II SA/Po 1039/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 marca 2013r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący M. K. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W formularzu PPF o prawo pomocy podał, że choruje, na skutek czego utracił pracę w maju 2011r. Oświadczył, że znajduje się na utrzymaniu matki, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Matka uzyskuje emeryturę w wysokości [...] zł miesięcznie. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, czy wartościowych ruchomości. Oświadczył, że posiada około [...] zł oszczędności, przeznaczonych na leczenie. Nadto wskazał, że z emerytury matki około [...] zł miesięcznie przeznacza na leki dla niej i skarżącego, do tego dochodzą koszty wizyt lekarskich i rehabilitacji. Wnioskodawca oświadczył, że matka jest właścicielką domu o powierzchni 156 m² w K. koło P. Z uwagi na wysokość emerytury matki nie mogą korzystać z pomocy społecznej. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej, zwrócono się, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 2012, poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi wnioskodawca powtórzył, że na skutek utraty pracy oraz z powodu stanu zdrowia nie posiada żadnych źródeł dochodów stałych, ani dorywczych. Utrzymuje się z emerytury matki, która nadto ponosi koszty leczenia. Oświadczył, że z powodu stanu zdrowia nie prowadzi działalności gospodarczej, z tego też powodu nie mógł się zarejestrować w urzędzie pracy. Nie posiada żadnego majątku nieruchomego. Z powodu braku pracy i braku uprawnień do korzystania z publicznej służby zdrowia leczy się prywatnie. Wskazał, że nie jest wstanie podać szczegółowo miesięcznych kosztów utrzymania, gdyż nie są one stałe, wydatki na zdrowie ulegają zmianie, mogą sięgać nawet kwoty [...] zł bez kosztów dojazdu do środka zdrowia. Wnioskodawca dołączył kserokopie: - swojego PITu-37 za 2011r., z którego wynika, że dochód wyniósł [...] zł. - PITu-37 matki za 2011r., z którego wynika dochód w wysokości [...] zł, oraz PIT-40A matki za 2012r. – dochód w wysokości [...] zł, - faktur z apteki na sumę około [...] zł w grudniu 2012r., [...] zł w styczniu 2013r., [...] zł w lutym 2013r., - decyzji o wysokości podatku od nieruchomości należącej do matki, na sumę [...] zł, z której wynika, że znajduje się tam dom o powierzchni 158,90 m² oraz działka o powierzchni 500 m², - opłat składek z tytułu ubezpieczenia matki w [...] na kwotę [...] zł miesięcznie, - faktur za odprowadzenie śmieci – [...]zł miesięcznie, za energię elektryczną w wysokości - [...] zł za dwa miesiące. - wyciągów z rachunku bankowego wnioskodawcy za okres od sierpnia 2012r. do lutego 2013r., z których wynika, że salda miesięczne w tym okresie były dodatnie i wynosiły około [...] zł w październiku, [...] zł w listopadzie, [...] zł w grudniu, [...] zł w styczniu, [...] zł w lutym; nadto zasilił konto kwotą [...] zł we wrześniu 2012r., otrzymał zasiłek w wysokości [...] zł w listopadzie, i [...] zł w grudniu, otrzymał w grudniu łącznie kwotę [...] zł z ubezpieczenia [...], płaci z tego tytułu stałe składki w wysokości [...] zł miesięcznie, ponosi koszty innych postępowań sądowych, płaci za Internet. Regulacja dotycząca prawa pomocy, zawarta w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem lub następuje to kosztem utrzymania własnej rodziny. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie przez niego środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy oraz jego uzupełnienie nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne aktualne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej obecnej zdolności do poniesienia kosztów przedmiotowego postępowania, chociażby w części. Ostatecznie, niewiarygodne okazało się twierdzenie wnioskodawcy o braku jakichkolwiek dochodów. Z załączonych wyciągów z rachunku bankowego wynika bowiem, że w okresie ostatnich 6 miesięcy sam dokonał wpłaty na konto w wysokości [...] zł, otrzymał zasiłki na łączną sumę [...] zł oraz korzystał z wpłat z towarzystwa ubezpieczeniowego w wysokości [...] zł. Wątpliwości w zakresie rzeczywistych dochodów budzi też oświadczenie wnioskodawcy, że pomimo braku pracy leczy się prywatnie oraz zgromadził oszczędności, które właśnie na to leczenie przeznacza, nadto ponosi stałe koszty prywatnego ubezpieczenia. Przy czym pomimo wezwania nie podał wysokości kosztów tego leczenia oraz leków, a tylko powołał się na faktury za leki dla matki. Wnioskodawca nie odpowiedział na wezwanie w części dotyczącej posiadanych samochodów. Zaniechał także podania pełnego spisu wszystkich koniecznych kosztów miesięcznego utrzymania rodziny, ograniczając się jedynie do przedłożenia faktur za śmieci i prąd oraz decyzji o wysokości podatku od nieruchomości. Poprzestał na stwierdzeniu, że koszty utrzymania rodziny ulegają zmianie z uwagi na różną wysokość kosztów leków i leczenia. Wyjaśnienie powyższych okoliczności jest istotne z punktu widzenia możliwości poniesienia kosztów postępowania, bowiem wysokość miesięcznych wydatków również wskazuje na wielkość środków jakimi rodzina rzeczywiście rozporządza. Niewystarczające jest poprzestanie na samym twierdzeniu, że ponosi wysokie koszty utrzymania, bo same koszty leków i leczenia sięgają [...] zł bez kosztów dojazdów. Wątpliwości budzi samo tylko zestawienie dochodów rodziny – jak podaje tylko [...] zł miesięcznie – gdy suma zadeklarowanych, wydatków wynosi około [...] zł miesięcznie (leki, podatek od nieruchomości, składki dobrowolnego ubezpieczenia, śmieci, energia elektryczna, Internet), a do tego doliczyć należy koszty dojazdów, opłaty za wodę, ścieki, opał, żywność, ubiór, środki czystości oraz koszty prowadzonych postępowań sądowych i inne niezidentyfikowane wydatki, za które płaci przez Internet. W takim stanie rzeczy niemożliwe okazało się dokonanie ustaleń faktycznych, co do aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy, pozwalających określić, czy skarżący może pokryć chociażby część kosztów niniejszego postępowania i w jakiej wysokości. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy i jego uzupełnienie przyjąć należy, że skarżący nie zrealizował warunku uprawdopodobnienia, że nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania, chociażby w części. Brak przekonującego materiału dowodowego, który uzasadniałby stanowisko, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania oraz wątpliwości co do jego sytuacji finansowej, musiały skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska