niezgodność szerokości elewacji frontowej z decyzją o warunkach zabudowy oraz niewystarczające uwzględnienie wymogów dotyczących dostępności dla osób niepełnosprawnych. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. błędną interpretację pojęcia elewacji frontowej i lakoniczne uzasadnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lipca 2020 r. sprawy ze skargi T. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., znak [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. dalej "k.p.a."),. art. 35 ust. 3 w zw. z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane- zwanej dale Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm. dalej pr. bud.) po rozpatrzeniu odwołania T. H. (dalej jako strona lub skarżący) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej też Starosta) z dnia [...] czerwca 2019 r., znak [...] odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego (aneksu nr [...]) do projektu budowlanego objętego decyzją Starosty [...] nr [...], znak [...] z dnia [...] lipca 2018 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego o 22 lokalach mieszkalnych, 26 pomieszczeniach gospodarczych i 10 garażach przewidzianego do realizacji na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] położonych przy ul. [...] w Z. w obrębie ewid. Z. [...], w jedn. ewid. Z. [...], w zabudowie mieszkaniowej wielorodzinnej- polegającego na zmianie projektu zagospodarowania terenu oraz zmianie projektu architektoniczo - budowlanego w związku z powiększeniem bryły budynku.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.
Skarżący w trakcie prowadzenia robót budowlanych wykonywanych na podstawie ostatecznej decyzji nr [...] wydanej przez Starostę [...] o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 2018r. (nr [...]) zwrócił się do Starosty o zatwierdzenie projektu zamiennego (aneksu nr [...]) polegającego na zmianie projektu budowlanego w zakresie projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego. Do wniosku załączono projekt budowlany zamienny ( aneks nr [...]), oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami nr ew. [...], [...], [...], [...] i [...], położonymi w Z..
W dniu 9 maja 2019r. Starosta wszczął postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego. Strona postępowania B. S. w dniu 14 maja 2019 r. (wpływ do organu) wniosła zastrzeżenia dotyczące projektu, wskazując że nie wyraża zgody na zatwierdzenie projektu budowlanego. W jej ocenie inwestor miał zbudować osiedle domków szeregowych a nie wysoki budynek wielorodzinny. Podała, że planowany budynek wielorodzinny zdecydowanie przewyższa swoją wielkością sąsiadujące budynki i będzie zacieniać jej działkę.
Starosta Z. działając na podstawie art. 35 ust. 3 pr. bud., postanowieniem z dnia [...] maja 2019r. znak [...], nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym zamiennym ( aneksie nr [...]) wyznaczając termin ich uzupełnienia na 14 dni od dnia jego odbioru. W postanowieniu organ zobowiązał inwestora do usunięcia następujących nieprawidłowości projektu zagospodarowania działki: w części opisowej:
a) uzupełnić o szczegółowy wykaz wszystkich zmian istotnych podlegających zatwierdzeniu, gdyż występują rozbieżności pomiędzy informacjami zawartymi w pkt 2.1.2 na str. 5, a detalami na rysunkach wprowadzających zmiany (szerokość okien, zamiana drzwi na okna, zmiana wysokości budynku);
b) ujednolicić opis dotyczący oznaczenia pomieszczenia na odpady, gdyż w pkt 1.2. na str. 3 jest nr 14 a dalej nazwane jest ono pom. K2;
c) dostosować liczbę miejsc parkingowych w stosunku do faktycznej liczby projektowanych lokali mieszkalnych, gdyż jak wynika z projektu budowlanego zamiennego zaprojektowano 7 lokali przewidzianych dla osób niepełnosprawnych;
d) doprecyzować bilans terenu zawarty na str. 3 projektu zamiennego w stosunku do danych zawartych w projekcie pierwotnym na str. 4 z uwagi na zwiększającą się powierzchnię zabudowy;
- w części graficznej:
a) uzupełnić metrykę rysunku nr [...] na str. 4 o podpis projektanta branży elektrycznej A. K.;
b) projektowany budynek usytuować zgodnie z ustaleniami pkt 1 lit. a tiret 6 decyzji o warunkach zabudowy znak [...] z dnia [...] września 2017r. wydanej przez Burmistrza Miasta Z. zakresie szerokości elewacji;
c) doprecyzować wymiary parkingów oznaczonych NI, gdyż podano, że posiadają one wymiary 3,6 x 5 m co nie jest zgodne z częścią rysunkową z której wynikają wymiary 3,6 x 2,5 m;
d) wprowadzić zmiany dotyczące zewnętrznych instalacji w szczególności zewnętrznej instalacji kanalizacji deszczowej pod powiększoną częścią budynku, gdyż występuje kolizja infrastruktury z projektowanym budynkiem;
2. Projekt architektoniczno - budowlany należy:
a) uzupełnić o wyszczególnienie zmian podlegających zatwierdzeniu jako zmiany istotne, gdyż rysunki nie obrazują dokładnie jakie zmiany w stosunku do projektu pierwotnego zostaną wprowadzone;
b) ujednolicić rozwiązania dotyczące wewnętrznych instalacji w branży sanitarnej i elektrycznej gdyż załączone projekty branżowe posiadają rozwiązania z datą ich wykonania na dzień 21 listopada 2017r. czyli datą sprzed zatwierdzenia projektu podstawowego;
c) doprecyzowanie zmian nieistotnych, gdyż projektant zawarł również informacje dotyczące zmian nieistotnych w tym: rezygnację z ogniomurków i zmianę rozwiązania zagospodarowania odpadów z miejsca zewnętrznego na odpady na pomieszczenie do gromadzenia odpadów;
3. Projekt budowlany wykonać zgodnie z ustaleniami pkt 1 lit. a tiret 6 ostatecznej decyzji nr [...] o warunkach zabudowy znak [...] z dnia [...] września 2017r. wydanej przez Burmistrza Miasta Z. tj. zaprojektować właściwą szerokość elewacji frontowej czyli od 20 do 23 m, ponieważ w załączonym projekcie budowlanym zaprojektowana od strony ul. [...] elewacja ma szerokość ok. 28,46 m przy czym jeden odcinek elewacji frontowej znajduje się w tyle co w całości daje szerokość elewacji znacznie większą niż przewiduje to decyzja;
4. Ujednolicić datę sporządzenia projektu zamiennego ( aneksu nr [...]), gdyż na stronie tytułowej widnieje data 28.01.2019, zaś branża urbanistyczna i architektoniczno-konstrukcyjna sporządzona została 06.02.2019, zaś sanitarna 21.11.2017 oraz elektryczna 01. 2019r.
5. Zgodnie z § 5 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U z 2012r. poz. 462 z późniejszymi zmianami) wszystkie strony i arkusze stanowiące części projektu budowlanego oraz załączniki do projektu powinny być ponumerowane. Części projektu budowlanego odrębnie oprawione oraz załączniki powinny mieć numerację zgodną ze spisem zawartości tego projektu.
6. Zgodnie z § 5 Rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego ( Dz. U z 2012r. poz. 462 z późniejszymi zmianami) projekt budowlany oprawić w okładkę należy oprawić w okładkę przystosowaną do formatu A4, w sposób uniemożliwiający dekompletację projektu.
W dniu 10 czerwca 2019r. pełnomocnik inwestora dostarczył Staroście pismo o uzupełnieniu wraz z 4 egzemplarzami poprawionego projektu budowlanego zamiennego (aneks nr [...]).
Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] r. Starosta Z. odmówił skarżącemu zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.
Organ wskazał, że Inwestor nie wywiązując się z nałożonego postanowieniem obowiązku nie usunął w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym zamiennym ( aneksie nr [...]) następujących nieprawidłowości:
1. Projekt budowlany wykonano niezgodnie z ustaleniami pkt 1 lit. a tiret 6 ostatecznej decyzji nr [...] o warunkach zabudowy znak [...] z dnia [...] września 2017r. wydanej przez Burmistrza Miasta Z. tj. zaprojektowano niewłaściwą szerokość elewacji frontowej, ponieważ w załączonym projekcie budowlanym zaprojektowana od strony ul. [...] elewacja przedstawiona w projekcie zamiennym ( aneksie nr [...]) ma szerokość ca 28,46 m przy czym jeden odcinek elewacji frontowej znajduje się w tyle co w całości daje szerokość elewacji znacznie większą niż przewiduje to decyzja czyli od 20 do 23 m.
2. W przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym w części graficznej projektu zagospodarowania terenu nie dostosowano liczby miejsc parkingowych do ilości mieszkań w projektowanym budynku.
3. Nie doprecyzowano graficznie wymiarów miejsc parkingowych NI w dwóch przypadkach umiejscowionych od strony północnej budynku.
4. Projekt architektoniczno - budowlany nie został uzupełniony w części rysunkowej o wyszczególnienie zmian podlegających zatwierdzeniu jako zmiany istotne, gdyż rysunki wchodzące w skład projektu budowlanego zamiennego nie obrazują dokładnie jakie zmiany zostaną wprowadzone w stosunku do projektu pierwotnego.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że Inwestor mimo wezwania nie usunął nieprawidłowości w projekcie budowlanym w zakresie doprowadzenie szerokości elewacji frontowej do zgodności z warunkami zabudowy. Zaprojektowano w projekcie zamiennym elewację frontową o szerokości 28,46 m (szerokość frontu budynku i skrzydła tylnego), przy ograniczonej warunkami zabudowy szerokości elewacji frontowej od 20 m do 23 m. Organ podał, że w przedłożonym projekcie nie dostosowano liczby miejsc parkingowych do ilości mieszkań projektowanych w budynku, w szczególności nie określono ilości mieszkań przewidzianych dla osób niepełnosprawnych. Ograniczono się do stwierdzenia, w piśmie z [...].06.2019r., że w budynku na parterze zaprojektowano 5 mieszkań do których zapewni się dostęp dla osób niepełnosprawnych. Dalej organ wskazał, że w budynku zaprojektowano 25 lokali mieszkalnych i 25 miejsc parkingowych, w tym 7 miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych, co oznacza, że 7 mieszkań powinno być przeznaczonych dla tych osób. Projekt w przedstawionym kształcie bez określenia liczby mieszkań dla osób niepełnosprawnych nie spełnia tego wymogu bowiem 7 mieszkań nie ma zapewnionych miejsc parkingowych. Brak określenia w projekcie budowlanym liczby lokali mieszkalnych dla osób niepełnosprawnych nie pozwala ustalić czy liczba miejsc postojowych, w tym dla osób niepełnosprawnych jest zgodna z warunkami zabudowy. Warunki zabudowy przewidują jedno miejsce parkingowe/garażowe na jedno mieszkanie. Zaprojektowane miejsca postojowe dla osób niepełnosprawnych od strony północnej granicy działki, posiadają zmniejszoną szerokość do 2,5 m, zamiast wymaganych 3,6 m. (§ 21 ust. 1 pkt Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie Dz.U. z 2015 poz. 1422 dalej r.w.t.). Miejsca te, ponadto znajdują się w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki, co powoduje naruszenia przepisu § 19 ust. 1 pkt 1 lit. a. r.w.t.
Skarżący w ustawowym terminie wniósł odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzucając jej naruszenie:
I. art. 35 ust. 4 w zw. z ust. 1 pkt 1 pr. bud. polegające na odmowie udzielenia inwestorowi zmiany pozwolenia na budowę w sytuacji gdy projektowana inwestycja spełniała wszelkie wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy oraz była zgodna z pozostałymi przepisami techniczno- budowlanymi;
II. Nieprawidłową interpretację znaczenia elewacji frontowej budynku przez co nieprawdziwe stwierdzenie, że projekt został opracowany niezgodnie z ustaleniami pkt 1 lit. a tiret 6 decyzji Burmistrza Miasta Z. nr [...] o warunkach zabudowy, tj. że zaprojektowano niewłaściwą szerokość elewacji frontowej.
III. Nieprawidłowe stwierdzenie, że w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym w części graficznej projektu zagospodarowania terenu nie dostosowano liczby miejsc parkingowych do ilości mieszkań w budynku
IV. Nieprawidłowe przyjęcie przez organ, że w części rysunkowej projektu nie wyszczególniono zmian podlegających zatwierdzeniu jako zmiany istotne, gdyż rysunki wchodzące w skład projektu budowlanego zamiennego nie obrazują dokładnie jakie zmiany zostaną wprowadzone w stosunku do projektu pierwotnego; ponadto bezprawna jest ingerencja organu w zawartość merytoryczną złożonego projektu architektoniczno – budowlanego, będącego częścią projektu budowlanego,
V. Naruszenie art. 8 i 11 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych w ten sposób, że organ nie odniósł się do pisma inwestora z 10 czerwca 2019 r., uzupełniającego stwierdzone nieprawidłowości w projekcie
Następnie Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania, wydał opisaną we wstępie decyzję i utrzymał w mocy rozstrzygniecie Starosty.
W motywach rozstrzygnięcia Wojewoda zwrócił uwagę, że organ I instancji był związany ustaleniami decyzji Burmistrza Z. z dnia [...] września 2017 r. znak [...] W przywołanej decyzji o warunkach zabudowy ustalono szerokość elewacji frontowej w graniach od 20,0 m do 23,0 m (pkt 1 lit. a tiret 6 warunków zabudowy). Burmistrz Z. doprecyzował pojęcie szerokości elewacji frontowej, jako linię prostą łączącą dwa najdalej oddalone od siebie punkty w widoku budynku od strony frontu działki, tj. od części działki budowlanej przylegającej do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę. W projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] szerokość elewacji frontowej (od trony ul. [...]) wynosiła 22,30 m. (projekt budowlany przed zmianami). W projekcie zamiennym z dnia 5 czerwca 2019 r. szerokość elewacji frontowej wynosi 28,46 m (rys. [...] Nr [...]) i projekt zagospodarowania terenu proj. bud. zamienny rys. [...] Nr [...]). Z tego powodu ustalenie organu I instancji, iż inwestor nie usunął tej nieprawidłowości Wojewoda uznał za uzasadnione i potwierdzone w zebranych dowodach.
Organ wskazał, że przed zmianami projekt budowlany przewidywał 22 lokale mieszkalne (pow. zabudowy budynku 626,40 m2). W projekcie zamiennym zaprojektowano 25 lokali mieszkalnych (pow. zabudowy 699,88 m2). Zdaniem Wojewody nie miał racji Starosta twierdząc, że w projekcie budowlanym zamiennym nie można odczytać opisu zmian zdefiniowanych w art. 36a ust. 5 pr. bud.
Wojewoda wskazał, że projekt budowlany zamienny przewiduje dla 25 lokali mieszkalnych, 25 miejsc postojowych dla samochodów osobowych, w tym 10 garażowych w parterze budynku i 15 miejsc postojowych na działce inwestora. Na stronie 3 projektu zamiennego wskazano, że projektuje się na działce 7 miejsc postojowych przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Z planu zagospodarowania terenu wynika natomiast, iż warunki miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych (3,6 m x 5,0 m) spełniają 4 miejsca postojowe, natomiast pozostałe 3 o wym. 2,5 mx 6,0 m nie naruszają przepisu § 21 ust. 2 pkt 1 r.w.t., gdyż zapewniono możliwość korzystania z przylegającego ciągu pieszo-jezdnego. Z tego powodu, zarzut organu I instancji o zaprojektowaniu niewystarczającej ilości miejsc postojowych zdaniem Wojewody nie znajdował uzasadnienia.
Zdaniem Wojewody zasadnie organ I instancji stwierdził, iż projekt budowlany w sposób niewystarczający opisuje spełnienie wymogów określonych przepisem art. 5 ust. 1 pkt 4 i 4a pr. bud. Poza zapisaniem w projekcie budowlanym, iż w przyziemiu zaprojektowano lokale mieszkalne z których mogą korzystać osoby niepełnosprawne (str. 16 proj. bud. pierwotny), projekt nie obejmuje opisu niezbędnych warunków do korzystania z lokali przez te osoby oraz nie określa minimalnego udziału lokali mieszkalnych dostępnych dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (art. 5 ust. 1 pkt 4a pr. bud.).
W skardze do WSA T. H. zaskarżył decyzję Wojewody w całości, wniósł o jej uchylenie oraz zarzucił naruszenie:
1. Art. 5 ust. 1 pkt 4 i 4a pr. bud. poprzez uznanie iż przedłożony projekt budowlany w sposób niewystarczający odnosi się do wymagań określonych w tych przepisach podczas gdy jest z nimi zgodny;
2. § 2 pkt 5 w zw. z § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez uznanie za część elewacji frontowej również wystającej części zabudowań znajdujących się w głębi działki podczas gdy winna być uznana wyłącznie szerokość elewacji znajdującej się od frontu działki.
3. Art. 15 k.p.a. poprzez oparcie decyzji odmownej na rzekomym niedostosowaniu projektu zamiennego do wymagań art. 5 ust. 1 pkt 4 i 4a pr. bud. dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie w II instancji, wskutek czego inwestor pozbawiony był możliwości obrony swoich praw, w tym ewentualnego dostosowania projektu do wymagań organu na wcześniejszym etapie postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje jedynie w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody, którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego projektu budowlanego objętego decyzją Starosty [...] nr [...], znak [...] z dnia [...] lipca 2018 r. o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego o 22 lokalach mieszkalnych, 26 pomieszczeniach gospodarczych i 10 garażach przewidzianego do realizacji na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] położonych przy ul. [...] w Z. w obrębie ewid. Z. [...], w jedn. ewid. Z. [...], w zabudowie mieszkaniowej wielorodzinnej- polegającego na zmianie projektu zagospodarowania terenu oraz zmianie projektu architektoniczo - budowlanego w związku z powiększeniem bryły budynku.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 poz. 1186, powoływana w tekście jako pr.bud.).
Zgodnie art. 35 ust. 1 pr. bud. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.
Stosownie do treści art. 35 ust. 3 pr.bud. w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej postanowieniem nakłada na inwestora obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Z kolei w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (ust.4).
Na gruncie przedmiotowej sprawy organy obu instancji, weryfikując wniosek inwestora w trybie przepisów art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 p.b, po jego uzupełnieniu na wezwanie organu, uznały, że skarżący nie wywiązał się z nałożonych obowiązków i nie dostosował projektu budowlanego zamiennego zgodnie ze wszystkimi wytycznymi organu. Inwestor tej oceny nie podzielił, zarzucając organom, że zastosował się w pełni do obowiązków nałożonych przez organ, a mimo to odmówiono mu zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył kwestii niedostosowania projektu budowlanego zamiennego do dwóch wskazanych przez organ II instancji kwestii:
1. Niezgodności projektu zamiennego w zakresie szerokości elewacji frontowej z określoną w decyzji o warunkach zabudowy;
2. Niewystarczającym odniesieniu się do wymagań określonych w art. 5 ust. 1 pkt 4 i 4a pr.bud.
W pierwszej kolejności Sąd odniesie się do kwestii elewacji frontowej. Zdaniem organów szerokość projektowanej przez inwestora w projekcie zamiennym elewacji frontowej budynku (28,46 m) jest niezgodna ze wskazaną w decyzji o warunkach zabudowy z [...] września 2017 r. (od 20 do 23 m). Skarżący tej oceny nie podzielał, poddając w wątpliwość sposób obliczenia przez organ szerokości elewacji frontowej. Należy wskazać, ze zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. poz. 1588, dalej rozp.MI) przez front działki należy rozumieć część działki budowlanej, która przylega do drogi, z której odbywa się główny wjazd lub wejście na działkę. W niniejszej sprawie, co nie było kwestionowane przez strony, front działki znajduje się od strony ul. [...]. Zgodnie z § 6 rozp.MI szerokość elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu działki wyznacza się dla nowej zabudowy na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, z tolerancją do 20 %. W przepisach nie ma jednak definicji elewacji frontowej. W cytowanym przez organy wyroku NSA z 1 września 2009 r. (sygn. II OSK 1336/08) wskazano, że "front działki, o którym mowa w § 2 pkt 5 rozp.MI ustala się w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przez określenie, z której drogi odbywać się ma główny wjazd lub wejście na działkę. Szerokość elewacji frontowej, o której mowa w § 6 ust. 1 rozp.MI określa linia prosta łącząca dwa najdalej oddalone od siebie punkty w widoku budynku od strony frontu działki". Powołując się na ww. orzeczenie NSA organy nie zwróciły jednak uwagi, że dotyczyło ono budynku o specyficznej, rozczłonkowanej elewacji frontowej, budynku składającego się z dwóch części (w uzasadnieniu wyroku mówi się o "sumie dwóch elewacji" i sposobie obliczania tej sumy itd.- uw. Sądu) i na jego podstawie nie można uznać, że elewację frontową tworzy suma teje elewacji z częścią elewacji tylnej budynku. W niniejszej sprawie analiza dokumentacji projektowej wskazuje, że projektowany przez inwestora budynek nie ma rozczłonkowanej elewacji frontowej. Organy w sposób nieuprawniony zsumowały elewację frontową- patrząc od strony ul. [...] z częścią linii elewacji tylnej, wskazując że elewacja frontowa to kład budynku na daną płaszczyznę (co dało wynik 28,46 m, gdyż fragment elewacji tylnej, który niejako wystaje i jest widoczny z perspektywy osoby stojącej na ul. [...] ma ok 5 m, wobec czego organ przyjął wartość 23 m elewacji frontowej i ten fragment elewacji tylnej 5 m- uw. Sądu). Taka konstatacje organów Sąd uznał za nieprawidłową. Patrząc od frontu działki, w sytuacji kiedy widoczna od tej strony elewacja frontowa jest jedna i nie jest w żaden sposób podzielona/ rozczłonkowana (jak to miało miejsce w wyroku NSA), nawet gdy z tej perspektywy widać tylną linię elewacji przekraczającą front, nie było podstaw aby te dwie długości zsumować. Budynek skarżącego ma określony front działki i jedną elewację frontową, której długość mieści się w parametrach zakreślonych decyzją o warunkach zabudowy. Do uznania jej przekroczenia doszło z uwagi na błędne zsumowanie przez organy elewacji frontowej z częścią linii elewacji tylnej- tzn. zsumowania linii elewacji frontowej z widoczna od strony frontu działki części elewacji tylnej. Wobec tego podniesiony w skardze zarzut Sąd uznał za uzasadniony, co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego.
W zaskarżonej decyzji Wojewoda stwierdził, że w projekcie budowlanym zamiennym niewystarczająco odniesiono się do wymagań określonych w art. 5 ust. 1 pkt 4 i 4a pr. bud. Przepisy te stanowią o konieczności zapewnienia odpowiednich warunków w budynku do korzystania przez osoby niepełnosprawne i starsze (pkt 4) oraz o minimalnym udziale lokali mieszkalnych dostępnych dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r., w tym osób starszych w ogólnej liczbie lokali mieszkalnych w budynku wielorodzinnym (pkt 4a). Słusznie zwraca uwagę skarżący, że w postanowieniu z [...] maja 2019r. zalecono dostosowanie liczby miejsc parkingowych do faktycznej liczby projektowanych liczby lokali mieszkalnych, gdyż jak wynika z projektu zamiennego zaprojektowano 7 lokali przewidzianych dla osób niepełnosprawnych W piśmie z 10 czerwca 2019r. skarżący wyjaśnił, że w projekcie nie wskazano ilości mieszkań z przeznaczeniem dla osób niepełnosprawnych, w parterze zaprojektowano 5 mieszkań do których zapewni się dostęp dla osób niepełnosprawnych. Starosta w decyzji sposób bardzo lakoniczny wskazał jedynie, że w projekcie nie określono ilości mieszkań przewidzianych dla osób niepełnosprawnych. Faktycznie z punktu widzenia inwestora, obiekcje organu co do projektu powinny być w sposób maksymalny sprecyzowane, aby inwestor miał szansę dostosować je do obowiązujących przepisów. Nie ulega bowiem wątpliwości, że inwestor składając projekt budowlany czyni to w celu wykonania określonej inwestycji i w jego interesie leży uzyskanie akceptacji organu, co wiąże się m.in. z dostosowaniem projektu do takiej wersji, która zostanie zaakceptowana przez organ. Wobec tego organ powinien w sposób konkretny, jasny i czytelny wskazać na czym polegało uchybienie inwestora i jakie zmiany powinien wprowadzić, aby projekt budowlany uzyskał akceptację organu. Ewidentnie decyzja organu I instancji pozbawiona jest argumentacji w tym zakresie. Wojewoda w decyzji w sposób bardzo ogólnikowy wskazał, że projekt nie obejmuje opisu niezbędnych warunków do korzystania z lokali przez osoby niepełnosprawne oraz nie określa minimalnego udziału lokali mieszkalnych dostępnych dla osób niepełnosprawnych. Dopiero w odpowiedzi na skargę Wojewoda wskazał na konkretne przepisy odnoszące się do warunków korzystania z lokali przez osoby niepełnosprawne, przywołując: m.in. art. § 18 ust. 1,21 ust. 1-2, 22 ust. 4, 40 ust. 1, 42 ust.2, 54 ust. 2, 55 ust.1-2, 61 ust. 1, 62 ust.2-3, 69 ust.8, 71 ust. 1-3, 74, 81 ust.3, 83, 85 ust.1, 86, 87 ust.6, 95 ust.1, 104 ust.4, 105 ust.4-5, 107 ust.2, 129 ust.3, 142 ust.2, 192a, 193 ust.2-3, 293 ust.3, 294 ust. 4, 299 ust5, 302 ust.3. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065). Skoro te wszystkie wymogi skarżący winien spełnić przedkładając projekt budowlany zamienny, czy też jego uzupełnienie, to zdaniem Sądu Wojewoda kontrolując decyzję organu I instancji już wtedy winien precyzyjnie wskazać skarżącemu o jakie przepisy chodzi tj. jakie warunki winny spełniać projektowane przez skarżącego pomieszczenia- w szczególności kiedy Wojewoda powołał ponad 30 (!) przepisów z rozporządzenia Ministra Infrastruktury, powinien również skonfrontować to z postanowieniem organu I instancji z [...] maja 2019r. i wymogami art. 35 ust. 1 pr. Bud., czego nie uczynił. Tymczasem uzasadnienia decyzji organów obu instancji są w tej mierze niezwykle lakoniczne. Sąd zwraca uwagę, że uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a.. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie jest zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lub twierdzenia uważane przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Wobec tego zdaniem Sądu decyzje organów wydane zostały z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. bowiem ich uzasadnienie nie spełnia ww. wymogów. To na organach spoczywał obowiązek przedstawienia skarżącemu dokładnej argumentacji i wskazania przepisów które pozwalałby na późniejsze zaakceptowanie projektu budowlanego zamiennego.
Warto zauważyć, że w decyzji o warunkach zabudowy wskazano, że wymagana ilość miejsc parkingowych winna wynosić 1 miejsce na 1 mieszkanie i należy je zlokalizować na terenie własnym. W zatwierdzonym projekcie budowlanym na str. 16 przewidziano w poziomie przyziemia lokale mieszkalne, z których korzystać mogą osoby niepełnosprawne. W projekcie zamiennym w tym zakresie zmian nie wprowadzono. Organ II instancji uznał, że niezasadne są zarzuty organu I instancji w zakresie miejsc postojowych dla osób niepełnosprawnych, zarzucił jednak brak wskazania minimalnego udziału lokali mieszkalnych dostępnych dla osób niepełnosprawnych i opisu warunków do korzystania z lokali przez te osoby. Nie wskazał przy tym podstaw do takiego stwierdzenia mimo braku zmian w tym zakresie wobec zatwierdzonego wcześniej projektu i nie wyjaśnił, jakie przepisy pozostające w gestii oceny organu, przedstawiony projekt zamienny narusza w tym zakresie. Istotą przepisu art. 5 ust. 1 pkt 4 pr. Bud. Jest wprowadzenie gwarancji prawnych, które zapewnią osobom niepełnosprawnym, a zwłaszcza poruszającym się na wózkach inwalidzkich, swobodny dostęp do budynków zamieszkania zbiorowego, użyteczności publicznej oraz ogólnodostępnych pomieszczeń użytkowych. Tak postawiony przez ustawodawcę cel może być osiągnięty przez takie projektowanie i budowanie tego typu obiektów, aby wolne były od barier architektonicznych utrudniających lub uniemożliwiających osobom niepełnosprawnym korzystanie z tego rodzaju obiektów, co uszczegóławia w/w rozporządzenie MI. Przy tej ocenie należy jednak uwzględnić fakt, że w świetle art. 35 ust. 1 pr. Bud. Organ architektoniczno – budowlany nie jest uprawniony do kontrolowania rozwiązań zawartych w projekcie architektoniczno – budowlanym, gdyż za rozwiązania te odpowiada autor projektu. W orzecznictwie przyjmuje się, że organ wydający pozwolenie na budowę nie posiada uprawnień do dokonania oceny wartości technicznej rozwiązań przyjętych w architektonicznym projekcie budowlanym, bowiem za to odpowiada projektant i osoba sporządzająca projekt. Przy braku wyjaśnienia tych kwestii decyzja w tym zakresie nie może się ostać.
Mając to na uwadze Sąd orzekł o uchyleniu decyzji organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. na które składały się wpis od skargi- [...] zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa -17 zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego ustalone w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 265)- [...] zł.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ rozważy wszystkie elementy stanu faktycznego i prawnego sprawy w kontekście przesłanek określonych w art. 35 pr. bud., zatem ponownie zbada zgodność przedstawionego projektu budowlanego z wydaną decyzja o warunkach zabudowy uwzględniając przy tym powyższe uwagi, a następnie zaś podejmie stosowne rozstrzygnięcie w sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło